Έπειτα από περισσότερα από 50 χρόνια αναζητήσεων, αστροφυσικοί του Πανεπιστημίου Northwestern εντόπισαν στοιχεία για έναν ισχυρό άνεμο που πνέει από την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο του Γαλαξία μας, τον Τοξότη A*.

Η ανακάλυψη, λένε οι ερευνητές, επιβεβαιώνει μια θεμελιώδη πρόβλεψη της θεωρητικής φυσικής και της κατανόησής μας για την εξέλιξη των γαλαξιών: καθώς οι μαύρες τρύπες καταναλώνουν ύλη, αναμένεται να παράγουν ισχυρούς ανέμους ή πίδακες σωματιδίων. Ακόμη και μικρές ποσότητες αερίου που πέφτουν σε μια μαύρη τρύπα θα πρέπει να απελευθερώνουν αρκετή ενέργεια ώστε να εκτοξεύουν την ύλη προς τα έξω.

Ωστόσο, μέχρι σήμερα κανείς δεν είχε καταφέρει να ανιχνεύσει αυτό το φαινόμενο στον Τοξότη A* και σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η μαύρη τρύπα βρίσκεται σήμερα σε μια σχετικά ήρεμη φάση της ζωής της και επιπλέον είναι εξαιρετικά δύσκολο να παρατηρηθεί μέσα από τα πυκνά νέφη αερίου και σκόνης του Γαλαξία.

---

---

Χρησιμοποιώντας πέντε χρόνια εξαιρετικά εκτεταμένων παρατηρήσεων από τα ραδιοτηλεσκόπια ALMA στη Χιλή, οι ερευνητές δημιούργησαν την πιο λεπτομερή εικόνα που έχει ληφθεί ποτέ για το ψυχρό μοριακό αέριο γύρω από τον Τοξότη A*. Η περιοχή που απεικονίστηκε ήταν πολύ κοντά στον Τοξότη Α*, σε απόσταση μόλις ενός παρσέκ (περίπου τριών ετών φωτός) από τη μαύρη τρύπα. Στη συνέχεια, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν ειδική τεχνική βαθμονόμησης για να αφαιρέσουν τα φωτεινά ραδιοσήματα της ίδιας της μαύρης τρύπας.

Το αποτέλεσμα ήταν μια εικόνα 100 φορές πιο λεπτομερής και 80 φορές πιο ευκρινής από προηγούμενες χαρτογραφήσεις της περιοχής. Με αυτό το επίπεδο λεπτομέρειας αποκαλύφθηκαν δομές που ήταν εντελώς αόρατες σε προηγούμενες παρατηρήσεις.

---

---

Συγκεκριμένα, η ανάλυση αποκάλυψε μια τεράστια κωνική κοιλότητα, μήκους σχεδόν ενός παρσέκ και γωνιακού ανοίγματος περίπου 45 μοιρών, που δεν είχε παρατηρηθεί στο παρελθόν και στερούνταν ψυχρού μοριακού αερίου. Σύμφωνα με τους ερευνητές, μόνο ο καυτός ενεργητικός άνεμος που φυσάει από τη μαύρη τρύπα θα μπορούσε να έχει δημιουργήσει αυτή την κοίλη περιοχή. Επιπλέον, η κωνική δομή δείχνει ακριβώς προς την μαύρη τρύπα.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο άνεμος είναι ενεργός για τουλάχιστον 20.000 χρόνια.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

---

• Ένας από τους κορυφαίους αυθεντικούς προορισμούς της Ευρώπης η Αστυπάλαια
• 74 συλλήψεις για πυρκαγιές από την 1η Ιανουαρίου έως σήμερα στην Ελλάδα
• Αρχαιολογικός χώρος το πεδίο της μάχης του Γρανικού, όπου ο Μέγας Αλέξανδρος νίκησε τους Πέρσες
• Αύξηση 3,7% των γεννήσεων στην Πορτογαλία το 2025
• Σε εποικοδομητικό κλίμα η συνάντηση του Αντιπροέδρου του Παγκοσμίου Συμβουλίου Ηπειρωτών Εξωτερικού με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας

Μέχρι το 2030, η κατανάλωση νερού από τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης θα ισοδυναμεί με τις βασικές ετήσιες ανάγκες 1,3 δισεκατομμυρίων ανθρώπων, ενώ η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας θα ξεπεράσει κατά τρεις φορές την ετήσια χρήση σχεδόν 650 εκατομμυρίων ανθρώπων, προειδοποιούν επιστήμονες του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών (UN University).

