Αρθρα & Απόψεις
«Δεν είναι στραβός ο γιαλός – στραβά αρμενίζουμε: Ώρα για βιώσιμες λύσεις στην ελληνόγλωσση εκπαίδευση στη Γερμανία» (του Βασίλη Βούλγαρη)
Μήπως είναι η ώρα για προβληματισμό και ρεαλιστικές προτάσεις, για μια στρατηγική επένδυση στη γλώσσα και την εθνική ταυτότητα της ομογένειας.
«Δεν είναι στραβός ο γιαλός, στραβά αρμενίζουμε.»
Με αυτή τη φράση ξεκινάμε μια συζήτηση που επείγει να γίνει με σοβαρότητα. Η ελληνόγλωσση εκπαίδευση στη Γερμανία δεν είναι ένα απλό δημοσιονομικό βάρος. Είναι στρατηγική επένδυση στη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας, την ενίσχυση της πολιτιστικής διπλωματίας και τη διατήρηση ζωντανών δεσμών με την Ελλάδα.
Ωστόσο, για δεκαετίες παρακολουθούμε τις ίδιες παθογένειες και αστοχίες. Ήρθε η ώρα να φύγουμε από την απλή διαχείριση και να περάσουμε σε μια στρατηγική που θα διασφαλίσει τη βιωσιμότητα και την ποιότητα της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης για τις επόμενες γενιές.
- Η ελληνόγλωσση εκπαίδευση στη Γερμανία έχει αφεθεί συχνά στην τύχη της, θύμα εναλλασσόμενων κυβερνητικών προτεραιοτήτων και κοντόφθαλμης δημοσιονομικής λογικής.
Η έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού οδηγεί σε:
- Μειωμένη συμμετοχή μαθητών
- Έλλειψη σταθερού και επαρκούς προσωπικού
- Πρόχειρες ή ακατάλληλες υποδομές
- Αίσθημα εγκατάλειψης στους γονείς και στους εκπαιδευτικούς
Η ελληνική πολιτεία πρέπει να αναγνωρίσει ξεκάθαρα ότι η δαπάνη για την ελληνόγλωσση εκπαίδευση είναι επένδυση – όχι κόστος.
Δεν μπορεί να υπάρξει ποιοτική εκπαίδευση, χωρίς επαρκείς και κατάλληλα υποστηριζόμενους εκπαιδευτικούς.
Οι αποσπάσεις εκπαιδευτικών μειώνονται συνεχώς. Τα πρώτα δείγματα για φέτος δείχνουν μικρή συμμετοχή, με κίνδυνο να χαθούν μαθητικές ώρες και να επικρατήσει ανασφάλεια και απογοήτευση. Χρειάζονται άμεσες πολιτικές αποφάσεις και λύσεις αυξάνοντας τα κίνητρα:
- Άμεση οικονομική στήριξη των αποσπασμένων με αύξηση επιμισθίου, ειδικά σε χώρες υψηλού κόστους διαβίωσης.
- Επιμήκυνση της διάρκειας απόσπασης ώστε να υπάρχει συνέχεια και εμπειρία.
- Πρόσθετα κίνητρα για να γίνει η απόσπαση πιο ελκυστική επιλογή για εκπαιδευτικούς.
- Ικανοποίηση αιτημάτων εκπαιδευτικών μόνιμων κατοίκων.
Και ό,τι άλλο θα χρειαστεί εφόσον ανοίξει ένας διάλογος και παρθούν αποφάσεις με στρατηγικό ορίζοντα δεκαετίας και παραπάνω.
Για δεκαετίες δεν δημιουργήθηκαν επαρκείς ιδιόκτητες σχολικές υποδομές. Το αποτέλεσμα είναι πολλές φορές πρόχειροι και βιαστικοί χειρισμοί που δημιουργούν ανασφάλεια , τα περιορισμένα ωράρια σε αναπτυγμένες χώρες είναι σημαντικό πρόβλημα όταν είναι εργαζόμενοι και οι δυο γονείς και με δυσκολία μπορείς να «κρατήσεις» μαθητές ή να μεγαλώσεις την συμμετοχή.
- Αν και η ιστορία έχει δείξει ότι δεν είναι εφικτό να χτιστούν δικά μας σχολεία , ας εξασφαλιστούν μισθώσεις κατάλληλων χώρων, από επιτροπές που θα ασχολούνται και θα προσφέρουν διαφάνεια και ηρεμία.
- Να δίνεται η δυνατότητα πλήρους ωραρίου εκεί όπου υπάρχει ζήτηση και πληθυσμιακή βάση.
Στόχος: βιωσιμότητα μονάδων μέσα από μεγαλύτερη συμμετοχή μαθητών και η δυνατότητα προσέλκυσης μαθητών από τις χώρες διαμονής. Όποιος γνωρίζει τη γλώσσα θα μπορεί να είναι και ένας δυνητικά πρεσβευτής της χώρας.
Θα πρέπει να χαραχθεί μια γλωσσική πολιτική για την διεθνή αναγνώριση της γλώσσας μας. Παρά την αναγνώριση της αξίας της ελληνικής γλώσσας από οργανισμούς όπως η UNESCO, η Ελλάδα δεν έχει αξιοποιήσει επαρκώς τις δυνατότητες διεθνούς συνεργασίας και πιστοποίησης.
– Σύναψη διακρατικών συμφωνιών για την πιστοποίηση και την επίσημη αναγνώριση της ελληνικής ως ξένης γλώσσας στα κράτη υποδοχής.
– Αναβάθμιση των επιπέδων γλωσσομάθειας που παρέχει το ελληνικό κράτος ώστε να έχουν μεγαλύτερη αξία και αναγνώριση διεθνώς.
Η στήριξη της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης δεν είναι έργο ενός Υπουργείου μόνο. Απαιτεί θεσμική συνεργασία, συνέπεια και μακροχρόνιο σχεδιασμό.
- Να διαμορφωθεί εθνική στρατηγική με συμμετοχή της ομογένειας και των τοπικών κοινοτήτων.
- Να υπάρξει θεσμική αναβάθμιση των ελληνικών σχολείων και προγραμμάτων, με σαφή στόχο τη βιωσιμότητα και την ποιότητα.
Η ελληνική γλώσσα και ο πολιτισμός είναι το πιο ισχυρό εργαλείο ήπιας εθνικής διπλωματίας και πατριωτικής συνείδησης. Δεν περισσεύει κανείς σε αυτήν την προσπάθεια.
Η πολιτεία, οι εκπαιδευτικοί, οι γονείς και οι φορείς της ομογένειας χρειάζεται να βρουν κοινό βηματισμό για ένα ζήτημα που αφορά το μέλλον.
Γιατί αν συνεχίσουμε να «αρμενίζουμε στραβά», το κόστος δεν θα είναι δημοσιονομικό – θα είναι πολιτιστικό, κοινωνικό και εθνικό.

