ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
Το μυστικό της επιδεξιότητας των ελεφάντων κρύβεται στα μουστάκια τους!
Η προβοσκίδα του ελέφαντα μπορεί να σηκώσει ένα δένδρο, αλλά και να πιάσει ένα πατατάκι χωρίς να το σπάσει! Είναι ένας συνδυασμός δεξιοτήτων που γίνεται εφικτός χάρη στα μουστάκια της, αποκαλύπτει μελέτη της αμερικανικής επιθεώρησης Science.
Η μελέτη αναλύει πώς οι μοναδικές ιδιότητες των τριχών που καλύπτουν τις προβοσκίδες των ελεφάντων τους επιτρέπουν να έχουν μοναδική επιδεξιότητα.
Οι ελέφαντες γεννιούνται με 1.000 περίπου τρίχες, αυτά τα αισθητήρια όργανα που κοινώς ονομάζονται μουστάκια, λέει ο επικεφαλής της μελέτης Andrew Schulz. Οι περισσότερες από τις τρίχες αυτές βρίσκονται στις πτυχές της προβοσκίδας και λειτουργούν ως κεραίες βοηθώντας τα ζώα να αντιληφθούν το περιβάλλον τους.
Η ομάδα της μελέτης, στην οποία συμμετείχαν μηχανικοί, νευροφυσικοί και άλλοι ειδικευμένοι επιστήμονες, ανέλυσε την γεωμετρία, το πορώδες και τις άλλες ιδιότητες αυτών των τριχών περιμένοντας ότι τα συμπεράσματά τους θα ήταν αντίστοιχα με αυτά που ισχύουν για τα ποντίκια και τους αρουραίους: κυκλική και σκληρή δομή από την μία άκρη στην άλλη.
Ομως οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι οι τρίχες των ελεφάντων μοιάζουν περισσότερο με λάμες και η σύστασή τους είναι πορώδης όπως των κεράτων του προβάτου. Άλλη διαφορά, η ανώμαλη υφή αυτών των τριχών επιτρέπει την ενίσχυση της αίσθησης της αφής.
Τα μουστάκια των ελεφάντων δεν μπορούν να σπάσουν, διότι αντίθετα με αυτό που συμβαίνει στα υπόλοιπα θηλαστικά, δεν ξαναφυτρώνουν.
Η δομή των μουστακιών του ελέφαντα, στην αρχή σκληρή στο τέλος μαλακή, τον βοηθά να διαφοροποιεί τα αντικείμενα καθώς αναζητεί και τρώει την τροφή του, που είναι και η βασική του απασχόληση.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ – AFP
- Δράσεις κατά των data centers σε όλη την Ευρώπη – Ακτιβιστές εισήλθαν σε εργοτάξιο της Microsoft στην Ολλανδία
- Γερμανία: Συντριβή μικρού αεροσκάφους στον αυτοκινητόδρομο Α2
- Θρησκευτική Ελευθερία στην Αίγυπτο – Ο κοπτικός πληθυσμός και η Μονή της Αγίας Αικατερίνης
- Σε πλήρη εξέλιξη από σήμερα η Β’ φάση μετεγγραφών στα ΑΕΙ
- Κορσική: Δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στις πλημμύρες που προκάλεσε η σφοδρή βροχόπτωση
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
Αιματολογικές εξετάσεις για έγκαιρο εντοπισμό του καρκίνου θα χρησιμοποιούν οικογενειακοί γιατροί στην Αγγλία
Κλινική δοκιμή στην Αγγλία θα αξιολογεί για πρώτη φορά αν οι οικογενειακοί γιατροί θα μπορούν να χρησιμοποιούν απλές αιματολογικές εξετάσεις για να βοηθούν στη διάγνωση ορισμένων από τις πιο κοινές μορφές καρκίνου πιο έγκαιρα ενισχύοντας έτσι τις πιθανότητες επιβίωσης των ασθενών.
Τα διαγνωστικά τεστ, των οποίων η παραγωγή έγινε από το πανεπιστήμιο του Μπέρμινγχαμ, θα αναζητούν συμπτώματα πολλών καρκίνων μέσω ενός δείγματος αίματος και θα εκτιμούν από ποιό σημείο του σώματος μπορεί να προέρχεται η νόσος.
