Connect with us

ΠΕΡΙΕΡΓΑ

10 ελληνικές λέξεις που κάνουν μεγάλη «καριέρα» στο εξωτερικό και δεν το γνωρίζαμε

Published

on

Σαν ήμουν μαθητής της 2ας γυμνασίου, προκειμένου η φιλόλογος να μας πείσει για την σπουδαιότητα της ομηρικής γλώσσας, μάς ανέφερε τρία απλά παραδείγματα αγγλικών λέξεων που είχαν ελληνική ρίζα. Τρείς πασίγνωστες λέξεις, που το απαίδευτο ακόμη μυαλό μας, δεν θα μπορούσε να γνωρίζει.

Οι λέξεις ειπώθηκαν, το μάθημα συνεχίστηκε, το κουδούνι ακούστηκε, πανζουρλισμός για το διάλειμμα και την μπαγιάτικη ξαναζεσταμένη τυρόπιτα του κυλικείου και το πεντάλεπτο που είχε χρειαστεί για να μας κάνει να εκτιμήσουμε λίγο παραπάνω τον Όμηρο, πέρασε στην σχολική λήθη, επιβεβλημένη από τα μαθήματα που ακολουθούσαν στο βασανιστικό επτάωρο σχολικό πρόγραμμα.

Ίσως όχι εντελώς. Κατά καιρούς, η φωνή της καθηγήτριας και οι τρεις λέξεις της, έκαναν σποραδικές εμφανίσεις, ειδικά την ώρα που ανοίγαμε ένοχα το λυσσάριο, όταν σκοντάφταμε σε ακατανόητες λέξεις μιάς πολύ μακρινής εποχής. Χαμένοι και εκνευρισμένοι μέσα στην δίνη των εξετάσεων, πανελληνίων ή ενδοσχολικών, το διακύβευμα παρέμενε πάντα το ίδιο· αν μια γλώσσα θεωρείται νεκρή, πώς μπορούν οι λέξεις της να είναι τόσο ζωντανές; Και όχι μόνο ζωντανές, αλλά να κάνουν και παγκόσμια καριέρα; Πριν μας απαντήσουν οι πιο ειδικοί επί του θέματος, ας δούμε εμείς δέκα λέξεις που έφυγαν απο την πατρική αγκαλιά και αναζήτησαν αλλού στέγη και θαρρώ πως τα κατάφεραν μια χαρά.

Turbo

Και ποιός δεν την ξέρει αυτήν την μικρή λεξούλα; Από τις ηλεκτρικές σκούπες μέχρι τα αγωνιστικά αυτοκίνητα, το turbo έχει χαρακτηρίσει την απόδοση πληθώρας συσκευών και κινητήρων.  Και όμως, προέρχεται από την αρχαία ελληνική τύρβη που σημαίνει την κυκλική και ταραχώδη κίνηση. Εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς για ποιόν λόγο καθιερώθηκε στα αγγλικά. Επικουρικά, Τύρβη ήταν και μια τοπική θρησκευτική εορτή προς τιμή του Διονύσου που περιελάμβανε έναν διθυραμβικό χορό.

Yes

Και αγγλικά να μην γνωρίζει κάποιος, το “yes” σίγουρα το ξέρει. Αυτό που ίσως δεν γνωρίζει είναι ότι προέρχεται από αρχαιοελληνικό μόριο γε που έχει μεγάλο σημασιολογικό εύρος, μέσα σε αυτό και το “βεβαίως”. Το γε δίνει έμφαση στην λέξη που συνοδεύει και το συναντάμε συχνότατα στην ελληνιστική περίοδο.