- Ας μιλήσουμε λοιπόν για το χρέος, κύριε πρωθυπουργέ (του Κωνσταντίνου Γάτσιου)
- Ψήφος Αποδήμων: Από τη συνταγματική πρόβλεψη στη δημοκρατική πρόκληση (του Βασίλη Βούλγαρη)
- Τι είναι η Σύμβαση ΕΕ – MERCOSUR (του Βασίλη Βούλγαρη)
- “Αν δεν μας εκπροσωπεί κανείς, θα το κάνουμε ΕΜΕΙΣ, με ΠΑΣΟΚ”Νέα Γενιά χωρίς Σύνορα : της Ιωάννας Βαλδήρ
- Η Γλυκιά Ομίχλη του Ατομικού Βολέματος- της Μαρίας Τολίκα
ΑΡΘΡΑ
Ας μιλήσουμε λοιπόν για το χρέος, κύριε πρωθυπουργέ (του Κωνσταντίνου Γάτσιου)
Στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η πρόωρη αποπληρωμή του χρέους της χώρας: μέσω της χρήσης των ταμειακών διαθεσίμων των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης (ασφαλιστικών ταμείων και άλλων δημόσιων οργανισμών), αναφέρεται στο άρθρο του με τίτλο «Ας μιλήσουμε λοιπόν για το χρέος, κύριε πρωθυπουργέ», ο Κωνσταντίνος Γάτσιος, ομότιμος καθηγητής και πρώην πρύτανης στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Το Βήμα της Κυριακής» στις 24-5-2026.
Ας μιλήσουμε λοιπόν για το χρέος, κύριε πρωθυπουργέ
Κωνσταντίνος Γάτσιος
Η επιτυχής αντιμετώπιση μίας κατάστασης προϋποθέτει, πρώτα απ’ όλα, την ορθή κατανόησή της. Αλλιώς, κινδυνεύεις να οδηγηθείς σε εσφαλμένα –ενίοτε καταστροφικά– συμπεράσματα. Το σκέφτομαι αυτό παρακολουθώντας τον σχεδόν πανηγυρικό τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση παρουσιάζει την πρόωρη αποπληρωμή κρατικού χρέους ως μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της οικονομικής της πολιτικής.
Το κλίμα αυτό ενισχύει ο ίδιος ο πρωθυπουργός. Σε πρόσφατη επίσκεψή του στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και με αφορμή την επικείμενη πρόωρη αποπληρωμή κρατικού χρέους ύψους 6,9 δισ. ευρώ –ποσό που προστίθεται στα ήδη 29 δισ. ευρώ πρόωρων αποπληρωμών στην εξαετία 2020-2025– χαρακτήρισε την ταχύτητα μείωσης του χρέους ως «μία πολύ μεγάλη επιτυχία», τη μεγαλύτερη μάλιστα «στην ιστορία των σύγχρονων οικονομιών», προσθέτοντας με νόημα ότι «δεν μιλάμε αρκετά» γι’ αυτήν.
Ας μιλήσουμε λοιπόν για το χρέος, κύριε πρωθυπουργέ.
Η εικόνα που καλλιεργείται είναι σαφής: η ελληνική οικονομία έχει αποκτήσει τέτοια δυναμική ώστε όχι μόνο καλύπτει με άνεση τις ανάγκες της, αλλά διαθέτει και πλεονάζοντες πόρους για να αποπληρώνει πρόωρα δισεκατομμύρια χρέους, εξοικονομώντας σημαντικά ποσά σε τόκους.
Όμως αυτή είναι μόνο η μισή αλήθεια.
Διότι η εντυπωσιακή μείωση του εξωτερικού κρατικού χρέους των τελευταίων ετών δεν στηρίχθηκε πρωτίστως σε υψηλά δημοσιονομικά πλεονάσματα ή σε κάποια εκρηκτική αναπτυξιακή επίδοση της οικονομίας. Πώς θα μπορούσε, άλλωστε, όταν στην εξαετία 2020-2025 η εκτέλεση των κρατικών προϋπολογισμών ήταν κάθε χρόνο ελλειμματική, εμφανίζοντας σωρευτικό έλλειμμα 51,7 δισ. ευρώ; Στηρίχθηκε κυρίως στην εκτεταμένη αξιοποίηση των ταμειακών διαθεσίμων των λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης –ασφαλιστικών ταμείων, οργανισμών και λοιπών δημόσιων φορέων– καθώς και στην προοδευτική απομείωση του λεγόμενου cash buffer, του ταμειακού «μαξιλαριού ασφαλείας» της χώρας. Στην επικείμενη αποπληρωμή θα χρησιμοποιηθούν τα εναπομείναντα 5,4 δισ. ευρώ. Το αρχικό απόθεμα των 15,7 δισ. ευρώ ουσιαστικά εξαντλείται.
Με απλά λόγια, το κράτος δανείζεται συστηματικά από τους ίδιους του τους φορείς μέσω repos –βραχυχρόνιου ενδοκυβερνητικού δανεισμού– προκειμένου να αποπληρώνει εξωτερικό χρέος και να καλύπτει ταμειακές του ανάγκες.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ο ενδοκυβερνητικός δανεισμός μέσω repos έχει υπερδιπλασιαστεί μέσα στην τελευταία εξαετία στα 62,8 δισ. ευρώ, προσεγγίζοντας πλέον το 25% του ΑΕΠ της χώρας –μέγεθος που δύσκολα συναντά κανείς σε σύγχρονη οικονομία.
Υπάρχει, βεβαίως, και ένα ευρύτερο θεσμικό και πολιτικό ζήτημα: κατά πόσον είναι ορθό τα διαθέσιμα ασφαλιστικών ταμείων και λοιπών δημόσιων φορέων να αντιμετωπίζονται, στην πράξη, ως μία ενιαία δεξαμενή κεντρικής κρατικής διαχείρισης. Δεν είναι της παρούσης να αναπτυχθεί το θέμα αυτό, αν και η σημασία του είναι προφανής.
Ας μείνουμε όμως στο βασικό.
Αυτό που συμβαίνει δεν είναι απαραίτητα παράλογο ως εργαλείο ταμειακής διαχείρισης. Όλες οι χώρες χρησιμοποιούν σε έναν βαθμό παρόμοιους μηχανισμούς –αν και όχι στην έκταση που χρησιμοποιούνται στην Ελλάδα. Πράγματι, όταν τα επιτόκια ήταν σχεδόν μηδενικά και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πλημμύριζε την ευρωζώνη με φθηνή ρευστότητα, θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι η αξιοποίηση αδρανών διαθεσίμων για τη μείωση ακριβότερου χρέους είχε μία οικονομική λογική.
Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, είναι άλλο.
Γιατί αυτή η πολιτική όχι μόνο δεν περιορίζεται, αλλά συνεχίζεται και σήμερα, σε ένα διεθνές περιβάλλον εντελώς διαφορετικό;
Η εποχή του φθηνού χρήματος έχει τελειώσει. Ο πληθωρισμός αναζωπυρώνεται. Μαζί του, η τάση των επιτοκίων γίνεται έντονα αυξητική. Η διεθνής οικονομία εισέρχεται σε περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, ενώ οι κίνδυνοι ύφεσης ή και στασιμοπληθωρισμού δεν μπορούν πλέον να αποκλειστούν.
Σε τέτοιες συνθήκες, η ρευστότητα αποκτά τεράστια σημασία. Κι όμως, η κυβέρνηση συνεχίζει να απομειώνει το cash buffer μέχρι μηδενισμού του και, ταυτόχρονα, να αντλεί δισεκατομμύρια ρευστότητας από φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα.
Το κράτος δεν μειώνει το χρέος του επειδή διαθέτει πλεονάζοντα πλούτο. Υποκαθιστά εξωτερικό χρέος με εσωτερικό, ενδοκυβερνητικό δανεισμό.
Η διαφορά δεν είναι λογιστικά αμελητέα.
Διότι τα χρήματα που χρησιμοποιούνται σήμερα για τη βελτίωση της εικόνας του χρέους δεν εξαφανίζονται. Ανήκουν σε ασφαλιστικά ταμεία, οργανισμούς και δημόσιους φορείς που ενδέχεται αύριο να χρειαστούν πραγματική ρευστότητα. Και τότε το κράτος θα υποχρεωθεί να επιστρέψει στις αγορές για να τη βρει –πιθανότατα με πολύ ακριβότερους όρους από εκείνους των ομολόγων που σήμερα αποπληρώνει πρόωρα.
Με άλλα λόγια, η χώρα ανταλλάσσει σημερινή λογιστική βελτίωση με αυξημένο μελλοντικό κίνδυνο χρηματοδότησης.
Και εδώ προκύπτει ένα ακόμη κρίσιμο ερώτημα.
