Connect with us

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Όταν οι Νεάντερταλ … περπατούσαν στον Σμόλικα!

Published

on

Ο οικισμός της Σαμαρίνας και η γύρω περιοχή της έρευνας. Πηγή φωτογραφίας: Ν. Ευστρατίου / ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όταν το 2002 ξεκινούσε το ερευνητικό πρόγραμμα στον Σμόλικα, στην ευρύτερη περιοχή της Σαμαρίνας, κανείς από τους αρχαιολόγους και πανεπιστημιακούς που το σχεδίασαν δεν φαντάστηκαν αυτό που θα ανακάλυπταν: Χιλιάδες κατάλοιπα από λίθινα εργαλεία τα οποία ανήκαν σε Νεάντερταλ, το πιο συγγενικό είδος του ανθρώπου.

Το γεγονός ήταν εντυπωσιακό. Τόσο η χρονολόγηση – περίπου 60.000 χρόνια πριν από σήμερα – όσο και η πληθώρα των ευρημάτων, ενέταξαν την περιοχή της Σαμαρίνας στον «χάρτη» με τις πιο σημαντικές θέσεις της Μέσης Παλαιολιθικής Εποχής.

Ταυτόχρονα εγκαινίασαν την αλπική αρχαιολογία, μια αρχαιολογία των ορεινών περιοχών που ως σήμερα εξέλιπε από την Ελλάδα.

Αυτή την αρχαιολογία παρουσιάζει και το ντοκιμαντέρ «Η Αλπική Αρχαιολογία του Σμόλικα», που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Ερευνητικού Προγράμματος «Η προϊστορική έρευνα του ΑΠΘ στο ΒΔ τμήμα του Ν. Γρεβενών – Η καταγραφή παλαιολιθικών θέσεων και ευρημάτων στην περιοχή της Σαμαρίνας» και το οποίο προβλήθηκε πρόσφατα στο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ Χαλκίδας.

«Όταν ξεκίνησε η έρευνα κανείς δεν πίστευε ότι υπάρχουν αρχαιολογικά κατάλοιπα σε μεγάλα υψόμετρα, τα οποία θα μπορούσαν να περιγραφούν ως ορεινά ακόμα και αλπικά, δηλαδή υψόμετρα που ξεπερνούν τα 1.600 μ.», δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Νίκος Ευστρατίου, καθηγητής προϊστορικής αρχαιολογίας στο ΑΠΘ και επικεφαλής του ερευνητικού προγράμματος.

Η πρόταση για την έρευνα έγινε από τον φίλο και συνάδελφό του Μιλτιάδη Παπανικολάου, ομότιμο καθηγητή στο ΑΠΘ, που κατάγεται από την περιοχή.
Οι αλπικοί χώροι της έρευνας. Πηγή φωτογραφίας: Ν. Ευστρατίου / ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Παράξενη αυτή η πρό(σ)κληση και κυρίως τα αποτελέσματα της έρευνας, που άρχισε σταδιακά γιατί δεν είχα εμπειρία από μεγάλα υψόμετρα, όπως και πολλοί αρχαιολόγοι στην Ελλάδα, οι οποίοι δεν ασχολούνται με την αρχαιολογία των μεγάλων υψομέτρων. Συνεργάστηκα από την πρώτη στιγμή με δυο Ιταλούς συναδέλφους, προϊστορικούς αρχαιολόγους, οι οποίοι είχαν εμπειρία από τις αλπικές περιοχές της Ιταλίας, τον Πάολο Μπιάτζι (Pialo Biagi) καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Βενετίας και την Ελιζαμπέτα Σταρνίνι (Elisabetta Starnini) καθηγήτρια σήμερα στο Πανεπιστήμιο της Πίζας. Ξεκινώντας, λοιπόν, την έρευνα και προσπαθώντας να ανιχνεύσουμε τον χώρο εκπλαγήκαμε από τα πρώτα ευρήματα που αρχίσαμε να συναντάμε, τα οποία ήταν όλα επιφανειακά», προσθέτει ο ίδιος.

Περπατώντας στον Σμόλικα, σε ορεινά μέρη και αλπικές λίμνες, σε υψόμετρα που πολλές φορές ξεπερνούσαν τα 2.000 μ., οι ερευνητές άρχισαν να συναντούν πληθώρα αρχαιολογικών καταλοίπων, κυρίως λίθινα εργαλεία.

«Τα βρίσκαμε στην επιφάνεια, σε μια περιοχή – κι αυτό είναι το σημαντικό – όπου η ορατότητα είναι πάρα πολύ καλή. Δηλαδή δεν υπάρχουν δάση και πυκνή βλάστηση γιατί μιλάμε για αλπικές περιοχές στις οποίες τα δέντρα δεν φύονται πάνω από ένα συγκεκριμένο υψόμετρο. Κι αυτό ήταν κάτι που μας ευνόησε ιδιαίτερα, καθώς περπατώντας σε αυτές τις περιοχές μπορούσαμε να εντοπίσουμε, να δούμε, να καταλάβουμε, να συλλέξουμε λίθινα ευρήματα. Αυτή ήταν η μία έκπληξη», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Ν. Ευστρατίου.

Η άλλη έκπληξη ήταν η χρονολόγησή τους.

«Πρόκειται για λίθινα εργαλεία – λεπίδες, αιχμές, πυρήνες – τα οποία, με βάση την τεχνολογία κατασκευής και την τυπολογία τους (ανήκουν στη Λεβαλουά-Μουστέρια παράδοση), εντάσσονται στη Μέση Παλαιολιθική, χρονολογούνται δηλαδή περίπου 80.000 έως 60.000 χρόνια από σήμερα. Τα εργαλεία αυτά δεν κατασκευάστηκαν από τον μοντέρνο άνθρωπο Homo homo sapiens, αλλά από τον Homo sapiens neanderthalensis, τον πιο στενό συγγενή μας όσον αφορά στη βιολογική εξέλιξη του ανθρώπινου είδους», τονίζει.