Sponsor

Γνωστότατη σε όλους μας, με μερικούς εξ’ ημών να θεωρούν ότι ο σπόνσορας πρόκειται για ελληνοποιημένη λέξη της αντίστοιχης αγγλικής. Δεν θα είχαν και εντελώς άδικο, αν η λέξη δεν προερχόταν από το ρήμα σπένδω και το ομμόριζο σπονδή που σημαίνουν “προσφέρω” και “προσφορά” αντίστοιχα. Αλήθεια, πόσες φορές δεν πέσαμε πάνω στην λέξη σπονδή στα μαθητικά μας χρόνια;

Pause

Λέξη που προέρχεται από την ελληνική παῦσις και σημαίνει το “σταμάτημα”. Η αγγλική λέξη διατήρησε αρκετά την ηχητική απόδοση της αντίστοιχης ελληνικής.

Carat

Η μονάδα μέτρησης των πολύτιμων λίθων έχει πιθανότατα ελληνική καταγωγή, καθώς προέρχεται απο την λέξη κεράτιον που κυριολεκτικά σημαίνει το μικρό κέρατο παράλληλα όμως ήταν και η μονάδα μέτρησης για αντικείμενα μικρού βάρους (το 1/3 του οβολού). Αληθινό διαμάντι η ανακάλυψή της!

Kiss

Η ετυμολογική της ιστορία είναι μάλλον περιπετειώδης και οι γλωσσολόγοι ερίζουν για το κατά πόσο η αγγλική λέξη kiss προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ρηματικό τύπο κυνέω (μελλ. κῦσω) που σημαίνει “φιλώ”. Χωρίς να θέλουμε να μπούμε σε ξένα χωράφια, υπάρχουν μελετητές που υποστηρίζουν ότι υπήρχε η κοινή ινδο-ευρωπαϊκή ρίζα Ku, την οποία οι λατινογενείς γλώσσες – και κατ’ επέκταση η αγγλική – χρησιμοποίησαν ως βάση για τις δικές τους λέξεις. Η θεωρία στηρίζεται στο γεγονός ότι η σημασία του φιλιού ήταν πρωτεύουσας θρησκευτικής σημασίας στην λατρεία όλων των λαών, εξ’ ου και η κοινή ρίζα.

Disaster

Aς βάλουμε και την αστρολογία στο παιχνίδι των λέξεων. Η αγγλική λέξη για την “καταστροφή” προέρχεται από τον συνδυασμό των λέξεων dis (λατ.) και  ἀστήρ και έχει την έννοια της αναποδιάς που προέρχεται από την δυσμενή θέση ενός πλανήτη.

Ajax

Την ξέρετε, είτε είστε νοικοκύρης, είτε λάτρης του αγγλικού ποδοσφαίρου. Η λέξη προέρχεται από την ελληνική Αἴᾱς, τον μυθικό ήρωα του Τρωϊκού Πολέμου. Και αν μπορούμε να καταλάβουμε γιατί μια ποδοσφαιρική ομάδα πήρε το όνομά της από έναν ήρωα, απορία προκαλεί η επιλογή του για να ονομαστεί ένα απορρυπαντικό.

Μarmalade

Με τόσο διάβασμα ίσως και να πεινάσατε οπότε, γιατί να μην βάλουμε στο άρθρο μας μια λαχταριστή λέξη; Η γνωστή σε όλους μας “μαρμελάδα”, έλκει την καταγωγή της από το λατινικό “melimelum” το οποίο προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις μέλι και μῆλον (δωρ. μᾶλον) που σημαίνει το “μήλο” αν και είχε ευρύτερη σημασία καθώς σήμαινε γενικά τα φρούτα, ειδικά τα εξωτικά. Το οξύ που χρησιμοποιήθηκε για την διατήρηση των φρούτων τον 18ο αιώνα προερχόταν από άγουρα μήλα. Κάνατε την σύνδεση;

Mentor

Δεν θέλει μετάφραση στα ελληνικά, όλοι γνωρίζουμε την σημασία του μέντορα. Αυτό που ίσως δεν θυμόμαστε είναι ότι ο Μέντωρ ήταν φίλος του Οδυσσέα και σύμβουλος του Τηλέμαχου όπως διαβάζουμε στην “Οδύσσεια” του Ομήρου. Με αυτήν την σημασία, του σοφού ανθρώπου, κάνει πλέον διεθνή καριέρα.