Το cash buffer δημιουργήθηκε ως μηχανισμός ασφαλείας για δύσκολες περιόδους: ως ένα απόθεμα προστασίας απέναντι στον κίνδυνο αποκλεισμού της χώρας από τις αγορές ή απέναντι σε μία νέα διεθνή αναταραχή.
Είναι άραγε συνετό να αποδυναμώνεται σταδιακά αυτό το απόθεμα όχι λόγω έκτακτης ανάγκης, αλλά προκειμένου να επιταχύνεται η εικόνα αποκλιμάκωσης του χρέους;
Διότι κάποια στιγμή η συγκυρία μπορεί να αλλάξει απότομα. Και τότε η ύπαρξη πραγματικών ταμειακών διαθεσίμων –πραγματικής ρευστότητας, όχι repos– θα αποδειχθεί πολύ σημαντικότερη από τους σημερινούς επικοινωνιακούς πανηγυρισμούς.
Ας το δούμε με ένα απλό παράδειγμα.
Μία οικογένεια οφείλει χρήματα σε τρίτους, αλλά δεν διαθέτει επαρκή ρευστότητα για να αποπληρώσει το χρέος της. Έτσι χρησιμοποιεί τις αποταμιεύσεις των παιδιών της από τον κουμπαρά τους. Παίρνει τα χρήματα, αφήνει στα παιδιά ένα χαρτί –μία υπόσχεση επιστροφής– και εξοφλεί την οφειλή.
Τι πέτυχε στην πραγματικότητα;
Το χρέος προς τρίτους μειώθηκε, αλλά αντικαταστάθηκε από ένα ισόποσο εσωτερικό χρέος: εκείνο των γονέων προς τα παιδιά τους. Κάπως έτσι λειτουργεί σήμερα και ένα σημαντικό μέρος της διαχείρισης του ελληνικού δημόσιου χρέους.
Και κάτι ακόμη.
Τα παιδιά, αργά ή γρήγορα, θα ζητήσουν πίσω τα χρήματά τους για τη σχολική εκδρομή. Και το χαρτί/repos των γονιών τους δεν γίνεται δεκτό ως μέσο πληρωμής.
Ο Κωνσταντίνος Γάτσιος είναι ομότιμος καθηγητής, πρώην πρύτανης στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
- Ioannina: Zum Verkauf steht eine 3-Sterne-Hotelanlage
- Με συμμετοχή της Γ.Γ. Απόδημου Ελληνισμού Μ. Μυρογιάννη η 1η Διεθνή Συνάντηση Εδρών UNESCO
- Κύμα ζέστης θα πλήξει από αύριο τη νότια και κεντρική Ιταλία
- DGG Düsseldorf gegen die geplante einstellung von COSMO
- Περισσότερα από 1,3 εκατ. οχήματα ανακαλεί η Stellantis
ΑΡΘΡΑ
Ψήφος Αποδήμων: Από τη συνταγματική πρόβλεψη στη δημοκρατική πρόκληση (του Βασίλη Βούλγαρη)
Χωρίς ενεργούς θεσμούς, χωρίς σταθερούς διαύλους επικοινωνίας και χωρίς πολιτικές που να απαντούν στις ανάγκες της σύγχρονης Διασποράς, η εκλογική συμμετοχή μετατρέπεται σε αποσπασματική πράξη και όχι σε στοιχείο ζωντανής δημοκρατίας.
Η συζήτηση για τη συμμετοχή των Ελλήνων του εξωτερικού στο εκλογικό σώμα δεν μπορεί και δεν πρέπει να περιορίζεται σε τεχνικές ρυθμίσεις ή σε απλή αριθμητική αποτύπωση εκλογικών αποτελεσμάτων. Αντίθετα, οφείλει να αντιμετωπίζεται ως κορύφωση της θεσμικής σχέσης της Ελληνικής Πολιτείας με τον Ελληνισμό της Διασποράς και ως βασικός πυλώνας μιας συνεκτικής, μακρόπνοης εθνικής στρατηγικής.
Η συνταγματική βάση για την ψήφο των αποδήμων τέθηκε ήδη με την αναθεώρηση του 2001 και τη θέσπιση του άρθρου 51 παρ. 4 του Συντάγματος. Ωστόσο, η ουσιαστική άσκηση του δικαιώματος καθυστέρησε σχεδόν δύο δεκαετίες, έως την ψήφιση του ν. 4648/2019. Το 2021, με τον ν. 4797/2021, (συζητήθηκαν τρεις εκλογικές περιφέρειες αποδήμων – Ευρώπης, Αμερικής και Λοιπού Κόσμου )– ως προϊόν νομοθετικής επιλογής και όχι συνταγματικής επιταγής. Μέχρι σήμερα 30-01-2026 που φτάνουμε πλέον στην διαβούλευση για την δημιουργία μιας 3εδρικής περιφέρειας
Η εκλογική περιφέρεια του Ελληνισμού της Διασποράς οφείλει να αποτελεί θεσμικό χώρο ουσιαστικής, διευρυμένης και δημοκρατικής συμμετοχής· έναν μόνιμο δίαυλο πολιτικής εκπροσώπησης, επικοινωνίας και συνδιαμόρφωσης πολιτικών. Όχι μια στενά εκλογική κατασκευή, χρήσιμη μόνο για την πρόσκαιρη αποτύπωση αριθμών ή για εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες.
Ο προβληματισμός αυτός εντείνεται αν ληφθεί υπόψη ότι, παράλληλα με τη θεσμοθέτηση της ψήφου των αποδήμων, η Πολιτεία υποβάθμισε ή αδρανοποίησε βασικούς θεσμούς εκπροσώπησης της Διασποράς. Το Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού (ΣΑΕ), που θα μπορούσε να λειτουργεί ως συλλογικό όργανο διαβούλευσης, θεσμικής μνήμης και στρατηγικής συνέχειας, οδηγήθηκε ουσιαστικά σε μαρασμό. Αντίστοιχα, η Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού υποβαθμίστηκε σε απλή διοικητική δομή, χωρίς επαρκείς πόρους, προσωπικό, σαφή αποστολή ή επιχειρησιακό σχέδιο.
Ακόμη και το πρόσφατο πρόγραμμα για την περίοδο 2024–2027 παραμένει, μέχρι σήμερα, ένα κείμενο περιορισμένης πρακτικής απήχησης: χωρίς συστηματική διαβούλευση με τους φορείς της Διασποράς, χρηματοδότηση , χωρίς μετρήσιμους στόχους και χωρίς σαφείς μηχανισμούς υλοποίησης. Η πολιτική για τον Απόδημο Ελληνισμό φαίνεται να εξαντλείται κυρίως στο επίπεδο της επικοινωνίας και όχι της πράξης.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η υποτονική – αν όχι σχεδόν ανύπαρκτη – λειτουργία της Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής για τον Απόδημο Ελληνισμό τα τελευταία χρόνια. Ένας θεσμός που θα όφειλε να εγγυάται συνέχεια, συναίνεση και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, δείχνει να λειτουργεί περισσότερο τυπικά παρά ουσιαστικά.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η ψήφος των αποδήμων κινδυνεύει να αποσυνδεθεί από το πραγματικό της νόημα. Χωρίς ενεργούς θεσμούς, χωρίς σταθερούς διαύλους επικοινωνίας και χωρίς πολιτικές που να απαντούν στις ανάγκες της σύγχρονης Διασποράς, η εκλογική συμμετοχή μετατρέπεται σε αποσπασματική πράξη και όχι σε στοιχείο ζωντανής δημοκρατίας.
Η πρόκληση, επομένως, δεν είναι απλώς εκλογική. Είναι βαθιά πολιτική και θεσμική.
Από τη διαπίστωση στην πρόταση
Η ενίσχυση της δημοκρατικής συμμετοχής των Ελλήνων της Διασποράς δεν μπορεί να εξαντλείται στην κάλπη, ούτε να περιορίζεται σε ένα παγκόσμιο εκλογικό σώμα που εκπροσωπείται από ελάχιστους αντιπροσώπους (3). Πολύ περισσότερο όταν οι αντικειμενικοί περιορισμοί καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη την ουσιαστική επαφή, ενημέρωση και εκπροσώπηση ενός πολυδιάστατου και γεωγραφικά διάσπαρτου σώματος.
Πέρα από τους αριθμούς, η δημοκρατική συμμετοχή προϋποθέτει ζωντανούς, διαφανείς και λειτουργικούς θεσμούς, που να εκφράζουν πραγματικά τον Ελληνισμό του εξωτερικού και όχι κλειστά ή αυτοαναφορικά σχήματα.
- Ioannina: Zum Verkauf steht eine 3-Sterne-Hotelanlage