Η έρευνα κάλυψε δεκάδες χιλιομέτρων στην περιοχή αυτή της Πίνδου με τα ευρήματα να καταγράφονται με απόλυτη ακρίβεια μέσω σύγχρονης τεχνολογίας (GPS), το ίδιο και τα σημεία από όπου περισυλλέχθηκαν.
Τυπική αιχμή της Μέσης Παλαιολιθικής. Πηγή φωτογραφίας: Ν. Ευστρατίου / ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Βρήκαμε κάποιες θέσεις, δηλαδή σημεία όπου αυτές οι ομάδες των Νεάντερταλ έμεναν περιστασιακά για να κατασκευάσουν εργαλεία. Τα σημεία αυτά διατηρήθηκαν επειδή δεν υπάρχει ανάπτυξη με την κακή έννοια του όρου, δηλαδή οικοδομική δραστηριότητα και καταστροφή του τοπίου, συνεπώς και των αρχαιολογικών στρωμάτων. Η περιοχή παρέμεινε όπως ήταν πριν από χιλιάδες χρόνια κι αυτό ήταν ιδιαίτερα θετικό γιατί επέτρεψε σε αυτές τις θέσεις να επιβιώσουν», επισημαίνει ο κ. Ευστρατίου.

Κάποιες χρονιές οι ερευνητές ανέβηκαν σε υψόμετρα που άγγιζαν τα 2.300 μ.

«Ακόμα κι εκεί υπήρχαν ευρήματα!», τονίζει ο Ν. Ευστρατίου, και διευκρινίζει ως προς την εξήγηση γενικά του «φαινομένου»: «Θεωρούμε ότι επειδή το κλίμα στην Ευρώπη είχε αρχίσει να γίνεται πιο κρύο, κάποια στιγμή, αυτές οι ομάδες των Νεάντερταλ μετακινήθηκαν προς τα νότια για να επιβιώσουν. Γιατί δεν μιλάμε για μόνιμες εγκαταστάσεις, αλλά για ομάδες οι οποίες βρίσκονταν συνέχεια σε μετακίνηση με σκοπό το κυνήγι ή την αναζήτηση πρώτων υλών για την κατασκευή των εργαλείων τους. Μιλάμε δηλαδή για κυνηγούς – τροφοσυλλέκτες. Έτσι, λοιπόν, φαίνεται ότι έφτασαν στον ελλαδικό χώρο και στην περιοχή της Σαμαρίνας, που είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό γεωγραφικό σημείο, ένα σταυροδρόμι. Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμα και σήμερα οι Βλάχικες ομάδες που κατοικούν στη Σαμαρίνα επέλεξαν το σημείο αυτό», προσθέτει ο Ν. Ευστρατίου, αναφερόμενος σε μια ακόμα ενδιαφέρουσα παράμετρο της έρευνας, την εθνογραφική.

«Μέσα από μια ελεγχόμενη αναλογική σχέση, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τους Βλάχους μετακινούμενους κτηνοτρόφους και τους σύγχρονους κυνηγούς στην περιοχή της Σαμαρίνας και να παρατηρήσουμε τι κάνουν σήμερα, σε ποιες περιοχές μετακινούνται, πού αναζητούν θηράματα… Είναι δυνατόν η ίδια ‘απλοϊκή’ υπόθεση εργασίας να συνέβαινε και πριν από 60.000 χρόνια από σήμερα; Είναι κι αυτό μια διάσταση της έρευνας», υπογραμμίζει.

Βλάχικα κοπάδια. Πηγή φωτογραφίας: Ν. Ευστρατίου / ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τα περισσότερα αρχαιολογικά δεδομένα αφορούν τις ομάδες των Νεάντερνταλ. Ωστόσο, έχουν βρεθεί λίθινα εργαλεία που ανήκουν και σε μεταγενέστερες περιόδους, ενώ υπάρχουν και ευρήματα από την Εποχή του Χαλκού, περίπου 3000 π. Χ., αλλά και μεταγενέστερα.

Η πλειονότητα των ευρημάτων, ωστόσο, ανήκει στη Μέση Παλαιολιθική Εποχή. Είχαν, άραγε, συνυπάρξει οι ανθρωπίδες αυτοί με άτομα του είδους μας;

«Πρόκειται για ένα μεγάλο ερευνητικό ζήτημα. Βέβαια, η έρευνα πλέον αναφέρεται σε συνύπαρξη Homo homo sapiens και Homo neanderthalensis – μάλιστα όχι μόνο σε συνύπαρξη αλλά και σε αναπαραγωγή. Έχουν βρεθεί οστά στην Ισπανία που δείχνουν ότι τα δυο είδη είχαν έρθει σε επιμειξία. Αυτό, όμως, που θεωρούμε εδώ και πολλά χρόνια και λίγο πολύ ισχύει έως σήμερα είναι ότι στην περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης ζούσαν Νεάντερταλ για δεκάδες χιλιάδες χρόνια και κάποια στιγμή για κάποιο λόγο αντικαταστάθηκαν από τους Homo homo sapiens, δηλαδή την αφεντιά μας», εξηγεί ο κ. Ευστρατίου.

Ένα ακόμα ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας είναι η ύπαρξη παγετονικών αποθέσεων στην περιοχή, γνωστές ως μοραίνες στους γεωλόγους, που σχηματίζονται κατά τη μετακίνηση των παγετώνων.