Η κλινική δοκιμή αποτελεί παγκόσμια πρώτη για το αν οι απλές αιματολογικές εξετάσεις μπορούν να βοηθούν του γενικούς οικογενειακούς γιατρούς να εντοπίζουν πολύ ταχύτερα τους ασθενείς εκείνους που χρειάζονται επειγόντως θεραπεία.
Το ποσοστό θνησιμότητας από καρκίνο στη Βρετανία είναι από τα υψηλότερα στις χώρες του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) σε κατά κεφαλήν βάση.
Η δοκιμή θα περιλάβει καρκίνους της κοιλιακής χώρας, ανάμεσά τους και του προστάτη, των ωοθηκών, του εντέρου, του παγκρέατος, του στομάχου και του συκωτιού, οι οποίοι συχνά διαγιγνώσκονται πολύ αργά.
Στη δοκιμή θα συμμετέχουν τουλάχιστον 200 γενικοί ιατροί από το ΕΣΥ της Αγγλίας και περισσότεροι από 20.000 ασθενείς.
Η κλινική δοκιμή θα αξιολογεί πόσο αποτελεσματικές είναι αυτές οι εξετάσεις αίματος για να στηρίξουν τη διάγνωση των οικογενειακών γιατρών προτού αποφασιστεί αν θα αρχίσουν να χρησιμοποιούνται σε εθνικό επίπεδο.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ – Reuters
- Δράσεις κατά των data centers σε όλη την Ευρώπη – Ακτιβιστές εισήλθαν σε εργοτάξιο της Microsoft στην Ολλανδία
- Γερμανία: Συντριβή μικρού αεροσκάφους στον αυτοκινητόδρομο Α2
- Θρησκευτική Ελευθερία στην Αίγυπτο – Ο κοπτικός πληθυσμός και η Μονή της Αγίας Αικατερίνης
- Σε πλήρη εξέλιξη από σήμερα η Β’ φάση μετεγγραφών στα ΑΕΙ
- Κορσική: Δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στις πλημμύρες που προκάλεσε η σφοδρή βροχόπτωση
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
Καμπανάκι από τον ΠΟΥ για την έλλειψη άσκησης στους νέους
Ένας στους τέσσερις έφηβους παγκοσμίως παραδέχεται πως δεν άσκησε καμία σωματική δραστηριότητα για τουλάχιστον μία ώρα την περασμένη εβδομάδα, αποκάλυψε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, επισημαίνοντας την απουσία προόδου στο θέμα εδώ και 15 χρόνια.
Περίπου 240 εκατομμύρια νέοι ηλικίας 11 έως 17 ετών δεν ασκήθηκαν για τουλάχιστον 60 λεπτά με μέτρια έως έντονη σωματική δραστηριότητα, ούτε μία ημέρα κατά τη διάρκεια της προηγούμενης εβδομάδας, σύμφωνα με νέα μελέτη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).
Αυτή η μελέτη που δημοσιεύτηκε στο The Lancet Global Health διεξήχθη σε 140 χώρες και περιοχές, με τη συμμετοχή περισσότερων από 3,2 εκατομμυρίων έφηβων αγοριών και κοριτσιών.
Παγκοσμίως, οι έφηβοι και οι έφηβες δήλωσαν πως ασκούνται κατά μέσο όρο μονάχα 2,7 ημέρες την εβδομάδα και μόλις το 14% λέει πως επιδίδεται σε μια σωματική δραστηριότητα καθημερινά μέσα στην εβδομάδα, συμπλήρωσε ο ΠΟΥ.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπενθυμίζει πως η έλλειψη άσκησης αποτελεί έναν «παράγοντα υψηλού κινδύνου» για καρδιαγγειακές νόσους, τον διαβήτη τύπου 2 και ορισμένους καρκίνους.
Το χάσμα μεταξύ των φύλων παραμένει ιδιαίτερα έντονο, καθώς το 28% των κοριτσιών ανέφερε ότι δεν είχε συμμετάσχει σε καμία σωματική δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της προηγούμενης εβδομάδας, σε σύγκριση με το 22% των αγοριών.
Αντίστοιχα, μόνο το 11% των κοριτσιών δήλωσε ότι ήταν σωματικά δραστήρια καθημερινά, έναντι 17% των αγοριών – μια διαφορά που παρατηρείται σχεδόν σε όλες τις χώρες που εξετάστηκαν.