- Με συμμετοχή της Γ.Γ. Απόδημου Ελληνισμού Μ. Μυρογιάννη η 1η Διεθνή Συνάντηση Εδρών UNESCO

- Κύμα ζέστης θα πλήξει από αύριο τη νότια και κεντρική Ιταλία

Στο πλαίσιο αυτό, απαιτούνται συγκεκριμένα και άμεσα βήματα:
- Πρώτον, η άμεση επανασύσταση του Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμού (ΣΑΕ), με δημοκρατικά εκλεγμένους εκπροσώπους, ευρεία γεωγραφική κάλυψη και ουσιαστική αντιπροσωπευτικότητα. Ένα ΣΑΕ ανοικτό στον ζωντανό Ελληνισμό της Διασποράς και όχι σε περιορισμένα λόμπι ή κλειστούς κύκλους επιρροής.
(Στην επιτροπή ανασύσταση θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται οι πρόεδροι τριτοβάθμιων οργάνων της διασποράς που εκπροσωπούν κοινοτικούς, εθνικοτοπικούς πολιτιστικούς, πολιτισμικούς, εκπαιδευτικούς, επιστημονικούς κλπ φορείς όπως και ενός εκπροσώπου των κοινοβουλευτικών κομμάτων)
- Δεύτερον, η ουσιαστική αναβάθμιση της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού, τόσο θεσμικά όσο και επιχειρησιακά. Με σαφή αποστολή, επαρκές ανθρώπινο δυναμικό και ρητή πρόβλεψη στον κρατικό προϋπολογισμό των αναγκαίων πόρων για τη στήριξη φορέων, ομοσπονδιών και δράσεων, καθώς και για την ανάπτυξη μιας σύγχρονης και δυναμικής πολιτιστικής διπλωματίας.
- Τρίτον, η επανενεργοποίηση της Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής για τον Απόδημο Ελληνισμό, με σαφές πρόγραμμα εργασιών, τακτικές συνεδριάσεις και συστηματική επαφή με τους φορείς της Διασποράς. Ένας θεσμός που θα εγγυάται συνέχεια, συνεννόηση και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, πέρα από κυβερνητικές εναλλαγές.
Μόνο μέσα από ένα τέτοιο θεσμικό πλέγμα μπορεί η ψήφος των αποδήμων να αποκτήσει το πραγματικό της νόημα: ως έκφραση συμμετοχής, ευθύνης και συλλογικής ταυτότητας και όχι ως ένα αποσπασματικό εκλογικό γεγονός.
Ο Ελληνισμός της Διασποράς διαθέτει γνώση, εμπειρία, δίκτυα, οικονομική και κοινωνική ισχύ. Μπορεί να προσφέρει επενδύσεις, τεχνογνωσία, διεθνή ερείσματα, πολιτιστική ακτινοβολία και – κυρίως – μια σύγχρονη αντίληψη συμμετοχικής δημοκρατίας. Το ερώτημα είναι αν η Πολιτεία θα τον αντιμετωπίσει ως στρατηγικό εταίρο ή απλώς ως αριθμητικό μέγεθος.

Εκδότη -Δημοσιογράφου
Γραμματέα Τομέα Απόδημου Ελληνισμού
ΠΑΣΟΚ- Κίνημα Αλλαγής
- Ας μιλήσουμε λοιπόν για το χρέος, κύριε πρωθυπουργέ (του Κωνσταντίνου Γάτσιου)

- Ψήφος Αποδήμων: Από τη συνταγματική πρόβλεψη στη δημοκρατική πρόκληση (του Βασίλη Βούλγαρη)

- Τι είναι η Σύμβαση ΕΕ – MERCOSUR (του Βασίλη Βούλγαρη)

- “Αν δεν μας εκπροσωπεί κανείς, θα το κάνουμε ΕΜΕΙΣ, με ΠΑΣΟΚ”Νέα Γενιά χωρίς Σύνορα : της Ιωάννας Βαλδήρ