Μπορεί και να τις ξέρατε, μπορεί και όχι. Ίσως διαφωνείτε καθώς τέτοιες λίστες δεν γίνονται αποδεκτές από όλους, ίσως όμως και να συμφωνείτε. Όποια και να είναι η δική σας θέση, το ταξίδι της γλώσσας μέσα στον χρόνο και γύρω από τον κόσμο είναι πάντα συναρπαστικό και μας μαθαίνει ότι οι γλώσσες δεν είναι απαραίτητο να… χωρίζουν τους λαούς.

ΠΗΓΕΣ

Οnline Etymology Dictionary
Oxford University Press’s Academic Insights for the Thinking World
Oxford English-Greek Learner’s Dictionary
H.G. Liddell & R. Scott, Λεξικόν της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας
tilestwra.com

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

35χρονος έτρεξε 188 χλμ. σε 24 ώρες σε διάδρομο γυμναστικής για να δοκιμάσει τα όριά του!

Published

on

Από

Photo credits: FitnessStore112 / pixabay

Αν και παραδέχτηκε ότι «δεν υπάρχει τίποτα πιο βαρετό» από έναν διάδρομο γυμναστικής, ο Βραζιλιάνος Πέπε Φιαμοντσίνι κάλυψε 188 χιλιόμετρα μέσα σε 24 ώρες σε αυτό το μηχάνημα, σπάζοντας ένα αξιοπερίεργο παγκόσμιο ρεκόρ.

Στον διάδρομο που είχε τοποθετηθεί σε ένα ανοιχτό γυμναστήριο, με θέα τη θρυλική παραλία Ιπανέμα, στο Ρίο ντε Τζανέιρο, ο Πέπε έτρεξε, από τις 9 το πρωί της Τετάρτης μέχρι τις 9 το πρωί της Πέμπτης, απόσταση μεγαλύτερη από τέσσερις μαραθώνιους. Η επίδοσή του αναμένεται να αναγνωριστεί επισήμως από το Βιβλίο των Ρεκόρ Γκίνες, που παρακολούθησε την προσπάθειά του μέσω βίντεο και είχε στείλει και παρατηρητές επί τόπου.



Για να πετύχει τον στόχο του, ο 35χρονος άνδρας έκανε μόνο μερικά μικρά διαλείμματα, για να αλλάξει παπούτσια ή για να πάει στην τουαλέτα.

«Μπορεί να ακούγεται απίστευτο, όμως ξεκίνησα να ασχολούμαι με τα σπορ στη διάρκεια της καραντίνας. Κλεισμένος σε ένα διαμέρισμα, έκανα προπόνηση και γράφτηκα σε έναν αγώνα τριάθλου Ironman», αφηγήθηκε ο Βραζιλιάνος. «Πίστευα τότε ότι το Ironman ήταν το μέγιστο των δυνατοτήτων μου: 3,8 χιλιόμετρα κολύμβηση, 180 χιλιόμετρα ποδηλασία, 42 χιλιόμετρα τρέξιμο. Αλλά όταν τελείωσα, σκέφτηκα: Και τώρα, τι κάνουμε;».



Συνέχισε έτσι σε έναν αγώνα Ultraman, όπου οι αθλητές καλύπτουν διπλάσιες αποστάσεις σε σύγκριση με τον Ironman. Αλλά ούτε κι αυτό του ήταν αρκετό. Για να ωθήσει τον εαυτό του στα όριά του ο Φιαμοντσίνι άρχισε να σπάει παγκόσμια ρεκόρ.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ – AFP


Continue Reading

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ερωτηματολόγιο – σοκ σε ιταλική επιχείρηση: «ποιον συνάδελφό σου θα ήθελες να απολύσεις;»

Published

on

Από

Η εταιρία πρότεινε στους υπαλλήλους να διαλέξουν τα προς απόλυση άτομα, μεταξύ των εργαζομένων μερικής απασχόλησης, των νεοπροσληφθέντων ή όσων δεν έχουν παιδιά. Photo credits: sarahblocks / pixabay

Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει στην Ιταλία ερωτηματολόγιο ιδιωτικής επιχείρησης που παράγει ηλεκτρονικά εξαρτήματα, με το οποίο ζητήθηκε από τους περίπου 60 εργαζόμενους να υποδείξουν «ποιος συνάδελφός τους θα ήθελαν να απολυθεί».