«Πρόκειται για κωνοειδείς σχηματισμούς από μεγάλες πέτρες, οι οποίες έχουν διάφορα σπασίματα, γωνιώσεις. Δηλαδή, ο πάγος και οι χαμηλές θερμοκρασίες στη διάρκεια των παγετωδών περιόδων του πλανήτη στη Δυτική Μακεδονία και σίγουρα πριν την κορύφωση της Τελευταίας Παγετώδους περιόδου, 20.000 χρόνια πριν από σήμερα συνέθλιψαν τις πέτρες, σχηματίζοντας απότομες γωνίες. Ετοιμάζουμε ένα μεγάλο επιστημονικό άρθρο όπου θα συζητιέται η σχέση των παγετώνων της περιοχής με τα ευρήματα. Νομίζω ότι θα είναι πολύ ενδιαφέρον», επισημαίνει ο Ν. Ευστρατίου, ο οποίος αναφέρεται και στη σημασία των ευρημάτων από την Εποχή του Χαλκού.

Επιφάνεια μιας τυπικής “μοραίνας”. Πηγή φωτογραφίας: Ν. Ευστρατίου / ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Έχουμε εντοπίσει αρχαιολογικές θέσεις, πιθανόν αγροκτήματα, τα οποία πιστεύουμε ότι ήταν ενταγμένα στους ‘εποχικά μετακινούμενους κτηνοτρόφους’ της Εποχής του Χαλκού. Για πάρα πολλά χρόνια υπήρχε ένα μεγάλο ζήτημα σχετικά με τον χρόνο έναρξης αυτής της εποχικής μετακίνησης, ‘μεταβατικής κτηνοτροφίας’ ανθρώπων και κοπαδιών όπως είναι γνωστή. Βρήκαμε, λοιπόν, θέσεις οι οποίες θεωρούμε ότι θα πρέπει να ενταχθούν σε αυτό το δίκτυο των μετακινήσεων – που σημαίνει ότι ίσως αυτές ξεκινούσαν από την Εποχή του Χαλκού, το 4000 π.Χ. και μετά, δηλαδή πολύ νωρίτερα από ό,τι πιστεύαμε πολλοί από εμάς», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Και το μέλλον της αλπικής αρχαιολογίας στην Ελλάδα; Αν γίνουν έρευνες και σε άλλα βουνά της χώρας θα βρεθούν κι εκεί αντίστοιχα ευρήματα;

«Δεν είναι σίγουρο», απαντά ο καθηγητής. «Οι αρχαιολόγοι οφείλουν να εμπλακούν σε επιτόπιες έρευνες. Μόνο αν πας σε κάποιον ορεινό τόπο, μόνο αν είσαι ‘αιθεροβάμων’ και αποφασίσεις να ερευνήσεις, για παράδειγμα, τα Πιέρια Όρη ή τη Ροδόπη, και με βάση τη διεθνή εμπειρία που αφορά τον εντοπισμό θέσεων – γιατί οι ανθρωπίδες αυτοί δεν ήταν αφελείς, ήθελαν περιοχές όπου υπήρχαν θηράματα, νερό και πρώτες ύλες για να κατασκευάσουν τα εργαλεία τους – μπορείς να ανακαλύψεις. Γιατί μην φανταστείτε ότι το φυσικό περιβάλλον έχει αλλάξει πάρα πολύ αυτά τα χιλιάδες χρόνια. Μπορεί να έχουν μετακινηθεί κάπως οι κοίτες των ποταμών ή να έχει αλλάξει η μορφολογία των πεδιάδων από τις πλημμύρες και τη συσσώρευση υλικών, όμως τίποτα που να παραπέμπει σε δραματικές γεωλογικές αλλαγές δεν έχει συμβεί», καταλήγει ο Ν. Ευστρατίου, ο οποίος ευχαρίστησε την Εφορεία Αρχαιοτήτων Γρεβενών και όλους τους φορείς που βοήθησαν στην υλοποίηση της έρευνας -η οποία βρίσκεται τώρα στη φάση της μελέτης και της δημοσίευσης των αποτελεσμάτων- , καθώς και όλους τους συνεργάτες του που σε αντίξοες συχνά καιρικές συνθήκες και εν μέσω της πανδημίας πραγματοποίησαν την επιτόπια έρευνα.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Κατατέθηκε στην UNESCO η υποψηφιότητα του Ολύμπου για ένταξη στα Μνημεία Φυσικής Κληρονομιάς

Published

on

Από

Ο Όλυμπος αποτελεί πόλο έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο, τόσο για αλπινιστές όσο και για φυσιολάτρες. Πηγή φωτογραφίας: pixabay

Κατατέθηκε στην αρμόδια Επιτροπή της UNESCO ο φάκελος υποψηφιότητας του Ολύμπου για την ένταξή του στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς, έπειτα από τη συνεργασία του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ, τον Οκτώβριο του προηγούμενου έτους υποβλήθηκε ο προκαταρκτικός φάκελος υποψηφιότητας, ο οποίος αξιολογήθηκε από την επιτροπή της UNESCO.

Τα δύο υπουργεία και ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.) συνεργάστηκαν το τελευταίο τρίμηνο και αφού έλαβαν υπόψη όλες τις παρατηρήσεις της επιτροπής, ολοκλήρωσαν το τελικό περιεχόμενο του φακέλου.

Η απόφαση της UNESCO σε ό,τι αφορά την ένταξη του Ολύμπου στη λίστα των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς αναμένεται έως τον Σεπτέμβριο του 2023.

Η κατάθεση του φακέλου αποτελεί το έργο μιας μακράς διαδικασίας που ξεκίνησε με την υποβολή αίτησης για την δοκιμαστική λίστα υποψηφιοτήτων το 2014.

Σημειώνεται ότι στην Ελλάδα, μέχρι στιγμής, μόλις δύο περιοχές είναι εγγεγραμμένες στον Κατάλογο Μνημείων Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς: τα Μετέωρα και το ‘Αγιον Όρος.