- Η Γλυκιά Ομίχλη του Ατομικού Βολέματος- της Μαρίας Τολίκα

- Κραυγή αγωνίας από την Διασπορά: «Μας αφήσατε μόνους» του Βασίλη Βούλγαρη

ΑΡΘΡΑ
Τι είναι η Σύμβαση ΕΕ – MERCOSUR (του Βασίλη Βούλγαρη)
Απλά να καταλάβουμε Και να βγάλει ο καθένας τα συμπεράσματα του. Όταν δεν συμμετέχουμε στα κοινά κάποιοι αποφασίζουν για εμάς χωρίς εμάς.
ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΑΝΑΜΕΣΑ:
Ευρωπαϊκής Ένωσης (27 κράτη) Και MERCOSUR (χώρες Λατινικής Αμερικής):
• Βραζιλία
• Αργεντινή
• Ουρουγουάη
• Παραγουάη
(Συζητήσεις υπάρχουν και με άλλες χώρες, αλλά αυτές είναι ο βασικός πυρήνας)
Η συμφωνία ολοκληρώθηκε πολιτικά το 2019, αλλά ΔΕΝ έχει κυρωθεί ακόμα, γιατί υπάρχουν έντονες αντιδράσεις – κυρίως από αγρότες και περιβαλλοντικές οργανώσεις.
Τι περιλαμβάνει η συμφωνία
Με απλά λόγια:
Κατάργηση ή μεγάλη μείωση δασμών
• Στο 90% των εμπορικών προϊόντων
• Διευκόλυνση εισαγωγών–εξαγωγών
Πρόσβαση της ΕΕ σε:
• Αγορές 260 εκατ. καταναλωτών
• Δημόσιες συμβάσεις στις χώρες MERCOSUR
Πρόσβαση της MERCOSUR στην ΕΕ για:
• Αγροτικά προϊόντα (το κρίσιμο σημείο)
ΠΩΣ «ΠΛΗΤΤΟΝΤΑΙ» ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΑΓΡΟΤΕΣ – ΕΔΩ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ
1. Φθηνές εισαγωγές αγροτικών προϊόντων
Από χώρες:
• με χαμηλότερα εργατικά κόστη
• με χαλαρότερους περιβαλλοντικούς & υγειονομικούς κανόνες
Άρα:
• Πίεση στις τιμές
• Αθέμιτος ανταγωνισμός
2. Προϊόντα που χτυπιούνται περισσότερο
Ιδίως:
• Βόειο κρέας
• Πουλερικά
• Ζάχαρη
• Σόγια
• Μέλι
• Ρύζι
ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΤΑ ΟΠΟΙΑ ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΑΓΡΟΤΕΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ ΣΤΟ ΚΟΣΤΟΣ.
3. Περιβάλλον & ποιότητα
Στις χώρες MERCOSUR:
• Επιτρέπονται φυτοφάρμακα απαγορευμένα στην ΕΕ
• Αποψίλωση Αμαζονίου
• Χαμηλότερα πρότυπα ευζωίας ζώων
Ο Ευρωπαίος αγρότης:
• Υποχρεώνεται σε πράσινες πολιτικές (Green Deal)
• ΑΛΛΑ ανταγωνίζεται προϊόντα που δεν τις τηρούν
ΑΥΤΌ ΘΕΩΡΕΊΤΑΙ ΘΕΣΜΙΚΉ ΑΔΙΚΊΑ.
ΠΟΙΟΙ ΩΦΕΛΟΥΝΤΑΙ
Μεγάλοι κερδισμένοι:
• Πολυεθνικές τροφίμων & εμπορίου
• Ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες
• Φαρμακοβιομηχανίες
• Χημική βιομηχανία
• Μεγάλοι εισαγωγείς – μεσάζοντες
ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ:
• Γερμανία
• Ισπανία
• Πορτογαλία
• Σκανδιναβικές χώρες
(λόγω βιομηχανίας και εξαγωγών)
ΠΟΙΟΙ ΑΝΤΙΔΡΟΥΝ
Έντονα αντίθετοι:
• Γάλλοι αγρότες
• Ιρλανδοί
• Αυστρία
• Βέλγιο (μέρος του)
• Αγροτικά συνδικάτα σε όλη την ΕΕ
ΓΙΑΤΙ;
ΓΙΑΤΙ ΛΕΝΕ ΞΕΚΑΘΑΡΑ:
«ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΜΑΣ ΖΗΤΑΤΕ ΠΡΑΣΙΝΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΚΑΙ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΝΑ ΕΙΣΑΓΕΤΕ ΦΘΗΝΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΧΩΡΙΣ ΤΟΥΣ ΙΔΙΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ».
ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
ΓΙΑ ΤΟΝ ΈΛΛΗΝΑ ΑΓΡΌΤΗ:
• Πίεση σε κρέας, μέλι, ζάχαρη
• Κίνδυνος υποβάθμισης ΠΟΠ/ΠΓΕ αν δεν προστατευτούν επαρκώς
• Ενίσχυση εισαγωγών σε βάρος της εγχώριας παραγωγής
Η ΕΛΛΑΔΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΣΟΒΑΡΟ ΟΦΕΛΟΣ, ΑΛΛΑ ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΙ ΚΟΣΤΟΣ.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Η Συμφωνία ΕΕ–MERCOSUR, όπως έχει σχεδιαστεί, εξυπηρετεί τις πολυεθνικές και τις βιομηχανίες, όχι τον Ευρωπαίο και Έλληνα αγρότη.
Χωρίς ίδιους κανόνες παραγωγής, περιβάλλοντος και ποιότητας, το ελεύθερο εμπόριο μετατρέπεται σε άνισο ανταγωνισμό.
ΕΣΕΙΣ; ΤΙ ΛΕΤΕ;