Η εταιρία πρότεινε, παράλληλα, στους υπαλλήλους να διαλέξουν τα προς απόλυση άτομα, μεταξύ των εργαζομένων μερικής απασχόλησης, των νεοπροσληφθέντων ή όσων δεν έχουν παιδιά. Από τους συνολικά 60 εργαζόμενους, μόνον οι 10 απάντησαν στο ερωτηματολόγιο.



Τα συνδικάτα αντέδρασαν υπογραμμίζοντας ότι «δεν πρόκειται μόνο για έλλειψη σεβασμού προς τους εργαζόμενους και την αξιοπρέπειά τους, αλλά και για προσπάθεια διάλυσης του κοινωνικού ιστού μιας επιχείρησης». Οι συνδικαλιστές, παράλληλα, ζητούν «πρωτοβουλίες οι οποίες να είναι ικανές να ενώσουν και όχι να διχάσουν».

Η εργοδοσία απάντησε ότι «πρόκειται μόνον για μια εσωτερική έρευνα ώστε να διαπιστωθεί τι κλίμα επικρατεί μέσα στην επιχείρηση» και ότι «η αγορά περνά κρίση αλλά ο στόχος είναι να αποφευχθούν οι απολύσεις».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ


Continue Reading

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Γκέτεμποργκ εισάγει… δοκιμασία με ανιχνευτή ψεύδους!

Published

on

Από

Το 49ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Γκέτεμποργκ θα διεξαχθεί από τις 23 Ιανουαρίου έως την 1η Φεβρουαρίου 2026. Photo credits: mermyhh / pixabay

Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Γκέτεμποργκ στη Σουηδία, η μεγαλύτερη γιορτή για τις κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές στις σκανδιναβικές χώρες, εισάγει εξέταση με ανιχνευτή ψεύδους, για να αναδείξει το κεντρικό σημείο συζήτησης της διοργάνωσης του 2026: την Αλήθεια.

Μέσα σε μια αίθουσα… ανακρίσεων που δημιουργήθηκε για την περίσταση, το κοινό θα υποβάλλεται σε εξέταση με πολύγραφο που θα διεξάγεται από έναν ειδικό στην πραγματική ζωή, τον Ørjan Hesjedal, όπως ανακοίνωσαν οι διοργανωτές του Φεστιβάλ.



Το «σενάριο πιεστικής κατάστασης εμπνευσμένο από ερευνητικά περιβάλλοντα – με κάμερες, φωτισμό και παρακολούθηση καρδιακού ρυθμού, πίεσης, αναπνοής κ.ά.» – είναι προαιρετικό, αν και είναι πιθανό να αποδειχθεί πολύ δημοφιλές, αναφέρει το Variety.

Οι θεατές του Φεστιβάλ που θα διαπιστώνεται ότι δεν ψεύδονται θα λαμβάνουν ένα Εισιτήριο Αλήθειας (Truth Ticket), το οποίο θα τους παρέχει πρόσβαση σε μια προβολή της διοργάνωσης.

Το 49ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Γκέτεμποργκ θα διεξαχθεί από τις 23 Ιανουαρίου έως την 1η Φεβρουαρίου 2026.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ


Continue Reading

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το ταξίδι του Άγιου Βασίλη σε όλο τον κόσμο παρακολούθησε και φέτος ο… στρατός των ΗΠΑ!