Τα κέντρα δεδομένων (data centres) παγκοσμίως προβλέπεται κατά την ίδια περίοδο να καταναλώνουν 945 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό είναι σχεδόν τριπλάσιο από τη συνδυασμένη ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας του Πακιστάν, του Μπαγκλαντές και της Νιγηρίας, χώρες που φιλοξενούν συνολικά περισσότερους από 650 εκατομμύρια ανθρώπους.

---

---

Την ίδια ώρα, το υδατικό αποτύπωμά τους θα ισούται με τις βασικές ετήσιες οικιακές ανάγκες νερού όλων των 1,3 δισεκατομμυρίων ανθρώπων στην υποσαχάρια Αφρική, ενώ το αποτύπωμα χρήσης γης θα ξεπεράσει τα 14.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα, περίπου διπλάσιο από τη μητροπολιτική περιοχή της Τζακάρτα, όπου ζουν περισσότεροι από 32 εκατομμύρια άνθρωποι.

Τα παραπάνω ευρήματα περιλαμβάνονται στη νέα έκθεση του Ινστιτούτου Υδάτων, Περιβάλλοντος και Υγείας του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών (UNU-INWEH).

---

---

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι μέχρι σήμερα η περιβαλλοντική επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης αξιολογείται ελλιπώς, καθώς η προσοχή επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, που σχετίζονται με την εκπαίδευση των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων.

Ωστόσο, κάθε κιλοβατώρα ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιείται για την εκπαίδευση ή τη λειτουργία ενός συστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης έχει επίσης ένα αποτύπωμα νερού, από την ψύξη και την παραγωγή ενέργειας, και ένα αποτύπωμα γης από τις ενεργειακές υποδομές και τις αλυσίδες εφοδιασμού.

Επίσης, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μέχρι το 2030 οι υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης θα μπορούσαν να παράγουν έως και 2,5 εκατομμύρια τόνους ηλεκτρονικών αποβλήτων ετησίως.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

---

• Ένας από τους κορυφαίους αυθεντικούς προορισμούς της Ευρώπης η Αστυπάλαια
• 74 συλλήψεις για πυρκαγιές από την 1η Ιανουαρίου έως σήμερα στην Ελλάδα
• Αρχαιολογικός χώρος το πεδίο της μάχης του Γρανικού, όπου ο Μέγας Αλέξανδρος νίκησε τους Πέρσες
• Αύξηση 3,7% των γεννήσεων στην Πορτογαλία το 2025
• Σε εποικοδομητικό κλίμα η συνάντηση του Αντιπροέδρου του Παγκοσμίου Συμβουλίου Ηπειρωτών Εξωτερικού με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας

Η υψηλή κατανάλωση αλκοόλ σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης 20 σημαντικών προβλημάτων υγείας, όπως διαπιστώνει μελέτη του Ινστιτούτου Μετρήσεων και Αξιολόγησης Υγείας (IHME) του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, με επικεφαλής την Ελληνίδα ερευνήτρια, Εμμανουέλα Γακίδου. Ωστόσο, η μελέτη εντοπίζει ότι οι επιπτώσεις του αλκοόλ στην υγεία δεν είναι ομοιόμορφες.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Health», παρέχει την πιο ολοκληρωμένη ανάλυση μέχρι σήμερα της σχέσης μεταξύ της κατανάλωσης αλκοόλ και 20 σημαντικών αποτελεσμάτων για την υγεία. Οι ερευνητές ανέλυσαν 843 μελέτες που δημοσιεύθηκαν ως το 2023 και εστίασαν στις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις των μελετών αυτών.

---

---

Η ανάλυση εντοπίζει ότι οι επιπτώσεις του αλκοόλ στην υγεία δεν είναι ομοιόμορφες. Ο κίνδυνος αυξάνεται σταθερά με την κατανάλωση αλκοόλ για ορισμένες παθήσεις, κυρίως καρκίνους, ενώ για αρκετές καρδιομεταβολικές και νευρολογικές παθήσεις, η χαμηλή έως μέτρια κατανάλωση αλκοόλ σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο. Σε υψηλότερα επίπεδα κατανάλωσης, αντίθετα, τα στοιχεία υποδεικνύουν αυξημένο κίνδυνο και για τις παθήσεις αυτές.