- Ioannina: Zum Verkauf steht eine 3-Sterne-Hotelanlage
- Με συμμετοχή της Γ.Γ. Απόδημου Ελληνισμού Μ. Μυρογιάννη η 1η Διεθνή Συνάντηση Εδρών UNESCO
- Κύμα ζέστης θα πλήξει από αύριο τη νότια και κεντρική Ιταλία
- DGG Düsseldorf gegen die geplante einstellung von COSMO
- Περισσότερα από 1,3 εκατ. οχήματα ανακαλεί η Stellantis
ΑΡΘΡΑ
“Αν δεν μας εκπροσωπεί κανείς, θα το κάνουμε ΕΜΕΙΣ, με ΠΑΣΟΚ”Νέα Γενιά χωρίς Σύνορα : της Ιωάννας Βαλδήρ
Η νέα γενιά της Ελλάδας και του Απόδημου Ελληνισμού είναι οι δύο κινητήρες μιας γενιάς που δεν περιμένει. Η μία μεγαλώνει με την κρίση, την ανεργία, την απαξίωση της πολιτικής. Η άλλη με ευκαιρίες, πολυπολιτισμικότητα, αλλά και μια μόνιμη αίσθηση απόστασης από την πατρίδα. Κι όμως, και οι δύο μοιράζονται την ίδια αγωνία: πού οδεύει η Ελλάδα και ποια είναι η θέση μας σε αυτό το μέλλον.
Το ΠΑΣΟΚ δεν είναι απλώς ένα κόμμα με ιστορία. Είναι ο πολιτικός χώρος που ξέρει να ανανεώνεται, να ακούει, να ενώνει. Και σήμερα, είναι το μόνο κόμμα που μπορεί να χτίσει γέφυρες μεταξύ των νέων της Ελλάδας και των νέων της Διασποράς. Όχι με λόγια, αλλά με πολιτικές.
- Ioannina: Zum Verkauf steht eine 3-Sterne-Hotelanlage
- Με συμμετοχή της Γ.Γ. Απόδημου Ελληνισμού Μ. Μυρογιάννη η 1η Διεθνή Συνάντηση Εδρών UNESCO
- Κύμα ζέστης θα πλήξει από αύριο τη νότια και κεντρική Ιταλία
- DGG Düsseldorf gegen die geplante einstellung von COSMO
- Περισσότερα από 1,3 εκατ. οχήματα ανακαλεί η Stellantis
Η νέα γενιά του ΠΑΣΟΚ, εντός και εκτός Ελλάδας, μπορεί να γίνει ο καταλύτης αυτής της σύνδεσης. Με κοινές δράσεις, συνέδρια, ανταλλαγές, συμμετοχή. Όχι για να κάνουμε δημόσιες σχέσεις, αλλά για να φτιάξουμε πολιτική που μας αφορά. Να ενώσουμε εμπειρίες, να βάλουμε ιδέες στο τραπέζι, να πάρουμε θέση. Για να φέρουμε τις ιδέες της Διασποράς στην ελληνική πραγματικότητα και να δώσουμε στους νέους της Ελλάδας τα εφόδια να σταθούν διεθνώς.
Το ΠΑΣΟΚ δεν είναι vintage. Είναι το κόμμα που μιλά για κοινωνική δικαιοσύνη, για πράσινη ανάπτυξη, για αξιοπρέπεια στην εργασία και στην εκπαίδευση. Είναι το κόμμα που βλέπει τη νέα γενιά όχι ως πρόβλημα, αλλά ως λύση. Eνώνουμε τις φωνές μας και ζητάμε πολιτικές που μας αφορούν, μας εμπνέουν και μας κρατούν ενεργούς.
🔹 Ψήφος αποδήμων με ουσία. Όχι απλώς να ψηφίζουμε. Να συμμετέχουμε ισότιμα στη χάραξη πολιτικής. Να έχουμε λόγο, ρόλο και παρουσία.
🔹 Προγράμματα ανταλλαγής και δικτύωσης. Να χτίσουμε γέφυρες μεταξύ νέων του ΠΑΣΟΚ από όλο τον κόσμο. Με συνέδρια, δράσεις, κοινές πρωτοβουλίες.
🔹 Στήριξη της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό. Η γλώσσα είναι ταυτότητα. Η ταυτότητα είναι σύνδεση. Να μη χαθεί ο δεσμός με την Ελλάδα.
🔹 Πρόσβαση σε startup οικοσύστημα και πράσινη καινοτομία. Να επιστρέφουμε με προοπτική, όχι με απογοήτευση. Να επενδύουμε στη γνώση και τη βιωσιμότητα.
🔹 Δημόσια παιδεία και εργασία με αξιοπρέπεια. Για να μη φεύγουμε. Για να μπορούμε να μείνουμε και να δημιουργούμε εδώ.
🔹 Πολιτική παιδεία και συμμετοχή. Με σύγχρονα εργαλεία και πλατφόρμες. Για να συνδιαμορφώνουμε πολιτική, όχι απλώς να την παρακολουθούμε.
🔹 Προσιτή στέγαση για νέους. Με κοινωνικές κατοικίες και ρύθμιση της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Για να μπορούμε να ζούμε με αξιοπρέπεια.
🔹 Δίκτυα ψυχικής υποστήριξης και συμπερίληψης. Για να μη νιώθει κανείς μόνος. Ούτε στην Ελλάδα, ούτε στο εξωτερικό.
🔹 Πολιτικές ισότητας και προσβασιμότητας. Για να συμμετέχουν όλοι. Χωρίς εμπόδια, χωρίς αποκλεισμούς.
🔹 Ανταλλαγή ιδεών και καλών πρακτικών. Με θεματικά εργαστήρια, κοινές δράσεις και ανοιχτές πλατφόρμες. Για να μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλον.
🔹 Συμμετοχική δημοκρατία στην πράξη. Με fora νέων, τοπικά και διεθνή. Όπου οι απόψεις μας δεν απλώς ακούγονται, ενσωματώνονται.
Αν είσαι νέος, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, μην μένεις στο περιθώριο. Μπες στο παιχνίδι. Πάρε θέση σε όσα σε αφορούν. Φέρε τη δική σου φωνή, τις δικές σου ιδέες, εκεί που διαμορφώνεται το αύριο. Γιατί η πολιτική δεν είναι για “τους άλλους”, είναι για εμάς.
Και αν δεν ανήκεις πια στη “νέα γενιά” με την ηλικιακή έννοια, αλλά εξακολουθείς να σκέφτεσαι με την ορμή, την αγωνία και την πίστη μιας νέας γενιάς, τότε αυτός ο πολιτικός σχεδιασμός είναι και δικός σου. Η αλλαγή δεν είναι θέμα γενιάς. Είναι θέμα στάσης.
Νέα γενιά, ετών 47. Δεν περιμένω αλλαγή, την προκαλώ. Με ΠΑΣΟΚ.

ΑΡΘΡΑ
Η Γλυκιά Ομίχλη του Ατομικού Βολέματος- της Μαρίας Τολίκα
Σε κάθε σύγχρονη κοινωνία, η ικανότητα να βλέπουμε την πραγματικότητα κατάματα, να αναγνωρίζουμε τα προβλήματα και να αναλαμβάνουμε συλλογική δράση για τη διόρθωσή τους, αποτελεί θεμέλιο λίθο της προόδου. Ωστόσο, στη χώρα μας, παρατηρούμε μία βαθιά ριζωμένη κοινωνική παθογένεια: την άρνηση αυτής της πραγματικότητας, την προτίμηση στο βόλεμα και την υιοθέτηση ενός ακραίου ατομικισμού έναντι του συλλογικού συμφέροντος.
Η άρνηση της αλήθειας πηγάζει από την ανθρώπινη τάση να αποφεύγουμε τον κόπο της αλλαγής. Είναι ευκολότερο, πιο “βολικό”, να σιωπούμε, να κλείνουμε τα μάτια και να ελπίζουμε ότι το πρόβλημα δεν θα αγγίξει εμάς τους ίδιους. Αυτή η νοοτροπία ενισχύει τον ατομικισμό: η σκέψη περιορίζεται στο “εγώ” και στο άμεσο προσωπικό όφελος, αδιαφορώντας για τις συνέπειες που έχουν οι παραλείψεις μας στο “εμείς”. Όπως εύστοχα παρατήρησε ο Περικλής, σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, «Εμείς θεωρούμε έναν πολίτη που δεν ασχολείται με τα κοινά, όχι απλώς φιλήσυχο, αλλά άχρηστο».
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της παθογένειας είναι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ
- Ας μιλήσουμε λοιπόν για το χρέος, κύριε πρωθυπουργέ (του Κωνσταντίνου Γάτσιου)
- Ψήφος Αποδήμων: Από τη συνταγματική πρόβλεψη στη δημοκρατική πρόκληση (του Βασίλη Βούλγαρη)
- Τι είναι η Σύμβαση ΕΕ – MERCOSUR (του Βασίλη Βούλγαρη)
- “Αν δεν μας εκπροσωπεί κανείς, θα το κάνουμε ΕΜΕΙΣ, με ΠΑΣΟΚ”Νέα Γενιά χωρίς Σύνορα : της Ιωάννας Βαλδήρ
- Η Γλυκιά Ομίχλη του Ατομικού Βολέματος- της Μαρίας Τολίκα
- Κραυγή αγωνίας από την Διασπορά: «Μας αφήσατε μόνους» του Βασίλη Βούλγαρη
- Συμβουλεύοντας έναν κεντρικό τραπεζίτη (Άρθρο των Κωνσταντίνου Γάτσιου και Δημήτρη Α. Ιωάννου)
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της παθογένειας είναι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Το γεγονός ότι υπήρχε κακοδιαχείριση και αδιαφανείς πρακτικές στη διανομή των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων ήταν, για χρόνια, ένα “κοινό μυστικό”. Πολλοί γνώριζαν ή σιωπούσαν, εφόσον οι δικές τους επιδοτήσεις έμπαιναν κανονικά. Η συλλογική απαίτηση για διαφάνεια έμενε ανενεργή, καθώς προτεραιότητα είχε η διασφάλιση του ατομικού οφέλους. Η μεγάλη αντίδραση εκδηλώθηκε όχι τη στιγμή που αποκαλύφθηκε η διαφθορά ως ηθικό ζήτημα, αλλά όταν υπήρξε κίνδυνος να κοπούν οι επιδοτήσεις εξαιτίας των παρατυπιών. Η αγανάκτηση προήλθε, σε μεγάλο βαθμό, από τη μερίδα των θιγομένων, εκείνων που είδαν το δικό τους βόλεμα να διαταράσσεται, και όχι από μια γενικευμένη συλλογική συνείδηση που ζητά εξυγίανση. Όταν η αντίδραση έρχεται μόνο ως αυτοπροστασία, είναι ήδη αργά.
Η διόρθωση ξεκινά με την αναγνώριση της αλήθειας. Η ατομική αδιαφορία είναι ο καλύτερος σύμμαχος της διαφθοράς. Η μόνη αντίσταση είναι η ενεργός συμμετοχή στα κοινά, η συλλογική δράση και η ανάληψη της ευθύνης. Ο μεγάλος φιλόσοφος Πλάτωνας μας προειδοποίησε αιώνες πριν: «Η τιμωρία των καλών ανθρώπων που δεν ενδιαφέρονται για την κυβέρνηση είναι να κυβερνώνται από ανθρώπους χειρότερους από αυτούς». Είτε συνεχίζουμε στο γλυκόπικρο βόλεμα του ατομικισμού, αφήνοντας την πραγματικότητα να σαπίζει γύρω μας, είτε σηκώνουμε το κεφάλι, βλέπουμε την αλήθεια και συμμετέχουμε συλλογικά για την εξυγίανση. Το μέλλον μας εξαρτάται από αυτή την επιλογή.