Published

on

Από

Η «παρακολούθηση» της πορείας του Άγιου Βασίλη σε όλον τον κόσμο από τη NORAD είναι έθιμο που ξεκίνησε σαν αστείο το 1955, όταν διαφήμιση καλούσε τους αναγνώστες να τηλεφωνήσουν στον Άγιο Βασίλη. Photo credits: ClaudiaWollesen / pixabay

Ο Άγιος Βασίλης οδήγησε το έλκηθρό του από στέγη σε στέγη σε όλο τον κόσμο χθες βράδυ, παραδίδοντας δώρα σε εκατομμύρια παιδιά την παραμονή των Χριστουγέννων, σε ένα μαγικό έθιμο που – σύμφωνα με αξιωματούχους της Στρατιωτικής Διοίκησης Αεροπορικής Ασφάλειας των ΗΠΑ και του Καναδά (NORAD) – ξεκίνησε πριν από 70 χρόνια.

Ωστόσο, παρά την αφοσίωσή της στην παράδοση αυτή, που χρονολογείται από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, το 1955, η NORAD έχει περιορισμένες πληροφορίες για την πορεία που ακολουθεί ο Άγιος Βασίλης κάθε χρονιά.



Ο Άγιος Βασίλης δεν είναι υποχρεωμένος να καταθέσει σχέδιο πτήσης. Άρα το μοναδικό πράγμα που γνωρίζει σήμερα εκ των προτέρων η NORAD είναι ότι απογειώνεται κάθε χρόνο από τη βάση του, στο σπίτι του στον Βόρειο Πόλο.

Η NORAD, η κοινή διοίκηση αεροπορικής άμυνας ΗΠΑ-Καναδά στην αεροπορική βάση Πίτερσον στο Κολοράντο Σπρινγκς του Κολοράντο, παρέχει εικόνες και ενημέρωση για το ταξίδι του Άγιου Βασίλη σε όλο τον κόσμο εδώ και επτά δεκαετίες – πέρα από το βασικό της καθήκον, που είναι η επιτήρηση του εναέριου χώρου και η έκδοση προειδοποιήσεων για τον εναέριο και τον θαλάσσιο χώρο σε όλη τη Βόρεια Αμερική.



Η «παρακολούθηση» της πορείας του Άγιου Βασίλη σε όλον τον κόσμο από τη NORAD είναι έθιμο που ξεκίνησε σαν αστείο το 1955, όταν διαφήμιση των πολυκαταστημάτων Sears που δημοσιεύτηκε σε τοπική εφημερίδα του Κολοράντο καλούσε τους αναγνώστες να τηλεφωνήσουν στον Άγιο Βασίλη. Το τηλέφωνο που αναγραφόταν εκεί όμως ήταν, εν μέσω του Ψυχρού Πολέμου, απόρρητη γραμμή της NORAD.

Ο αξιωματικός που είχε υπηρεσία στη NORAD εκείνη την ημέρα έδειξε κατανόηση όταν απάντησε στα τηλεφωνήματα παιδιών: τα διαβεβαίωσε ότι ο Άγιος Βασίλης είχε απογειωθεί και επρόκειτο να παραδώσει εγκαίρως τα δώρα του σε αγόρια και κορίτσια πετώντας με το έλκηθρό του, που σέρνουν τάρανδοι.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ – Reuters


Continue Reading

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Εξερευνήτρια γίνεται ο πρώτος άνθρωπος που διέσχισε περπατώντας τη Σαουδική Αραβία!

Published

on

Από

Η Άλις Μόρισον χώρισε την πεζοπορία σε δύο χειμερινές περιόδους. Η πλήρης διαδρομή ήταν πολύ μεγάλη για να διανυθεί σε μία μόνο περίοδο λόγω της υπερβολικής ζέστης και του μήνα του Ραμαζανιού. Photo credits: GLady / pixabay

Βρετανίδα εξερευνήτρια έγινε ο πρώτος άνθρωπος που διέσχισε κατά μήκος περπατώντας το Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας από το βόρειο προς το νότιο τμήμα.