«Οι χώρες χρειάζονται πολιτικές που θα επιτρέπουν την εύκολη, ασφαλή και προσιτή ενσωμάτωση της σωματικής δραστηριότητας στην καθημερινή ζωή», υπογράμμισε ο ΠΟΥ.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ – AFP
- Δράσεις κατά των data centers σε όλη την Ευρώπη – Ακτιβιστές εισήλθαν σε εργοτάξιο της Microsoft στην Ολλανδία
- Γερμανία: Συντριβή μικρού αεροσκάφους στον αυτοκινητόδρομο Α2
- Θρησκευτική Ελευθερία στην Αίγυπτο – Ο κοπτικός πληθυσμός και η Μονή της Αγίας Αικατερίνης
- Σε πλήρη εξέλιξη από σήμερα η Β’ φάση μετεγγραφών στα ΑΕΙ
- Κορσική: Δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στις πλημμύρες που προκάλεσε η σφοδρή βροχόπτωση
ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Κρυπτονομίσματα: Η Binance επαναλαμβάνει τις αναλήψεις, μετά την κλοπή ύψους 6,3 δις δολαρίων
Η πλατφόρμα Binance, το μεγαλύτερο στον κόσμο ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων, ανακοίνωσε ότι θα επαναλάβει τις αναλήψεις αφού κάλυψε το 95% των 6,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε κρυπτονομίσματα που εκλάπησαν στο πλαίσιο αυτής της μεγαλύτερης στον κόσμο ψηφιακής ληστείας.
Το ανταλλακτήριο, που ιδρύθηκε στην Κίνα, ανακοίνωσε ότι η πρώτη φάση αναλήψεων θα καλύψει 15 κρυπτονομίσματα, μεταξύ των οποίων τα bitcoin, ether, XRP, dogecoin και άλλα.
Η Binance ανακοίνωσε σήμερα ότι κάλυψε 6 δισεκατομμύρια ευρώ από τα κλεμμένα κρυπτονομίσματα χρησιμοποιώντας χρήματα της εταιρείας για να αγοράσει ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία για να τα αντικαταστήσει. Το υπόλοιπο 5% των κλεμμένων κρυπτονομισμάτων αποτελείται από ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία που είναι λιγότερο ρευστοποιήσιμα και μπορεί να χρειασθεί περισσότερος χρόνος για να αντληθούν στις απαιτούμενες ποσότητες, σύμφωνα με το ανταλλακτήριο.
Το FBI είχε ανακοινώσει το Σάββατο, ότι μια βορειοκορεατική κρατικά επιχορηγούμενη μονάδα γνωστή ως TraderTraitor ευθύνεται για την επίθεση.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ – Reuters
- Δράσεις κατά των data centers σε όλη την Ευρώπη – Ακτιβιστές εισήλθαν σε εργοτάξιο της Microsoft στην Ολλανδία
- Γερμανία: Συντριβή μικρού αεροσκάφους στον αυτοκινητόδρομο Α2
- Θρησκευτική Ελευθερία στην Αίγυπτο – Ο κοπτικός πληθυσμός και η Μονή της Αγίας Αικατερίνης
- Σε πλήρη εξέλιξη από σήμερα η Β’ φάση μετεγγραφών στα ΑΕΙ
- Κορσική: Δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στις πλημμύρες που προκάλεσε η σφοδρή βροχόπτωση
ΓΕΡΜΑΝΙΑ
Νέα εποχή για τις ηλεκτρικές συσκευές: Σε ισχύ από 1η Νοεμβρίου ο Νόμος για τον Οικολογικό Σχεδιασμό
Τέλος στις συσκευές «μιας χρήσης» και σταθερό βήμα προς την κυκλική οικονομία φέρνει η νέα νομοθεσία, θεσπίζοντας το «δικαίωμα στην επισκευή» και το Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος.
Ριζικές αλλαγές στην αγορά των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών φέρνει η 1η Νοεμβρίου 2026, καθώς τίθεται σε επίσημη εφαρμογή ο νέος Νόμος για τον Οικολογικό Σχεδιασμό (Ökodesign-Gesetz). Η νομοθεσία αναγκάζει τους κατασκευαστές να εγκαταλείψουν τις πρακτικές εσκεμμένης σύντομης διάρκειας ζωής των προϊόντων, επιβάλλοντας αυστηρότερες προδιαγραφές κατασκευής, αυξημένη ενεργειακή απόδοση και πλήρη διαφάνεια προς τους καταναλωτές.