Επ. Καθηγήτρια ESCE, Paris, France
ΑΡΘΡΑ
Κραυγή αγωνίας από την Διασπορά: «Μας αφήσατε μόνους» του Βασίλη Βούλγαρη
Η ελληνόγλωσση εκπαίδευση σε καθεστώς εγκατάλειψης, με την κυβέρνηση να κρύβεται πίσω από προσχήματα
ΚΟΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΜΟΝΙΜΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ &
ΔΙΑΡΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ 27.11.2025
Ακόμη μια συνεδρίαση που υποτίθεται ότι θα έδινε λύσεις στα χρόνια προβλήματα της ελληνογλώσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό, εξελίχθηκε σε μια αποκαλυπτική εικόνα αδιαφορίας και θεσμικής απουσίας. Η πολιτική ηγεσία των συναρμόδιων υπουργείων δεν εμφανίστηκε, επικαλούμενη κώλυμα, την ώρα που οι ανάγκες των οικογενειών της Ομογένειας βράζουν και τα σχολεία ελληνικής γλώσσας λειτουργούν στα όρια της κατάρρευσης.
Οι Έλληνες του εξωτερικού βιώνουν καθημερινά τις συνέπειες μιας πολιτείας που δεν αντιλαμβάνεται ότι η γλώσσα είναι ο βασικός πυλώνας συνοχής, πολιτιστικής συνέχειας και εθνικής παρουσίας. Από την έλλειψη εκπαιδευτικών μέχρι τα παράλογα οικονομικά βάρη που επιβάλλονται στις οικογένειες, το σύστημα δείχνει ξεκάθαρα τα σημάδια εγκατάλειψης. Το αποτέλεσμα; Παιδιά μεταναστευτικών οικογενειών να αποκλείονται από πλήρη, ουσιαστική μόρφωση, να ωθούνται στην περιθωριοποίηση και να στερούνται το αυτονόητο δικαίωμα να μαθαίνουν τη γλώσσα των γονιών τους.
Η εικόνα είναι δραματική: απόσπαση εκπαιδευτικών με επιμίσθια που παραμένουν καθηλωμένα για πάνω από 15 χρόνια, σε χώρες με εκρηκτικό κόστος ζωής. Θέσεις που δεν καλύπτονται γιατί κανείς δεν μπορεί να επιβιώσει με τα σημερινά ποσά. Πολιτεία που αναθέτει ακόμη και τη δαπάνη αποστολής διδακτικού υλικού στους ίδιους τους γονείς, λες και η διδασκαλία της ελληνικής αποτελεί προσωπικό τους χόμπι. Σχολεία χωρίς σταθερό προσωπικό, αποσπάσεις που λήγουν χωρίς σχέδιο αντικατάστασης, και ένα σύστημα επιλογής στελεχών που χρόνια ολόκληρα λειτουργεί με παρατάσεις, χωρίς διαφανείς διαδικασίες.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση επικαλείται νομοθεσίες για να καλύψει την ατολμία της. Όμως τα μεγάλα λόγια δεν αντισταθμίζουν την πραγματικότητα: η ελληνογλώσση εκπαίδευση διαλύεται. Εκπαιδευτικοί αναγκάζονται να χρηματοδοτούν οι ίδιοι τη στέγη τους, να ζουν σε υπερκοστολογημένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες με επιμίσθια χαμηλότερα από όλους τους άλλους αποσπασμένους δημοσίους υπαλλήλους. Ποιος θα θελήσει να υπηρετήσει υπό αυτές τις συνθήκες;
Παράλληλα, η απουσία οργανωμένου συστήματος υποστήριξης ανοίγει επικίνδυνους δρόμους. Κοινότητες και σύλλογοι γονέων προσπαθούν με αυτοθυσία να κρατήσουν ζωντανά τα τμήματα ελληνικής γλώσσας, συχνά χωρίς την παραμικρή θεσμική συνδρομή. Εκπαιδευτικοί ζητούν μόνιμη και αξιοπρεπή εργασία, οι οικογένειες ζητούν την κατάργηση εξωπραγματικών ορίων μαθητών και την αναγνώριση όλων των τμημάτων. Όμως η πολιτεία αρνείται να δει την πραγματικότητα.
Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται η σκληρή πραγματικότητα. Σε μεγάλες ομογενειακές κοινότητες, όπως στη Γερμανία, τα παιδιά λαμβάνουν μόλις τρεις ώρες ελληνικών την εβδομάδα. Σε ορισμένες περιοχές, δεκαπέντε εκπαιδευτικοί καλούνται να διδάξουν έως και 2.500 μαθητές, μια αναλογία που θα θεωρούνταν αδιανόητη σε οποιοδήποτε σοβαρό εκπαιδευτικό σύστημα. Την ίδια στιγμή, το κράτος περιορίζεται σε ημίμετρα, αφήνοντας γονείς και συλλόγους να «κρατούν όρθια» τα τμήματα ελληνικής γλώσσας με εθελοντική εργασία, προσωπικό μόχθο και ίδιους πόρους.
- Ioannina: Zum Verkauf steht eine 3-Sterne-Hotelanlage
- Με συμμετοχή της Γ.Γ. Απόδημου Ελληνισμού Μ. Μυρογιάννη η 1η Διεθνή Συνάντηση Εδρών UNESCO
- Κύμα ζέστης θα πλήξει από αύριο τη νότια και κεντρική Ιταλία
- DGG Düsseldorf gegen die geplante einstellung von COSMO
- Περισσότερα από 1,3 εκατ. οχήματα ανακαλεί η Stellantis
Η γλώσσα δεν είναι ούτε πολυτέλεια ούτε προαιρετική δραστηριότητα. Είναι ζωτικός όρος πολιτιστικής συνέχειας και πνευματικής ανάπτυξης της νέας γενιάς. Είναι εργαλείο ήπιας ισχύος και πολιτιστικής διπλωματίας – κάτι που άλλες χώρες έχουν κατανοήσει και επενδύουν συστηματικά, ενώ η Ελλάδα δείχνει να το αγνοεί.
Η λύση δεν μπορεί να είναι άλλη από την άμεση αναβάθμιση της ελληνογλώσσης εκπαίδευσης μέσα από ένα σαφές, ενιαίο, σύγχρονο πλαίσιο: δωρεάν πρόσβαση για όλα τα παιδιά, κατάργηση των οικονομικών εμποδίων, στελέχωση με μόνιμο προσωπικό, αξιοπρεπή επιμίσθια, νέα κριτήρια επιλογής στελεχών, αναγνώριση όλων των τμημάτων ελληνικής γλώσσας, και οργανική ένταξη των μαθημάτων στα σχολεία των χωρών διαμονής.
Η Ομογένεια δεν μπορεί να περιμένει άλλο. Αν η κυβέρνηση δεν αποφασίσει να σταθεί στο πλευρό της, τότε η ελληνική γλώσσα θα συνεχίσει να χάνει έδαφος. Και αυτό θα είναι μια ιστορική ευθύνη που δεν θα μπορεί να κρυφτεί πίσω από προσχήματα.