Παγκοσμίως, ο κατάλογος περιλαμβάνει 1.155 μνημεία. Για να ενταχθεί μία περιοχή στον κατάλογο θα πρέπει να πληροί μία σειρά κριτηρίων που σχετίζονται με τα στοιχεία της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, τα γεωλογικά – μορφολογικά χαρακτηριστικά, την πλούσια βιοποικιλότητα του τόπου καθώς και την ύπαρξη σημαντικών οικολογικών και βιολογικών διεργασιών για την εξέλιξη της ζωής.

Η ένταξη μιας περιοχής στον Κατάλογο Μνημείων Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς της UNESCO συνοδεύεται από σημαντικά και πολλαπλά οφέλη για την τοπική κοινωνία που συνδέονται με την αύξηση της αναγνωρισιμότητας και της τουριστικής κίνησης, ενώ ταυτόχρονα προβλέπονται και αυστηροί κανόνες που αφορούν στην προστασία και διαχείριση του ανθρωπογενούς και φυσικού περιβάλλοντός της.

Πηγή φωτογραφίας: pixabay

Ο Όλυμπος

Ο Όλυμπος είναι το υψηλότερο βουνό της χώρας μας, με ύψος 2.918 μ.

Το 1938 αποτέλεσε τον πρώτο Εθνικό Δρυμό της Ελλάδας, το 1981 χαρακτηρίστηκε ως Απόθεμα Βιόσφαιρας της UNESCO και τέλος το 2021 με σχετικό Προεδρικό Διάταγμα ανακηρύχθηκε σε Εθνικό Πάρκο.

Ο ορεινός όγκος του Ολύμπου είναι μία από τις πλουσιότερες περιοχές της Ελλάδας σε χλωρίδα, και συχνά χαρακτηρίζεται ως «ο παράδεισος των βοτανολόγων» με 1.700 είδη και υποείδη φυτών, τα οποία αντιπροσωπεύουν το 25% της ελληνικής χλωρίδας.

Ο δε αριθμός των 26 ενδημικών φυτών του Ολύμπου, αποτελεί τον μεγαλύτερο αριθμό ενδημικών φυτών που απαντάται σε οποιοδήποτε άλλο ελληνικό βουνό.

Ο Όλυμπος αποτελεί διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού καθώς και κτήμα της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι πολυάριθμοι μύθοι για τους Δώδεκα Θεούς του Ολύμπου, οι μορφές, οι χαρακτήρες, τα πάθη και οι έριδες τους, διαβάστηκαν, μελετήθηκαν, ερμηνεύτηκαν και αποτέλεσαν έμπνευση για την ανάπτυξη και την εξέλιξη της τέχνης, της λογοτεχνίας, των θρησκευτικών και κοινωνικών αντιλήψεων σε ολόκληρο το δυτικό κόσμο.

Η άυλη πολιτιστική κληρονομιά του Ολύμπου συμπληρώνεται από τα ελληνικά δημοτικά τραγούδια με θέμα τον Όλυμπο, τα οποία διασώζονται μέχρι τις μέρες μας και αντιμετωπίζουν το προτεινόμενο μνημείο, είτε ανθρωπομορφικά, είτε ως ένα καταφύγιο για τους κατατρεγμένους.

Τέλος, αξίζει να επισημανθεί ότι ο Όλυμπος αποτελεί πόλο έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο, τόσο για αλπινιστές όσο και για φυσιολάτρες που έρχονται από όλο τον κόσμο να θαυμάσουν το «Βουνό των Θεών» με τις απόκρημνες κορυφές και τα φυσικά του κάλλη.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Continue Reading

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Η Ελλάδα, η μόνη χώρα της ΕΕ που πέτυχε μείωση των θανατηφόρων τροχαίων άνω του 50% το 2020

Published

on

Από

Θεαματική άνοδο σημείωσε η χώρα μας σχετικά και με την ποιότητα του οδικού δικτύου, το οποίο βελτιώθηκε σε μεγάλο βαθμό, σύμφωνα με τα στοιχεία της ACEA. Πηγή φωτογραφίας: pixabay

Η Ελλάδα ήταν η μόνη χώρα της ΕΕ που πέτυχε το στόχο μείωσης των θανατηφόρων τροχαίων σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50% το 2020 σε σχέση με το 2010.

Η βελτίωση του οδικού δικτύου, η ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, τα συστήματα υποβοήθησης οδηγού στα σύγχρονα αυτοκίνητα και η αύξηση του επιπέδου της οδηγικής κουλτούρας οδήγησε στη μείωση του αριθμού των θανατηφόρων τροχαίων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ένωσης Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA) στην Ελλάδα το 2020, σημειώθηκαν 54 θάνατοι από τροχαία ατυχήματα ανά εκατομμύριο κατοίκους, δηλαδή μειώθηκαν πάνω από το μισό (54%) συγκριτικά με το 2010 (113 θάνατοι).

Έτσι η χώρα μας ξέφυγε από την προτελευταία θέση των πιο επικίνδυνων οδηγικά χωρών και βρέθηκε 8 θέσεις πιο πάνω, αφήνοντας πίσω της την Κροατία, τη Λιθουανία, την Πολωνία, τη Βουλγαρία, τη Λετονία και τη Ρουμανία.

Θεαματική άνοδο σημείωσε η χώρα μας και σχετικά με την ποιότητα του οδικού δικτύου το οποίο βελτιώθηκε σε μεγάλο βαθμό, καθώς υπάρχουν αυτοκινητόδρομοι που διασχίζουν όλη την Ελλάδα, ενώ κατασκευάζονται αρκετοί ακόμη οδικοί άξονες που θα ανεβάσουν περισσότερο τα επίπεδα ασφαλείας.