Η κατανάλωση αλκοόλ συνδέθηκε επίσης με υψηλότερο κίνδυνο κίρρωσης του ήπατος και άλλων χρόνιων ηπατικών παθήσεων (αύξηση τουλάχιστον 40%) και παγκρεατίτιδας (αύξηση τουλάχιστον 22%). Υψηλότερος φαίνεται να είναι ο κίνδυνος και για λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος και φυματίωση, αν και τα στοιχεία ήταν ασθενέστερα.

---

---

Για αρκετές καρδιομεταβολικές και νευρολογικές παθήσεις, όπως ο διαβήτης τύπου 2, η νόσος Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές άνοιας, η ισχαιμική καρδιοπάθεια και το εγκεφαλικό επεισόδιο, η χαμηλή έως μέτρια κατανάλωση αλκοόλ συσχετίστηκε με χαμηλότερο κίνδυνο ασθένειας σε σύγκριση με τη μη κατανάλωση αλκοόλ.

Για παράδειγμα ο διαβήτης τύπου 2 και η νόσος Αλτσχάιμερ παρουσίασαν μείωση κινδύνου τουλάχιστον 4,5% και 6,4%, αντίστοιχα. Ωστόσο, η υψηλότερη κατανάλωση αλκοόλ συσχετίστηκε με μεγαλύτερο κίνδυνο.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

---

• Ένας από τους κορυφαίους αυθεντικούς προορισμούς της Ευρώπης η Αστυπάλαια
• 74 συλλήψεις για πυρκαγιές από την 1η Ιανουαρίου έως σήμερα στην Ελλάδα
• Αρχαιολογικός χώρος το πεδίο της μάχης του Γρανικού, όπου ο Μέγας Αλέξανδρος νίκησε τους Πέρσες
• Αύξηση 3,7% των γεννήσεων στην Πορτογαλία το 2025
• Σε εποικοδομητικό κλίμα η συνάντηση του Αντιπροέδρου του Παγκοσμίου Συμβουλίου Ηπειρωτών Εξωτερικού με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας

Σχεδόν 2.000 άνθρωποι με το επώνυμο Σάλιβαν ή Ο’Σάλιβαν συνέρρευσαν το Σάββατο στην κομητεία Κορκ της Ιρλανδίας, προκειμένου να κερδίσουν μια θέση στο Βιβλίο των Ρεκόρ Γκίνες.

Ύστερα από τον απαιτούμενο έλεγχο ταυτοτήτων, οι διοργανωτές μέτρησαν 1.848 παρευρισκόμενους με το επώνυμο Σάλιβαν ή Ο’Σάλιβαν, ανακοινώνοντας ένα νέο παγκόσμιο ρεκόρ για τη μεγαλύτερη συγκέντρωση ανθρώπων με το ίδιο επώνυμο, κάτι που πιστοποίησε εκπρόσωπος της επιτροπής των Ρεκόρ Γκίνες.

---

---

Το προηγούμενο ρεκόρ κατείχαν οι Γκάλαχερ – ένα άλλο κοινό ιρλανδικό επώνυμο – που είχαν συγκεντρώσει 1.488 συνεπώνυμους, το 2007, στην κομητεία Ντονεγκάλ της βορειοδυτικής Ιρλανδίας.

Το επώνυμο Σάλιβαν ή Ο’Σάλιβαν είναι κοινό στη νοτιοδυτική Ιρλανδία, καθώς και στην ιρλανδική διασπορά στη Βόρεια Αμερική.

Σύμφωνα με τη βρετανική βάση γενεαλογικών δεδομένων Forebears, υπάρχουν παγκοσμίως περισσότεροι από 500.000 άνθρωποι με το επώνυμο Σάλιβαν ή Ο’Σάλιβαν, οι περισσότεροι εκ των οποίων βρίσκονται στις ΗΠΑ.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ – AFP

---

• Ένας από τους κορυφαίους αυθεντικούς προορισμούς της Ευρώπης η Αστυπάλαια
• 74 συλλήψεις για πυρκαγιές από την 1η Ιανουαρίου έως σήμερα στην Ελλάδα
• Αρχαιολογικός χώρος το πεδίο της μάχης του Γρανικού, όπου ο Μέγας Αλέξανδρος νίκησε τους Πέρσες
• Αύξηση 3,7% των γεννήσεων στην Πορτογαλία το 2025
• Σε εποικοδομητικό κλίμα η συνάντηση του Αντιπροέδρου του Παγκοσμίου Συμβουλίου Ηπειρωτών Εξωτερικού με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας

Εξέταση αίματος μπορεί να εντοπίσει σημάδια της νόσου Αλτσχάιμερ δεκαετίες πριν από τα συμπτώματα, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet».