Η νέα πραγματικότητα για την αγορά συνοψίζεται σε τέσσερις κεντρικούς άξονες:
Καθιερώνεται το «Δικαίωμα στην Επισκευή»: Smartphone, τηλεοράσεις, πλυντήρια και ψυγεία πρέπει πλέον να σχεδιάζονται με τέτοιο τρόπο ώστε να αποσυναρμολογούνται εύκολα. Στόχος είναι η αντικατάσταση ελαττωματικών εξαρτημάτων και όχι απόρριψη της συσκευής.
Ανταλλακτικά για έως και 10 χρόνια: Οι εταιρείες υποχρεούνται πλέον νομικά να εξασφαλίζουν τη διαθεσιμότητα των βασικών ανταλλακτικών για διάστημα από 7 έως και 10 έτη μετά την απόσυρση του μοντέλου από την αγορά. Τα ανταλλακτικά αυτά θα πρέπει να είναι προσβάσιμα τόσο σε επαγγελματίες όσο και σε ιδιώτες.
«Μπλόκο» στην πρόωρη παλαίωση: Απαγορεύονται αυστηρά οι τεχνικοί περιορισμοί (όπως μέσω λογισμικού) που εμποδίζουν τη χρήση συμβατών εξαρτημάτων από τρίτους κατασκευαστές ή μειώνουν σκόπιμα την απόδοση της συσκευής με την πάροδο του χρόνου.
Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος: Μέσω ενός απλού σκαναρίσματος QR code, οι καταναλωτές θα αποκτούν άμεση πρόσβαση σε αναλυτικές πληροφορίες για την ενεργειακή κλάση, τη δυνατότητα ανακύκλωσης και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του προϊόντος πριν προχωρήσουν στην αγορά του.
Η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση αναμένεται να μειώσει δραστικά τον όγκο των ηλεκτρονικών αποβλήτων στην Ευρώπη και να προσφέρει σημαντική οικονομική ελάφρυνση στους πολίτες, παρατείνοντας τη διάρκεια ζωής των συσκευών τους.
- Δράσεις κατά των data centers σε όλη την Ευρώπη – Ακτιβιστές εισήλθαν σε εργοτάξιο της Microsoft στην Ολλανδία
- Γερμανία: Συντριβή μικρού αεροσκάφους στον αυτοκινητόδρομο Α2
- Θρησκευτική Ελευθερία στην Αίγυπτο – Ο κοπτικός πληθυσμός και η Μονή της Αγίας Αικατερίνης
- Σε πλήρη εξέλιξη από σήμερα η Β’ φάση μετεγγραφών στα ΑΕΙ
- Κορσική: Δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στις πλημμύρες που προκάλεσε η σφοδρή βροχόπτωση
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
Το κελάηδισμα των πουλιών έχει κοινά χαρακτηριστικά με την ανθρώπινη ομιλία
Το κελάηδισμα των πουλιών παρουσιάζει σημαντικές ομοιότητες με τον ανθρώπινο λόγο και τη μουσική, όπως διαπίστωσε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Science».
Οι ερευνητές, με επικεφαλής επιστήμονες από το καναδικό πανεπιστήμιο McGill University, συνέλεξαν και ανέλυσαν την παραγωγή ήχων από 367 είδη πτηνών, συμπεριλαμβανομένων τόσο εκείνων που μαθαίνουν τους ήχους τους, όσο και εκείνων που δεν τους μαθαίνουν, και συνέκριναν τους ήχους αυτούς με την ανθρώπινη ομιλία και τραγούδι σε 52 γλώσσες.
Εντόπισαν ότι το κελάηδισμα των πουλιών παρουσιάζει αρκετά σημαντικά κοινά χαρακτηριστικά με την ανθρώπινη μουσική και ομιλία, όπως οι μικρές μεταβολές στο ύψος του ήχου, η επιμήκυνση των ήχων στο τέλος των φράσεων και ο τακτικός χρονισμός των συλλαβών, οι σύνθετες ακολουθίες ήχων και οι συντονισμένες φωνητικές κινήσεις.
Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι ομοιότητες ενδέχεται να προκύπτουν εν μέρει από κοινούς βιολογικούς μηχανισμούς και όχι αποκλειστικά από την ικανότητα φωνητικής εκμάθησης. Ωστόσο, οι διαφορές μεταξύ πτηνών και ανθρώπων, καθώς και οι αποκλίσεις μεταξύ των διαφόρων ειδών πτηνών, δείχνουν ότι παράγοντες όπως το μέγεθος του σώματος, η φυσιολογία της αναπνοής και η ανατομία των φωνητικών οργάνων διαμορφώνουν επίσης τον τρόπο με τον οποίο παράγονται και οργανώνονται οι ήχοι.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
- Δράσεις κατά των data centers σε όλη την Ευρώπη – Ακτιβιστές εισήλθαν σε εργοτάξιο της Microsoft στην Ολλανδία
- Γερμανία: Συντριβή μικρού αεροσκάφους στον αυτοκινητόδρομο Α2
- Θρησκευτική Ελευθερία στην Αίγυπτο – Ο κοπτικός πληθυσμός και η Μονή της Αγίας Αικατερίνης
- Σε πλήρη εξέλιξη από σήμερα η Β’ φάση μετεγγραφών στα ΑΕΙ
- Κορσική: Δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στις πλημμύρες που προκάλεσε η σφοδρή βροχόπτωση
ΑΡΘΡΑ
Ο δείκτης χρέους βελτιώνεται, η δημοσιονομική ασφάλεια όμως; (του Κωνσταντίνου Γάτσιου)
Τους δημοσιονομικούς κινδύνους που μπορεί να κρύβονται πίσω από την πολιτική πρόωρης αποπληρωμής χρέους με τον τρόπο με τον οποίο αυτή επιτελείται εξετάζει στο άρθρο του ο Κωνσταντίνος Γάτσιος, ομότιμος καθηγητής και πρώην πρύτανης στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Το Βήμα της Κυριακής» στις 25-10-2026. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η μείωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ, αν και θετική, δεν συνεπάγεται αυτόματα μεγαλύτερη δημοσιονομική ασφάλεια.
Σε μία περίοδο αυξημένου κόστους χρήματος, η υποβάθμιση του κινδύνου ρευστότητας μπορεί να περιορίσει τη δυνατότητα του κράτους να αντιμετωπίσει μία κρίση ή να αναχρηματοδοτηθεί με ευνοϊκούς όρους.
Ο δείκτης χρέους βελτιώνεται, η δημοσιονομική ασφάλεια όμως;
Κωνσταντίνος Γάτσιος
Η πολιτική αντιπαράθεση για την πρόωρη αποπληρωμή κρατικού χρέους έχει αποκτήσει μία παράδοξη διάσταση. Η κυβέρνηση επικαλείται τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα για να δικαιολογήσει πρόωρες αποπληρωμές 12,84 δισ. ευρώ μέσα στο 2026, εκ των οποίων τα 6,94 δισ. είχαν ήδη καταβληθεί τον Ιούνιο. Η αντιπολίτευση, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι οι διαθέσιμοι πόροι θα ήταν προτιμότερο να κατευθυνθούν σε δημόσιες επενδύσεις και κοινωνικές ανάγκες.
Και οι δύο πλευρές, όμως, καλλιεργούν την εικόνα ότι υπάρχουν άφθονα χρήματα και ότι η διαφωνία αφορά απλώς στο πού πρέπει να διατεθούν. Η εικόνα αυτή είναι παραπλανητική.
Το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού δεν σημαίνει ότι υπάρχουν χρήματα προς διάθεση. Προκύπτει όταν τα έσοδα υπερβαίνουν τις δαπάνες πριν από την πληρωμή τόκων. Εάν οι τόκοι είναι υψηλότεροι από το πρωτογενές πλεόνασμα, ο προϋπολογισμός εμφανίζει έλλειμμα. Το κράτος μπορεί, επομένως, να έχει πρωτογενές πλεόνασμα και ταυτόχρονα να χρειάζεται πρόσθετη χρηματοδότηση.