Στην Ευρώπη τους ασφαλέστερους δρόμους το 2020 τους είχε η Σουηδία με μόλις 20 θανάτους από τροχαία ανά εκατομμύριο κατοίκους, με την πρώτη τριάδα να συμπληρώνει η Μάλτα και η Δανία, με 21 και 28 θανάτους αντίστοιχα.

Η Ισπανία βρέθηκε στην 4η θέση με 29 θανάτους, λίγο πιο πίσω βρέθηκε η Ιρλανδία μαζί με την Ολλανδία με 30 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκους, στην 7η θέση ήταν η Γερμανία με 33 θανάτους, ενώ την πρώτη οκτάδα συμπλήρωσε η Σλοβενία με 38 θανάτους.

Από την άλλη στις τρεις τελευταίες θέσεις βρέθηκε η Ρουμανία που έχει τις χειρότερες επιδόσεις στην Ευρώπη με 85 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκους, η Λετονία με 73 θανάτους και η Βουλγαρία με 67 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκους.

Όσον αφορά την χώρα μας, αναμένεται περαιτέρω ενίσχυση της οδικής ασφάλειας μέσω του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Οδικής Ασφάλειας για την περίοδο 2021-2030 που βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και έχει ως απώτερο στόχο τη μείωση των θανατηφόρων τροχαίων κατά 50% έως το 2030.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Continue Reading

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Επτά Έλληνες ερευνητές θα χρηματοδοτηθούν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας

Published

on

Από

Πηγή φωτογραφίας: pixabay

Επτά Έλληνες ερευνητές – από τους οποίους δύο δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και πέντε σε άλλες χώρες – θα λάβουν επιχορήγηση εδραίωσης (Consolidator Grant) από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC).

Συνολικά, όπως ανακοίνωσε το ERC, 321 ερευνητές επελέγησαν για τις συγκεκριμένες επιχορηγήσεις του 2022 και θα ενισχυθούν με 657 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» της ΕΕ.

Οι επιχορηγήσεις εδραίωσης αφορούν διακεκριμένους ερευνητές με εμπειρία επτά έως 12 ετών μετά το διδακτορικό τους.

Συνολικά είχαν υποβληθεί 2.222 προτάσεις προς χρηματοδότηση. Οι 321 που επιλέχθηκαν, αναμένεται να οδηγήσουν στη δημιουργία περίπου 2.000 νέων θέσεων επιστημονικής απασχόλησης για μεταδιδακτορικούς ερευνητές, διδακτορικούς φοιτητές και άλλους συνεργάτες.

Η πρόεδρος του ERC, Γερμανίδα καθηγήτρια Μαρία Λέπτιν, δήλωσε ότι «οι Consolidator Grants υποστηρίζουν ερευνητές σε μια κρίσιμη στιγμή στην καριέρα τους, ενισχύοντας την ανεξαρτησία τους, ενδυναμώνοντας τις ερευνητικές ομάδες τους και βοηθώντας τους να εδραιωθούν ως ηγέτες στο πεδίο τους. Και η υποστήριξη πάνω από όλα τους δίνει την ευκαιρία να επιδιώξουν τα επιστημονικά όνειρα τους».

Οι επιχορηγήσεις καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών και τεχνολογικών πεδίων και αφορούν ερευνητικά προγράμματα που θα πραγματοποιηθούν σε πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα 18 χωρών μελών της ΕΕ και άλλων χωρών.

Οι χώρες με τους περισσότερους επιλεχθέντες ερευνητές είναι η Γερμανία (62), η Γαλλία (41) και η Ισπανία (24).

Από πλευράς εθνικοτήτων, υπερτερούν οι Γερμανοί (52 ερευνητές) και ακολουθούν οι Ιταλοί (32), οι Γάλλοι (31) και οι Βρετανοί (31).

Από ελληνικής πλευράς επελέγησαν οι: Νικόλαος Μπεκιάρης-Λυμπέρης (Πολυτεχνείο Κρήτης), Μαρία Τσουμακίδου (Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Επιστημών «Αλέξανδρος Φλέμιγκ» Ελλάδας), Ελένη Τομάζου (Ινστιτούτο Ερευνών Παιδικού Καρκίνου St. Anna Kinderkrebsforschung GmbH – Αυστρία), Κώστας Πάντζας (Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών CNRS – Γαλλία), Ιωάννης Στεφάνου (Σχολή Ecole Centrale de Nantes – Γαλλία), Αριστέα Κουκιαδάκη (Πανεπιστήμιο Μάντσεστερ – Βρετανία) και Μίλκα Σαρρή (Πανεπιστήμιο Κέιμπριτζ – Βρετανία).

Το ERC ιδρύθηκε το 2007 και προσφέρει τέσσερις βασικές κατηγορίες επιχορηγήσεων στους πολλά υποσχόμενους ερευνητές: Εκκίνησης (Starting Grants), Εδραίωσης (Consolidator), Προωθημένες (Advanced) και Συνέργειας (Synergy). Ο προϋπολογισμός του ERC για την περίοδο 2021-2027 ανέρχεται σε πάνω από 16 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Continue Reading

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Υπό μελέτη δύο είδη που φύονται αποκλειστικά στο όρος Παγγαίο

Published

on

Από

Πηγή φωτογραφίας: Σ. Τσιφτσής - Γ. Τσιριπίδης

Δύο φυτά που εμφανίζονται μόνο στο όρος Παγγαίο, μπαίνουν στο μικροσκόπιο επιστημόνων προκειμένου να αναδειχθούν αλλά και να ληφθούν μέτρα διατήρησής τους.

Πρόκειται για το Centaurea pangea και το Campanula pangea, είδη που πήραν μάλιστα το όνομά τους από τον τόπο όπου βρέθηκαν.