Για πρώτη φορά, ερευνητές, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο, εντόπισαν βιοδείκτες στο αίμα για τη νόσο που συσχετίζονταν με μικρές γνωστικές αλλαγές σε ενήλικες μέσης ηλικίας που δεν έπασχαν από άνοια.

Οι βιοδείκτες μετρούν την πρωτεΐνη Ταυ και τις αμυλοειδείς πλάκες. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές μέτρησαν τα επίπεδα των βιοδεικτών του βήτα αμυλοειδούς Αβ42 και Αβ40 και της πρωτεΐνης p-tau2017 στο αίμα 1.350 ενηλίκων χωρίς άνοια στις ΗΠΑ, με μέση ηλικία τα 61 έτη.

---

---

Τα υψηλά επίπεδα των βιοδεικτών συσχετίστηκαν με χαμηλότερες επιδόσεις σε δύο βασικούς γνωστικούς τομείς, στην ταχύτητα γνωστικής επεξεργασίας και την εγκεφαλική λειτουργία που επιτρέπει τον σχεδιασμό, την εστίαση της προσοχής και την προσαρμογή σε νέες προκλήσεις.

Οι συγγραφείς λένε ότι τα ευρήματα της μελέτης καταδεικνύουν τη δυνατότητα ανίχνευσης της νόσου Αλτσχάιμερ σε πρώιμο στάδιο σε μεσήλικες με εξετάσεις αίματος. Επισημαίνουν ότι έως και το 40% των περιπτώσεων άνοιας θα μπορούσε να προληφθεί ή να καθυστερήσει η εμφάνιση των συμπτωμάτων με την αντιμετώπιση αυτών των παραγόντων κινδύνου.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

---

• Ένας από τους κορυφαίους αυθεντικούς προορισμούς της Ευρώπης η Αστυπάλαια
• 74 συλλήψεις για πυρκαγιές από την 1η Ιανουαρίου έως σήμερα στην Ελλάδα
• Αρχαιολογικός χώρος το πεδίο της μάχης του Γρανικού, όπου ο Μέγας Αλέξανδρος νίκησε τους Πέρσες
• Αύξηση 3,7% των γεννήσεων στην Πορτογαλία το 2025
• Σε εποικοδομητικό κλίμα η συνάντηση του Αντιπροέδρου του Παγκοσμίου Συμβουλίου Ηπειρωτών Εξωτερικού με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας

Στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η πρόωρη αποπληρωμή του χρέους της χώρας: μέσω της χρήσης των ταμειακών διαθεσίμων των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης (ασφαλιστικών ταμείων και άλλων δημόσιων οργανισμών), αναφέρεται στο άρθρο του με τίτλο «Ας μιλήσουμε λοιπόν για το χρέος, κύριε πρωθυπουργέ», ο Κωνσταντίνος Γάτσιος, ομότιμος καθηγητής και πρώην πρύτανης στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Το Βήμα της Κυριακής» στις 24-5-2026.

Ας μιλήσουμε λοιπόν για το χρέος, κύριε πρωθυπουργέ

Κωνσταντίνος Γάτσιος

Η επιτυχής αντιμετώπιση μίας κατάστασης προϋποθέτει, πρώτα απ’ όλα, την ορθή κατανόησή της. Αλλιώς, κινδυνεύεις να οδηγηθείς σε εσφαλμένα –ενίοτε καταστροφικά– συμπεράσματα. Το σκέφτομαι αυτό παρακολουθώντας τον σχεδόν πανηγυρικό τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση παρουσιάζει την πρόωρη αποπληρωμή κρατικού χρέους ως μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της οικονομικής της πολιτικής.

Το κλίμα αυτό ενισχύει ο ίδιος ο πρωθυπουργός. Σε πρόσφατη επίσκεψή του στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και με αφορμή την επικείμενη πρόωρη αποπληρωμή κρατικού χρέους ύψους 6,9 δισ. ευρώ –ποσό που προστίθεται στα ήδη 29 δισ. ευρώ πρόωρων αποπληρωμών στην εξαετία 2020-2025– χαρακτήρισε την ταχύτητα μείωσης του χρέους ως «μία πολύ μεγάλη επιτυχία», τη μεγαλύτερη μάλιστα «στην ιστορία των σύγχρονων οικονομιών», προσθέτοντας με νόημα ότι «δεν μιλάμε αρκετά» γι’ αυτήν.