Η πρώτη σε παγκόσμιο επίπεδο αποστολή της τηλεοπτικής παρουσιάστριας Άλις Μόρισον ολοκληρώθηκε στις 10:30 π.μ. ώρα Σαουδικής Αραβίας τη Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου στο Νατζράν, στα σύνορα Σαουδικής Αραβίας-Υεμένης.

Συνοδευόμενη από τις καμήλες της, Τζούισι και Λούλου και υποστηριζόμενη από μια μικρή εξειδικευμένη ομάδα, η 62χρονη από το Εδιμβούργο κάλυψε συνολικά 2.195 χιλιόμετρα σε διάστημα 112 ημερών, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «The Independent».



Η αποστολή της ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου 2025. Η Άλις Μόρισον χώρισε την πεζοπορία σε δύο χειμερινές περιόδους. Η πλήρης διαδρομή ήταν πολύ μεγάλη για να διανυθεί σε μία μόνο περίοδο λόγω της υπερβολικής ζέστης και του μήνα του Ραμαζανιού.

Περπατούσε κατά μέσο όρο έναν ημιμαραθώνιο κάθε μέρα και διέσχισε έξι επαρχίες: Ταμπούκ, Μεδίνα, Μέκκα, Αλ Μπαχά, Ασίρ και Νατζράν. Η θερμοκρασία άγγιζε συχνά τους 39°C και πάνω, γεγονός που την ανάγκασε να κάνει νωρίτερα εκκινήσεις.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ


Continue Reading

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ένα ρακούν… διαρρήκτης τα έκανε γυαλιά-καρφιά σε κάβα και κατέληξε μεθυσμένο στην τουαλέτα!

Published

on

Από

Ο... θρασύτατος δράστης αυτής της εισβολής αφέθηκε ελεύθερος, χωρίς να του απαγγελθούν κατηγορίες, αφού προηγουμένως κοιμήθηκε για καμπόσες ώρες, μέχρι να ξεμεθύσει. Photo credits: ariesa66 / pixabay

Ένα ρακούν διέρρηξε μια κάβα και κατέληξε, τύφλα στο μεθύσι, στην τουαλέτα του καταστήματος, αφήνοντας πίσω του σπασμένα μπουκάλια μπέρμπον, μέσα σε απερίγραπτο χάος.

Ο… θρασύτατος δράστης αυτής της εισβολής αφέθηκε ελεύθερος, χωρίς να του απαγγελθούν κατηγορίες, αφού προηγουμένως κοιμήθηκε για καμπόσες ώρες, μέχρι να ξεμεθύσει.



Το καταφύγιο και κέντρο προστασίας ζώων της κομητείας Χανόβερ, στη Βιρτζίνια, ανέφερε ότι το ρακούν μπήκε σε μια κάβα στην πόλη Άσλαντ, που ήταν κλειστή για τη γιορτή των Ευχαριστιών. Οι ιδιοκτήτες κάλεσαν το καταφύγιο το Σάββατο αφού διαπίστωσαν ότι ο «ύποπτος» λεηλάτησε τα ράφια και μετά πήρε έναν υπνάκο στην τουαλέτα.

«Αφού κοιμήθηκε μερικές ώρες και καθώς δεν υπήρχε κάποια ένδειξη τραυματισμού (αν εξαιρέσουμε ίσως το hangover), αφέθηκε ελεύθερο με ασφάλεια στη φύση. Ας ελπίσουμε ότι κατάλαβε πως η διάρρηξη δεν είναι λύση» έγραψε το καταφύγιο στο Facebook.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ – AFP


Continue Reading

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΚΑΙ ΔΙΑΔΩΣΤΕ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΟΛΙΤΗ

Advertisement Europolitis

ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ – GEDRUCKTE VERSIONEN

Advertisement Europolitis

Like us on Facebook

Advertisement
Advertisement Europolitis