Αυτό συνέβη και στην περίοδο 2020–2026. Κάθε έτος ήταν ελλειμματικό, τα δε σωρευτικά ελλείμματα ανέρχονται σε περίπου 52 δισ. ευρώ. Ταυτόχρονα, οι πρόωρες αποπληρωμές χρέους την ίδια περίοδο, μαζί με τις φετινές, φτάνουν περίπου τα 42 δισ. ευρώ. Πώς καλύφθηκαν, λοιπόν, δύο παράλληλες χρηματοδοτικές ανάγκες συνολικού ύψους περίπου 94 δισ. ευρώ;
Η απάντηση συνδέεται με τις αγορές ελληνικών ομολόγων από το Ευρωσύστημα κατά την πανδημία, ύψους περίπου 39 δισ. ευρώ· τη σταδιακή εξάντληση του «μαξιλαριού ασφαλείας» των 15,7 δισ. ευρώ· και, κυρίως, τη μεγάλη αύξηση του ενδοκυβερνητικού δανεισμού μέσω repos, από περίπου 28 δισ. ευρώ στο τέλος του 2019 σε περίπου 70 δισ. ευρώ σήμερα.
Εδώ βρίσκεται το πραγματικό ζήτημα. Όχι εάν είναι καλό να μειώνεται το χρέος — φυσικά και είναι. Αλλά με ποιον τρόπο μειώνεται και τι δημοσιονομικούς κινδύνους δημιουργεί αυτή η επιλογή.
Ο κύκλος της ρευστότητας
Στην Ελλάδα λειτουργεί ένας θεσμοθετημένος μηχανισμός συγκέντρωσης της δημόσιας ρευστότητας. Τα διαθέσιμα των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης (ασφαλιστικά ταμεία, ΝΠΔΔ) που υπερβαίνουν τις καθαρές ταμειακές ανάγκες τους για το επόμενο δεκαπενθήμερο μεταφέρονται υποχρεωτικά στο σύστημα λογαριασμών διαχείρισης διαθεσίμων της Τράπεζας της Ελλάδος. Σημαντικό μέρος αυτής της συγκεντρωμένης ρευστότητας διοχετεύεται ως βραχυχρόνιος δανεισμός προς το κράτος μέσω repos, ενώ τα υπόλοιπα καταγράφονται στα ταμειακά διαθέσιμα.
Ο μηχανισμός δεν είναι από μόνος του παράλογος. Η συγκέντρωση διαθεσίμων μπορεί να διευκολύνει την ταμειακή διαχείριση και να περιορίζει την ανάγκη προσφυγής σε άλλες πηγές χρηματοδότησης. Το ερώτημα αφορά στην έκταση και στη λειτουργία του στην ελληνική περίπτωση. Καθώς τα repos ανανεώνονται επανειλημμένα και προστίθενται νέα ποσά, ο βραχυχρόνιος δανεισμός αποκτά χαρακτηριστικά διαρκούς χρηματοδότησης. Το κράτος καλύπτει ανάγκες του, αποπληρώνει εξωτερικό χρέος, αλλά αυξάνει παράλληλα τις υποχρεώσεις του προς τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.
Αυτή η διάκριση έχει σημασία. Τα χρήματα δεν παύουν να αποτελούν διαθέσιμα των φορέων μόνο και μόνο επειδή χρησιμοποιούνται από το κράτος. Οι φορείς διατηρούν την απαίτησή τους και το κράτος την υποχρέωση να τους επιστρέψει τα ποσά όταν χρειαστούν. Όσο οι ανάγκες τους είναι προβλέψιμες και τα repos ανανεώνονται ομαλά, ο μηχανισμός μπορεί να λειτουργεί χωρίς εμφανείς δυσκολίες. Τι συμβαίνει, όμως, όταν οι συνθήκες αλλάζουν;
Εάν, σε μία περίοδο διεθνούς αναταραχής, ασφαλιστικά ταμεία ή άλλοι φορείς χρειαστούν ταυτόχρονα περισσότερη ρευστότητα, το κράτος θα πρέπει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του. Εάν δεν διαθέτει τότε τα αναγκαία χρήματα, θα πρέπει να τα εξασφαλίσει από άλλες πηγές, ενδεχομένως από τις αγορές και με δυσμενέστερους όρους. Η σημερινή άντληση ρευστότητας από το εσωτερικό της Γενικής Κυβέρνησης μπορεί, επομένως, να μετατραπεί αύριο σε ανάγκη εξωτερικής χρηματοδότησης.