Η μελέτη τους έχει συμπεριληφθεί στα 32 έργα για την έρευνα των ενδημικών και απειλούμενων ειδών της Ελλάδας που εγκρίθηκαν από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ) στο πλαίσιο Προγραμματικής Σύμβασης με τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ).

Με την καταγραφή και αξιολόγηση της Centaurea pangea θα ασχοληθεί ο Σπύρος Τσιφτσής, επίκουρος καθηγητής στο Διεθνές Ελληνικό Πανεπιστήμιο, προτείνοντας, με βάση τις εντοπισμένες απειλές, μέτρα διαχείρισης που θα βοηθήσουν τις τοπικές αρχές να διατηρήσουν αποτελεσματικά το είδος.

Σύμφωνα με τον κ. Τσιφτσή, το Centaurea pangea είναι ένα είδος με ιδιαίτερα περιορισμένη κατανομή (στενό ενδημικό), που εμφανίζεται σε περιορισμένο αριθμό μικροθέσεων στο όρος Παγγαίο.
Το Centaurea pangea. Πηγή φωτογραφίας: Σ. Τσιφτσής – Γ. Τσιριπίδης

Αναπτύσσεται σε υψόμετρα άνω των 1250μ. και περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1979, ενώ λόγω της σπανιότητάς του (μικρό μέγεθος πληθυσμού και περιορισμένη κατανομή), για αρκετά χρόνια κανείς δεν κατάφερε να το ξαναβρεί μέχρι το 2022.

Στην αξιολόγηση κατηγορίας κινδύνου της Campanula pangea, ενός νέου και τοπικού ενδημικού είδους, με βάση λεπτομερών στοιχείων εξάπλωσής του, στοχεύει με το έργο που ανέλαβε ο Γιάννη Τσιριπίδης, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Βιολογίας του ΑΠΘ.

Η Campanula pangea περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1998 και έχει αξιολογηθεί ως ευάλωτο είδος το 2009 στο Κόκκινο Βιβλίο Σπάνιων και Απειλούμενων Φυτών στην Ελλάδα, αλλά δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο φυτών της Διεθνούς Ένωσης Προστασίας της Φύσης (IUCN), με αξιολογούμενη κατηγορία απειλής.
Η Campanula pangea. Πηγή φωτογραφίας: Σ. Τσιφτσής – Γ. Τσιριπίδης

Όπως αναφέρει ο κ. Τσιριπίδης, έχει βρεθεί, μέχρι σήμερα, μόνο στο όρος Παγγαίο, αλλά έχει υποτεθεί ότι μπορεί να υπάρχει και σε γειτονικά βουνά.

Η μελέτη του στοχεύει στη συλλογή ακριβών και λεπτομερών δεδομένων που μπορούν να οδηγήσουν σε μια ασφαλή αξιολόγηση της κατηγορίας απειλής της Campanula pangea, σύμφωνα με τα κριτήρια της IUCN.

Στα 32 έργα που εγκρίθηκαν πρόσφατα από τον ΟΦΥΠΕΚΑ για την υλοποίηση του ερευνητικού προγράμματος «Μελέτες πεδίου ενδημικών, απειλούμενων και εθνικής σημασίας ειδών της Ελλάδας», συνολικού προϋπολογισμού 330.000 ευρώ, περιλαμβάνονται και μελέτες για τη σαύρα της Μήλου, τον ασπροπάρη, το πιο απειλούμενο είδος πτηνού της Ελλάδας, το ενδημικό μυρμήγκι-λεγεωνάριος καθώς και πολλά ακόμη ενδημικά και απειλούμενα είδη φυτών και ζώων.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Continue Reading

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ένας Έλληνας αθλητής στο Έβερεστ σε διεθνή αποστολή με «πράσινο» αποτύπωμα

Published

on

Από

Πηγή φωτογραφίας: Μ. Γιαννάκου

Δοκίμασε τις αντοχές του τρέχοντας υπερμαραθώνιους στις τέσσερις γωνιές του πλανήτη, υπό συνθήκες που δεν χωρά ο ανθρώπινος νους κι αφού κατάφερε να τερματίσει σε κάθε έναν απ’ αυτούς, ετοιμάζεται τώρα να πάρει τα … βουνά.

Προορισμός του αυτή τη φορά δεν είναι η κορυφή του Ολύμπου, όπου έχει ανέβει πάνω από 100 φορές, αλλά η ψηλότερη κορυφή του κόσμου, το Έβερεστ. Εκεί, που αν απλώσεις ψηλά το χέρι νιώθεις ν’ αγγίζεις τον ουρανό…

Ο αθλητής υπεραποστάσεων Μάριος Γιαννάκου, στις 30 Μαρτίου ταξιδεύει με προορισμό την οροσειρά των Ιμαλαΐων, με σκοπό να προσπαθήσει να φτάσει στο Έβερεστ σε μια αποστολή με «πράσινο» αποτύπωμα.

«Η ορειβατική αποστολή στο Έβερεστ ξεκινάει τέλη Μαρτίου και θα διαρκέσει ως τις αρχές Ιουνίου, δηλαδή περίπου δύο μήνες, διάστημα κατά το οποίο οι ορειβάτες πρέπει να εγκλιματιστούμε λόγω της έλλειψης οξυγόνου. Επομένως, σκοπός μας είναι να είμαστε έτοιμοι το τελευταίο δεκαήμερο του Μαΐου ώστε να επιχειρήσουμε το summit push στην ψηλότερη κορυφή του κόσμου», εξηγεί στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Δραμινός αθλητής, που μαζί με την ομάδα του έχουν βάλει στόχο όχι μόνο να φτάσουν στην ψηλότερη κορυφή του πλανήτη, αλλά και στην κατάβαση ν’ αφήσουν μηδενικό αποτύπωμα στο βουνό.