---

---

Ας μιλήσουμε λοιπόν για το χρέος, κύριε πρωθυπουργέ.

Η εικόνα που καλλιεργείται είναι σαφής: η ελληνική οικονομία έχει αποκτήσει τέτοια δυναμική ώστε όχι μόνο καλύπτει με άνεση τις ανάγκες της, αλλά διαθέτει και πλεονάζοντες πόρους για να αποπληρώνει πρόωρα δισεκατομμύρια χρέους, εξοικονομώντας σημαντικά ποσά σε τόκους.

Όμως αυτή είναι μόνο η μισή αλήθεια.

Διότι η εντυπωσιακή μείωση του εξωτερικού κρατικού χρέους των τελευταίων ετών δεν στηρίχθηκε πρωτίστως σε υψηλά δημοσιονομικά πλεονάσματα ή σε κάποια εκρηκτική αναπτυξιακή επίδοση της οικονομίας. Πώς θα μπορούσε, άλλωστε, όταν στην εξαετία 2020-2025 η εκτέλεση των κρατικών προϋπολογισμών ήταν κάθε χρόνο ελλειμματική, εμφανίζοντας σωρευτικό έλλειμμα 51,7 δισ. ευρώ; Στηρίχθηκε κυρίως στην εκτεταμένη αξιοποίηση των ταμειακών διαθεσίμων των λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης –ασφαλιστικών ταμείων, οργανισμών και λοιπών δημόσιων φορέων– καθώς και στην προοδευτική απομείωση του λεγόμενου cash buffer, του ταμειακού «μαξιλαριού ασφαλείας» της χώρας. Στην επικείμενη αποπληρωμή θα χρησιμοποιηθούν τα εναπομείναντα 5,4 δισ. ευρώ. Το αρχικό απόθεμα των 15,7 δισ. ευρώ ουσιαστικά εξαντλείται.

---

---

Με απλά λόγια, το κράτος δανείζεται συστηματικά από τους ίδιους του τους φορείς μέσω repos –βραχυχρόνιου ενδοκυβερνητικού δανεισμού– προκειμένου να αποπληρώνει εξωτερικό χρέος και να καλύπτει ταμειακές του ανάγκες.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ο ενδοκυβερνητικός δανεισμός μέσω repos έχει υπερδιπλασιαστεί μέσα στην τελευταία εξαετία στα 62,8 δισ. ευρώ, προσεγγίζοντας πλέον το 25% του ΑΕΠ της χώρας –μέγεθος που δύσκολα συναντά κανείς σε σύγχρονη οικονομία.

Υπάρχει, βεβαίως, και ένα ευρύτερο θεσμικό και πολιτικό ζήτημα: κατά πόσον είναι ορθό τα διαθέσιμα ασφαλιστικών ταμείων και λοιπών δημόσιων φορέων να αντιμετωπίζονται, στην πράξη, ως μία ενιαία δεξαμενή κεντρικής κρατικής διαχείρισης. Δεν είναι της παρούσης να αναπτυχθεί το θέμα αυτό, αν και η σημασία του είναι προφανής.

Ας μείνουμε όμως στο βασικό.

Αυτό που συμβαίνει δεν είναι απαραίτητα παράλογο ως εργαλείο ταμειακής διαχείρισης. Όλες οι χώρες χρησιμοποιούν σε έναν βαθμό παρόμοιους μηχανισμούς –αν και όχι στην έκταση που χρησιμοποιούνται στην Ελλάδα. Πράγματι, όταν τα επιτόκια ήταν σχεδόν μηδενικά και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πλημμύριζε την ευρωζώνη με φθηνή ρευστότητα, θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι η αξιοποίηση αδρανών διαθεσίμων για τη μείωση ακριβότερου χρέους είχε μία οικονομική λογική.

Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, είναι άλλο.

Γιατί αυτή η πολιτική όχι μόνο δεν περιορίζεται, αλλά συνεχίζεται και σήμερα, σε ένα διεθνές περιβάλλον εντελώς διαφορετικό;

---

---

Η εποχή του φθηνού χρήματος έχει τελειώσει. Ο πληθωρισμός αναζωπυρώνεται. Μαζί του, η τάση των επιτοκίων γίνεται έντονα αυξητική. Η διεθνής οικονομία εισέρχεται σε περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, ενώ οι κίνδυνοι ύφεσης ή και στασιμοπληθωρισμού δεν μπορούν πλέον να αποκλειστούν.