Το «μαξιλάρι» και το κόστος της ασφάλειας
Το ίδιο ζήτημα αναδεικνύει η εξάντληση του «μαξιλαριού ασφαλείας». Τα 15,7 δισ. ευρώ δεν ήταν περισσευούμενα χρήματα, αλλά απόθεμα που δημιουργήθηκε με δανειακά κεφάλαια μετά την κρίση, για να προστατεύει τη χώρα απέναντι σε έκτακτες χρηματοδοτικές ανάγκες ή σε δυσκολία πρόσβασης στις αγορές. Στις 30 Ιουνίου 2026 είχε πλέον μηδενιστεί, καθώς χρησιμοποιήθηκε σταδιακά για πρόωρες αποπληρωμές χρέους.
Την ίδια ημερομηνία, τα συνολικά ταμειακά διαθέσιμα της Γενικής Κυβέρνησης ανέρχονταν σε περίπου 31 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 22 δισ. ευρώ αφορούσαν φορείς της. Όμως δεν είναι ισοδύναμα με ένα κεντρικά διαθέσιμο αποθεματικό ασφαλείας, όπως ήταν το cash buffer: τα χρήματα των ασφαλιστικών ταμείων και των άλλων φορέων συνδέονται με τις δικές τους υποχρεώσεις. Η εξάντληση του «μαξιλαριού» δεν συνιστά, λοιπόν, απλή λογιστική μεταβολή. Συνιστά αλλαγή προφίλ του κινδύνου της χώρας.
Το επιχείρημα ότι η χρήση του «μαξιλαριού» εξοικονομεί τόκους χρειάζεται, επομένως, ευρύτερη αξιολόγηση. Δεν αρκεί να υπολογίσουμε πόσο κοστίζει η διατήρηση ενός αποθέματος σε σχέση με τους τόκους που εξοικονομούνται από την αποπληρωμή δανείων. Πρέπει να συνυπολογίσουμε και την αξία της προστασίας που προσφέρει το απόθεμα, καθώς και το πιθανό κόστος αναζήτησης νέας χρηματοδότησης αν προκύψει έκτακτη ανάγκη. Το αποθεματικό ασφαλείας έχει αξία ακριβώς επειδή δεν γνωρίζουμε πότε θα το χρειαστούμε.
Η διάσταση αυτή γίνεται ακόμη πιο κρίσιμη σε μια περίοδο αυξημένου κόστους χρήματος. Το να αναμειγνύεις τον επιτοκιακό κίνδυνο με τον κίνδυνο ρευστότητας είναι σαν να παίζεις με τη φωτιά.
Ο επιτοκιακός κίνδυνος δεν εντοπίζεται στο μακροχρόνιο χρέος. Η μεγάλη μέση διάρκειά του και το σταθερό επιτόκιο τον περιορίζουν. Το ευάλωτο σημείο είναι διαφορετικό: η βραχυπρόθεσμη ρευστότητα και η δυνατότητα αναχρηματοδότησης όταν οι ανάγκες αυξάνονται και οι συνθήκες στις αγορές επιδεινώνονται.
Μπορεί, λοιπόν, να μειώνεται ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ και ταυτόχρονα να αυξάνεται η ευπάθεια της χώρας. Η μείωση του δείκτη δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι έχει ενισχυθεί και η δημοσιονομική ασφάλεια.
Η πραγματική δημοσιονομική ισχύς δεν κρίνεται μόνο από το χρέος που αποπληρώνεις σήμερα, αλλά και από τη δυνατότητα να αντιμετωπίσεις τη δύσκολη στιγμή που μπορεί να έρθει αύριο. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν το τίμημα μίας ισχυρότερης δημοσιονομικής εικόνας σήμερα είναι η μετάθεση στο μέλλον κινδύνων ρευστότητας και χρηματοδότησης.
Ο Κωνσταντίνος Γάτσιος είναι ομότιμος καθηγητής, πρώην πρύτανης στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
- Δράσεις κατά των data centers σε όλη την Ευρώπη – Ακτιβιστές εισήλθαν σε εργοτάξιο της Microsoft στην Ολλανδία
- Γερμανία: Συντριβή μικρού αεροσκάφους στον αυτοκινητόδρομο Α2
- Θρησκευτική Ελευθερία στην Αίγυπτο – Ο κοπτικός πληθυσμός και η Μονή της Αγίας Αικατερίνης
- Σε πλήρη εξέλιξη από σήμερα η Β’ φάση μετεγγραφών στα ΑΕΙ
- Κορσική: Δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στις πλημμύρες που προκάλεσε η σφοδρή βροχόπτωση



















You must be logged in to post a comment Login