Η κυβέρνηση αφήνει την Ομογένεια στο περιθώριο –
Στο κόκκινο η ελληνογλώσση εκπαίδευση στο εξωτερικό
Η ελληνόγλωσση εκπαίδευση στο εξωτερικό: Προϋπόθεση εθνικής συνέχειας
Κοινή πρωτοβουλία ευρωπαϊκών συλλόγων γονέων
Για πρώτη φορά στην ιστορία της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό, φορείς γονέων από εννέα ευρωπαϊκές χώρες ενώθηκαν για να αναδείξουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ελληνικές σχολικές μονάδες και να προτείνουν λύσεις για τη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας και κουλτούρας στις ομογενειακές κοινότητες.
Η κοινή επιστολή απευθύνεται στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και στην Υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, υπογραμμίζοντας ότι η ελληνόγλωσση εκπαίδευση αποτελεί θεμέλιο για τη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας και τη σύνδεση των νέων γενιών με την πατρίδα.
Η κρίση της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης
Οι υπογράφοντες τονίζουν ότι η παρατεταμένη υποστελέχωση των σχολικών μονάδων δημιουργεί σοβαρά προβλήματα: τμήματα αναστέλλονται ή λειτουργούν με μειωμένο πρόγραμμα, στερώντας από τα παιδιά τη δυνατότητα να μάθουν τη γλώσσα, την ιστορία και τον πολιτισμό τους.
Η ελληνόγλωσση εκπαίδευση δεν περιορίζεται στη γλωσσική διδασκαλία· είναι ένας θεσμός πολιτισμικής συνέχειας, που διατηρεί ζωντανή τη σχέση των αποδήμων με τον ελληνισμό και συμβάλλει στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης.
Οι οικονομικές προκλήσεις
Ένα από τα κύρια προβλήματα είναι η υποχρηματοδότηση. Ο προϋπολογισμός για την ελληνόγλωσση εκπαίδευση στο εξωτερικό έχει μειωθεί περίπου 80% από την αρχή της οικονομικής κρίσης, ενώ σημαντικά κονδύλια παραμένουν αδιάθετα ή κατευθύνονται αλλού.
Επιπλέον, το επιμίσθιο των εκπαιδευτικών δεν καλύπτει το κόστος διαβίωσης στις χώρες υποδοχής, γεγονός που καθιστά την υπηρεσία στο εξωτερικό οικονομικά αποτρεπτική και οδηγεί σε μαζική άρνηση αποσπάσεων.
Προτάσεις για τη βιωσιμότητα
Οι φορείς γονέων ζητούν:
- Αύξηση και επικαιροποίηση του επιμισθίου, ανάλογα με τα δεδομένα κάθε χώρας.
- Θεσμοθέτηση πρόσθετων κινήτρων, οικονομικών και επαγγελματικών, για τους εκπαιδευτικούς που υπηρετούν στο εξωτερικό.
- Ενεργοποίηση του επιτόπιου εκπαιδευτικού προσωπικού με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, όπως εφαρμόζεται σε αμιγή σχολεία.
Στόχος είναι η προσέλκυση και παραμονή ικανών εκπαιδευτικών, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχεια της ελληνόγλωσσης παιδείας στις χώρες του εξωτερικού.
9 Ευρωπαϊκές χώρες στην πρωτοβουλία
Η πρωτοβουλία συγκεντρώνει υπογραφές από φορείς γονέων σε:
- Γερμανία: Ομοσπονδία Συλλόγων Γονέων Βάδης-Βυρτεμβέργης, Ομοσπονδία Έσσης, Συνομοσπονδία Συλλόγων Γονέων, Ομογένεια Γερμανίας e.V.
- Ουκρανία: Ομοσπονδία Ελληνικών Συλλόγων Ουκρανίας.
- Ολλανδία: ΤΕΓ Amsterdam, Den Haag, Rotterdam, Utrecht.
- Πολωνία: ΤΕΓ Βαρσοβίας.
- Νορβηγία: ΤΕΓ Όσλο.
- Σουηδία: ΤΕΓ Στοκχόλμης.
- Ελβετία: ΤΕΓ Apfelbaum, Bungertwies, Winterthur, Triton, Sankt Gallen.
- Λιθουανία: ΤΕΓ Vilnius.
- Ισπανία: ΤΕΓ Μαδρίτης, Βαρκελώνης.
Η συμμετοχή αυτή δείχνει τη διάχυτη ανησυχία των ελληνικών κοινοτήτων σε ολόκληρη την Ευρώπη και τονίζει τη σημασία μιας κοινής στρατηγικής πολιτικής για τη γλώσσα και τον πολιτισμό.
Στρατηγική σημασία για την Ελλάδα
Οι φορείς τονίζουν ότι η στήριξη της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης δεν είναι πράξη φιλανθρωπίας, αλλά επένδυση στρατηγικής σημασίας. Η ελληνική ομογένεια συμβάλλει διαχρονικά στην ελληνική οικονομία μέσω επενδύσεων, κεφαλαίων, τουριστικής δραστηριότητας και μεταφοράς τεχνογνωσίας.
Η διατήρηση της ελληνόγλωσσης παιδείας είναι επένδυση στον Ελληνισμό του μέλλοντος, διασφαλίζοντας τη γλωσσική και πολιτισμική συνέχεια και ενισχύοντας τη διεθνή επιρροή της Ελλάδας.

- Ας μιλήσουμε λοιπόν για το χρέος, κύριε πρωθυπουργέ (του Κωνσταντίνου Γάτσιου)
- Ψήφος Αποδήμων: Από τη συνταγματική πρόβλεψη στη δημοκρατική πρόκληση (του Βασίλη Βούλγαρη)
- Τι είναι η Σύμβαση ΕΕ – MERCOSUR (του Βασίλη Βούλγαρη)
- “Αν δεν μας εκπροσωπεί κανείς, θα το κάνουμε ΕΜΕΙΣ, με ΠΑΣΟΚ”Νέα Γενιά χωρίς Σύνορα : της Ιωάννας Βαλδήρ
- Η Γλυκιά Ομίχλη του Ατομικού Βολέματος- της Μαρίας Τολίκα
- Κραυγή αγωνίας από την Διασπορά: «Μας αφήσατε μόνους» του Βασίλη Βούλγαρη
- Συμβουλεύοντας έναν κεντρικό τραπεζίτη (Άρθρο των Κωνσταντίνου Γάτσιου και Δημήτρη Α. Ιωάννου)
- Τι Ελληνισμό Θέλουμε στην Ευρώπη; (του Βασίλη Βούλγαρη)














You must be logged in to post a comment Login