«Εξαιτίας των ορειβατικών αποστολών που επιχειρούν αυτές τις αναβάσεις, τα βαριά υλικά εγκαταλείπονται πάρα πολλές φορές στο βουνό κι έχουν μολύνει την περιοχή. Επομένως, η αποστολή μας, στην οποία έχουμε δώσει το όνομα Eco-Everest Expedition, έχει ως σκοπό να κατεβάσει όλα τα σκουπίδια που θα προκύψουν κατά τη διάρκεια της αποστολής», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Μάριος, ο οποίος ετοιμάζεται για ένα διαφορετικό απ’ όσα έχουμε συνηθίσει απ’ αυτόν εγχείρημα, στο οποίο το ρίσκο είναι μεγαλύτερο από κάθε άλλη φορά.

Πηγή φωτογραφίας: Μ. Γιαννάκου

Τι τον έκανε, όμως, να πάρει ένα τέτοιο ρίσκο; «Νομίζω ότι στη ζωή πρέπει να παίρνουμε μερικές φορές κάποια τέτοια ρίσκα γι’ αυτά που έχουμε ονειρευτεί να πετύχουμε, αλλιώς πρέπει να συμβιβαστούμε με μια ζωή που δεν μας εξυπηρετεί και δεν μας κάνει πραγματικά ευτυχισμένους. Θεωρώ ότι η ζωή είναι πολύ μικρή για να μην τη ζήσουμε όπως της αρμόζει», λέει.

Είναι, μάλλον, η ακαταμάχητη γοητεία της ψηλότερης κορυφής του κόσμου αυτή που κάνει ανθρώπους απ’ όλο τον κόσμο, όπως ο ίδιος, να προσπαθούν να τη φτάσουν, παρά τον φόβο που προκαλεί στους περισσότερους το εγχείρημα.

«Νομίζω ότι ένα κομμάτι της γοητείας προέρχεται από τον ίδιο τον φόβο. Υπάρχουν πολλές φορές που αναλύω το εγχείρημα και σκέφτομαι το τι μπορεί να πάει λάθος. Επομένως, σίγουρα γεννιέται και το αίσθημα του φόβου. Νομίζω ότι είναι φυσιολογικό και ανθρώπινο και είναι κάτι το οποίο μας προετοιμάζει να γίνουμε πιο αποτελεσματικοί και να είμαστε πιο προετοιμασμένοι όταν έρθει η δυσκολία», τονίζει ο Μάριος Γιαννάκου, ο οποίος φαίνεται να έχει πυξίδα των επιλογών του, την …περιπέτεια.

«Αυτό που με οδηγεί πάντα σε αυτές τις προσπάθειες είναι η περιπέτεια και όχι τόσο η φύση του αθλήματος. Ύστερα από δέκα χρόνια στους υπερμαραθώνιους και τις υπεραποστάσεις ήθελα να δοκιμάσω τον εαυτό μου σε ένα πολύ διαφορετικό πεδίο, που εμπεριέχει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της περιπέτειας. Επομένως, αποφάσισα να επιχειρήσω φέτος κάτι διαφορετικό απ’ ό,τι τα τελευταία χρόνια», εξηγεί, ενώ στην ερώτηση για το αν υπάρχει τελικά όριο σ’ όλα αυτά που κάνει, απαντά με τρόπο αφοπλιστικό: «Κάπου ίσως να υπάρχει όριο. Πού ακριβώς δεν ξέρω!».

Γιατί το Έβερεστ; «Because it’s there!»

«Γιατί το Έβερεστ;» ήταν η ερώτηση που συνειρμικά ακολούθησε τη συζήτηση περί ορίων, με τον Μάριο να δανείζεται την περίφημη ρήση «Because it’s there» (επειδή είναι εκεί) του Βρετανού ορειβάτη Τζορτζ Μάλλορι (George Mallory) για να απαντήσει.

Παρά το γεγονός, μάλιστα, ότι αναγνωρίζει πως υπάρχουν κίνδυνοι, δηλώνει αποφασισμένος να προσπαθήσει ν’ ανέβει ως την κορυφή.

Πηγή φωτογραφίας: Μ. Γιαννάκου

«Σε ακραίο υψόμετρο υπάρχουν αρκετοί κίνδυνοι καθώς σε ακραίο υψόμετρο 8848μ το οξυγόνο που υπάρχει είναι το 1/3 απ’ αυτό που υπάρχει στην επιφάνεια της θάλασσας. Επομένως, εξαιτίας της έλλειψης οξυγόνου υπάρχει κίνδυνος, αν δεν εγκλιματιστεί σωστά κάποιος να πάθει το σύνδρομο HACE (High-Altitude Cerebral Edema), δηλαδή εγκεφαλικό οίδημα. Επίσης, εγκυμονούν κίνδυνοι για πνευμονικό οίδημα, χιονοστιβάδες και πτώση στην περιοχή του παγετώνα Κούμπου, που αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα σημεία της περιοχής. Ωστόσο, η σωστή προετοιμασία και οι ιατρικές εξετάσεις λειτουργούν προληπτικά και αποτελεσματικά», εξηγεί ο Δραμινός αθλητής, που έχει γράψει… πολλά χιλιόμετρα ήδη στον τομέα των υπεραποστάσεων.

Όσο για τις συνθήκες που αναμένεται να συναντήσει, διευκρινίζει ότι οι συνθήκες είναι πάντα ανάλογες του καιρού που επικρατεί τη δεδομένη στιγμή. «Η θερμοκρασία μπορεί να πέσει ακόμη και στους -45 βαθμούς Κελσίου όπως επίσης ένα συχνότερο φαινόμενο είναι οι χιονοθύελλες που επικρατούν σε ακραίο υψόμετρο», λέει.

Ο ίδιος πάντως δεν φαίνεται ν’ ανησυχεί αφού εκτός της καλής προετοιμασίας έχει πίσω του μια δυνατή ομάδα που τον υποστηρίζει σε κάθε του βήμα. «Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους ανθρώπους που βρίσκονται δίπλα μου όλα αυτά τα χρόνια, γιατί δεν είναι μοναχική προσπάθεια αλλά συλλογική.

Θα ήθελα, λοιπόν, να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ στην οικογένειά μου, στους φίλους μου και τους συνεργάτες μου, που κάνουν τον δικό τους αγώνα για να πετύχουμε σαν ομάδα. Στην Breitling, Columbia, Deloitte Greece, Dimello, Geisha, Amino Animo, Danone Ελλάδος», λέει, εξηγώντας μας πως τελικά την ιστορία τη γράφουν οι ομάδες και όχι οι μονάδες…

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Continue Reading

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Την κατάργηση 6.000 θέσεων εργασίας ανακοίνωσε η Philips

Published

on

Από

Πηγή φωτογραφίας: pixabay

Ο ολλανδικός όμιλος Philips ανακοίνωσε την κατάργηση 6.000 θέσεων εργασίας μέχρι το 2025.

Η ανακοίνωση έρχεται ως συνέπεια των οικονομικών απωλειών που αντιμετωπίζει ο όμιλος και συνδέονται με την ανάκληση ελαττωματικών αναπνευστήρων για την άπνοια κατά τον ύπνο, η οποία επιβαρύνει εδώ και μήνες την επιχείρηση.

Αυτή η νέα μείωση του εργατικού δυναμικού, «δύσκολη, αλλά απαραίτητη», προστίθεται στην κατάργηση 4.000 θέσεων εργασίας που ανακοινώθηκε από τον όμιλο τον Οκτώβριο, διευκρίνισε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Philips Ρόι Τζέικομπς.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ – AFP

Continue Reading

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Advertisement Europolitis
Advertisement Europolitis
Advertisement Europolitis

ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ – GEDRUCKTE VERSIONEN

Like us on Facebook

Advertisement Europolitis 24
Advertisement
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ2 ώρες ago

Αεροπορική σύνδεση 4 νέων ελληνικών προορισμών με το Βελιγράδι

ΕΙΔΗΣΕΙΣ4 ώρες ago

Κατατέθηκε στην UNESCO η υποψηφιότητα του Ολύμπου για ένταξη στα Μνημεία Φυσικής Κληρονομιάς

ΕΙΔΗΣΕΙΣ8 ώρες ago

Η Ελλάδα, η μόνη χώρα της ΕΕ που πέτυχε μείωση των θανατηφόρων τροχαίων άνω του 50% το 2020

ΕΙΔΗΣΕΙΣ9 ώρες ago

Επτά Έλληνες ερευνητές θα χρηματοδοτηθούν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας

ΕΙΔΗΣΕΙΣ11 ώρες ago

Υπό μελέτη δύο είδη που φύονται αποκλειστικά στο όρος Παγγαίο

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ1 ημέρα ago

Περισσότερες πτήσεις από Σ. Αραβία και Μπαχρέιν προς Μύκονο και Σαντορίνη

ΕΙΔΗΣΕΙΣ1 ημέρα ago

Ένας Έλληνας αθλητής στο Έβερεστ σε διεθνή αποστολή με «πράσινο» αποτύπωμα

ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ1 ημέρα ago

SOS: Αστεγη θα βρεθεί η Ελληνική Κοινότητα Βερολίνου

ΕΙΔΗΣΕΙΣ1 ημέρα ago

Την κατάργηση 6.000 θέσεων εργασίας ανακοίνωσε η Philips

ΓΕΡΜΑΝΙΑ1 ημέρα ago

Γερμανία: Πληθωρισμό 4-6% για το τρέχον έτος προβλέπουν οικονομολόγοι

ΓΕΡΜΑΝΙΑ4 εβδομάδες ago

Δέκα λόγοι για να μετακομίσετε στο Ντίσελντορφ

ΓΕΡΜΑΝΙΑ4 εβδομάδες ago

Γερμανία: Επί 15 λεπτά κυνηγούσε η αστυνομία ένα Tesla – Ο οδηγός το είχε στον αυτόματο για να κοιμηθεί!

ΓΕΡΜΑΝΙΑ2 εβδομάδες ago

Σπουδές στη Γερμανία: Σε ποιες πόλεις δεν θα ξοδέψετε μία περιουσία

ΓΕΡΜΑΝΙΑ3 εβδομάδες ago

Οι πόλεις με το περισσότερο μποτιλιάρισμα στη Γερμανία

ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ4 εβδομάδες ago

Γερμανία: Πέντε δημοφιλή φαγητά που σίγουρα θέλετε να δοκιμάσετε

ΓΕΡΜΑΝΙΑ3 εβδομάδες ago

Πέντε πράγματα που πρέπει να ξέρετε πριν μετακομίσετε στην Γερμανία

ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ1 εβδομάδα ago

Το Ελληνικό Δημοτικό Σχολείο του Ντύσσελντορφ έκοψε Βασιλόπιτα

ΓΕΡΜΑΝΙΑ3 εβδομάδες ago

Γνωρίστε την Γερμανία: Αυτό είναι το κάστρο που “πρωταγωνίστησε” σε ταινία της Walt Disney

ΓΕΡΜΑΝΙΑ2 εβδομάδες ago

Οι ωραιότερες γερμανικές πόλεις για χειμερινές αποδράσεις

ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ5 ημέρες ago

Η Ελληνόγλωσσή εκπαίδευση στην Γερμανία εκπέμπει SOS

Advertisement Europolitis
Advertisement