Σε τέτοιες συνθήκες, η ρευστότητα αποκτά τεράστια σημασία. Κι όμως, η κυβέρνηση συνεχίζει να απομειώνει το cash buffer μέχρι μηδενισμού του και, ταυτόχρονα, να αντλεί δισεκατομμύρια ρευστότητας από φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα.

Το κράτος δεν μειώνει το χρέος του επειδή διαθέτει πλεονάζοντα πλούτο. Υποκαθιστά εξωτερικό χρέος με εσωτερικό, ενδοκυβερνητικό δανεισμό.

Η διαφορά δεν είναι λογιστικά αμελητέα.

Διότι τα χρήματα που χρησιμοποιούνται σήμερα για τη βελτίωση της εικόνας του χρέους δεν εξαφανίζονται. Ανήκουν σε ασφαλιστικά ταμεία, οργανισμούς και δημόσιους φορείς που ενδέχεται αύριο να χρειαστούν πραγματική ρευστότητα. Και τότε το κράτος θα υποχρεωθεί να επιστρέψει στις αγορές για να τη βρει –πιθανότατα με πολύ ακριβότερους όρους από εκείνους των ομολόγων που σήμερα αποπληρώνει πρόωρα.

Με άλλα λόγια, η χώρα ανταλλάσσει σημερινή λογιστική βελτίωση με αυξημένο μελλοντικό κίνδυνο χρηματοδότησης.

---

---

Και εδώ προκύπτει ένα ακόμη κρίσιμο ερώτημα.

Το cash buffer δημιουργήθηκε ως μηχανισμός ασφαλείας για δύσκολες περιόδους: ως ένα απόθεμα προστασίας απέναντι στον κίνδυνο αποκλεισμού της χώρας από τις αγορές ή απέναντι σε μία νέα διεθνή αναταραχή.

Είναι άραγε συνετό να αποδυναμώνεται σταδιακά αυτό το απόθεμα όχι λόγω έκτακτης ανάγκης, αλλά προκειμένου να επιταχύνεται η εικόνα αποκλιμάκωσης του χρέους;

Διότι κάποια στιγμή η συγκυρία μπορεί να αλλάξει απότομα. Και τότε η ύπαρξη πραγματικών ταμειακών διαθεσίμων –πραγματικής ρευστότητας, όχι repos– θα αποδειχθεί πολύ σημαντικότερη από τους σημερινούς επικοινωνιακούς πανηγυρισμούς.

Ας το δούμε με ένα απλό παράδειγμα.

Μία οικογένεια οφείλει χρήματα σε τρίτους, αλλά δεν διαθέτει επαρκή ρευστότητα για να αποπληρώσει το χρέος της. Έτσι χρησιμοποιεί τις αποταμιεύσεις των παιδιών της από τον κουμπαρά τους. Παίρνει τα χρήματα, αφήνει στα παιδιά ένα χαρτί –μία υπόσχεση επιστροφής– και εξοφλεί την οφειλή.

Τι πέτυχε στην πραγματικότητα;

Το χρέος προς τρίτους μειώθηκε, αλλά αντικαταστάθηκε από ένα ισόποσο εσωτερικό χρέος: εκείνο των γονέων προς τα παιδιά τους. Κάπως έτσι λειτουργεί σήμερα και ένα σημαντικό μέρος της διαχείρισης του ελληνικού δημόσιου χρέους.

Και κάτι ακόμη.

Τα παιδιά, αργά ή γρήγορα, θα ζητήσουν πίσω τα χρήματά τους για τη σχολική εκδρομή. Και το χαρτί/repos των γονιών τους δεν γίνεται δεκτό ως μέσο πληρωμής.

---

Ο Κωνσταντίνος Γάτσιος είναι ομότιμος καθηγητής, πρώην πρύτανης στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

---

• Ένας από τους κορυφαίους αυθεντικούς προορισμούς της Ευρώπης η Αστυπάλαια
• 74 συλλήψεις για πυρκαγιές από την 1η Ιανουαρίου έως σήμερα στην Ελλάδα
• Αρχαιολογικός χώρος το πεδίο της μάχης του Γρανικού, όπου ο Μέγας Αλέξανδρος νίκησε τους Πέρσες
• Αύξηση 3,7% των γεννήσεων στην Πορτογαλία το 2025
• Σε εποικοδομητικό κλίμα η συνάντηση του Αντιπροέδρου του Παγκοσμίου Συμβουλίου Ηπειρωτών Εξωτερικού με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας