Η 4η Μαρτίου έχει καθιερωθεί διεθνώς ως World Obesity Day (Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας), μια ημέρα αφιερωμένη στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση γύρω από ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα δημόσιας υγείας του 21ου αιώνα. Η παχυσαρκία δεν αποτελεί απλώς αισθητικό ζήτημα ή αποτέλεσμα ατομικών επιλογών πρόκειται για μια χρόνια, πολυπαραγοντική και σύνθετη νόσο, με σοβαρές επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία.

Η παχυσαρκία ως νόσος

Η παχυσαρκία ορίζεται ως η υπερβολική συσσώρευση σωματικού λίπους σε βαθμό που ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την υγεία. Η κατάστασή αυτή φαίνεται να συνδέεται με αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα, καθώς αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων, όπως:

• Σακχαρώδης διαβήτης τύπου ΙΙ
• Καρδιαγγειακά νοσήματα
• Υπέρταση και υπερλιπιδαιμία
• Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο
• Ορισμένες μορφές καρκίνου (όπως του μαστού και του παχέος εντέρου)
• Αναπνευστικές διαταραχές (π.χ. άπνοια ύπνου)
• Εκφυλιστικές παθήσεις των αρθρώσεων

Παράλληλα, πληθώρα επιστημονικών δεδομένων καταδεικνύει τη συσχέτιση της παχυσαρκίας με διαταραχές ψυχικής υγείας, όπως η κατάθλιψη και το άγχος, γεγονός που επιβεβαιώνει τον ολιστικό χαρακτήρα της νόσου.

Αίτια και Παράγοντες Κινδύνου

Η ανάπτυξη της παχυσαρκίας δεν μπορεί να αποδοθεί σε έναν και μόνο παράγοντα. Αντίθετα, αποτελεί αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης γενετικών, μεταβολικών, ορμονικών, ψυχολογικών και περιβαλλοντικών επιδράσεων.

Σε ενεργειακό επίπεδο, η παχυσαρκία εμφανίζεται όταν η ενεργειακή πρόσληψη υπερβαίνει συστηματικά την ενεργειακή δαπάνη. Η αυξημένη κατανάλωση τροφίμων υψηλής θερμιδικής πυκνότητας, σε συνδυασμό με την καθιστική ζωή και τη μειωμένη φυσική δραστηριότητα, συμβάλλουν καθοριστικά στην αύξηση του σωματικού βάρους.

Επιπλέον, διαταραχές ύπνου, χρόνιο στρες, κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες και περιβαλλοντικές συνθήκες επηρεάζουν τη διατροφική συμπεριφορά και τον μεταβολισμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, παθολογικά αίτια όπως ενδοκρινολογικές διαταραχές (π.χ. δυσλειτουργίες θυρεοειδούς ή επινεφριδίων), ψυχογενείς διατροφικές διαταραχές ή η λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων μπορούν να συμβάλουν στην εμφάνιση ή επιδείνωση της νόσου.

Πρόληψη και Αντιμετώπιση: Μια Πολυπαραγοντική Προσέγγιση

Η σύγχρονη επιστημονική προσέγγιση υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας πρέπει να στοχεύει στη νόσο και όχι να στιγματίζει το άτομο. Η δυσκολία απώλειας ή διατήρησης βάρους δεν αποτελεί ένδειξη έλλειψης βούλησης, αλλά αντικατοπτρίζει τη σύνθετη βιολογική και περιβαλλοντική φύση του προβλήματος.

Η αποτελεσματική διαχείριση απαιτεί εξατομικευμένη και επιστημονική παρέμβαση. Σε αυτό το πλαίσιο, η συμβολή ενός πτυχιούχου Διαιτολόγου-Διατροφολόγου είναι καθοριστική. Σε περίπτωση παχυσαρκίας, η επίσκεψη σε ειδικό μπορεί να προσφέρει επιστημονικά τεκμηριωμένη καθοδήγηση, εξατομικευμένο διατροφικό πλάνο και συνεχή υποστήριξη, με στόχο όχι μόνο τη μείωση του σωματικού βάρους αλλά και τη μακροχρόνια διατήρησή του.

Ακόμη και μια μέτρια απώλεια βάρους της τάξεως του 5-10% μπορεί να επιφέρει ουσιαστική βελτίωση στους δείκτες υγείας και στην ποιότητα ζωής.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην υιοθέτηση ισορροπημένων διατροφικών προτύπων, όπως η Mediterranean diet, η οποία βασίζεται σε αυξημένη κατανάλωση λαχανικών, φρούτων, οσπρίων, δημητριακών ολικής άλεσης και ελαιολάδου. Το πρότυπο αυτό έχει συνδεθεί με καλύτερο έλεγχο του σωματικού βάρους και μειωμένο κίνδυνο καρδιομεταβολικών νοσημάτων.

Παράλληλα, η συστηματική φυσική δραστηριότητα, η διατροφική εκπαίδευση από νεαρή ηλικία και η ενίσχυση υγιεινών συνηθειών στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον αποτελούν βασικούς πυλώνες πρόληψης.

Η σημασία της συλλογικής ευθύνης

Η πρόληψη της παχυσαρκίας δεν αποτελεί αποκλειστικά ατομική υπόθεση. Η πολιτεία, οι εκπαιδευτικοί θεσμοί, οι επαγγελματίες υγείας και η οικογένεια οφείλουν να συνεργάζονται για τη δημιουργία περιβάλλοντος που προάγει την υγιεινή διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα.

Η Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η αντιμετώπιση της νόσου απαιτεί γνώση, ενσυναίσθηση και συλλογική δράση. Η επένδυση στην πρόληψη και στην έγκαιρη παρέμβαση αποτελεί ουσιαστικό βήμα για τη βελτίωση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής των επόμενων γενεών.

Δείτε επίσης: Θαλασσινά-Πως ξεχωρίζουμε ότι είναι φρέσκα

Μαριάντα Σωπασάκη
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος MSc
Στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνηση ή πληροφορία,
(Σύνταξη διαιτολογίων, συμβουλευτική και διατροφική εκπαίδευση)
Ε-mail: mariada@europolitis.eu
Τηλέφωνο: 0030 694 386 5544

Παγκόσμια Ημέρα Αλλεργίας ήταν η 8η Ιουλίου, η οποία έχει καθιερωθεί να εορτάζεται ύστερα από απόφαση που πήρε το 2005 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Αλλεργιολογίας, σε μια προσπάθεια ευαισθητοποίησης του κόσμου για τις συνέπειες των αλλεργιών στην ανθρώπινη υγεία, με αφορμή την ραγδαία αύξηση των αλλεργιών διεθνώς.

Όπως σημειώνεται σε σχετική ανακοίνωση του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων, περίπου το 30% του πληθυσμού παγκοσμίως πάσχει από κάποιου είδους αλλεργία, ενώ το 1‰ του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιμετωπίζει κάποια τροφική αλλεργία. Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 4,5 εκατομμύρια ανθρώπους.

Οι τροφικές αλλεργίες προκαλούνται από ορισμένα συστατικά ή ουσίες, που μπορεί να ποικίλουν από περιοχή σε περιοχή και να διαφέρουν ανάλογα με τις πολιτισμικές διαφορές στην διατροφή αλλά και την γενετική προδιάθεση των ατόμων που συνιστούν κίνδυνο για την υγεία τους.

Τροφικές αλλεργίες & δυσανεξίες

Η σοβαρότητα της κατάστασης μπορεί να ποικίλει από ένα ήπιο εξάνθημα έως την αναφυλαξία. Ακόμη και μια πολύ μικρή ποσότητα ενός τέτοιου συστατικού ή ουσίας μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση στο άτομο που έχει υπερευαισθησία σε αυτό.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι ένα σημαντικό ποσοστό ανθρώπων δεν γνωρίζει εκ των προτέρων ότι είναι αλλεργικός σε ένα τρόφιμο ή μπορεί ένα τρόφιμο που μέχρι πριν από κάποιο χρονικό διάστημα κατανάλωνε κανονικά, ξαφνικά να του προκαλέσει αλλεργία. Ο μόνος τρόπος να διαχειριστεί την κατάσταση κάποιος που πάσχει από αλλεργία είναι να αποφεύγει τα τρόφιμα που τον κάνουν να νοσεί.

Για τον λόγο αυτό, στην ευρωπαϊκή νομοθεσία και συγκεκριμένα στον Κανονισμό 1169/2011 στο Παράρτημα ΙΙ, περιλαμβάνονται οι ουσίες και προϊόντα που μπορεί να προκαλέσουν αλλεργίες ή δυσανεξίες και που πρέπει υποχρεωτικά να αναγράφονται ευδιάκριτα σε κάθε συσκευασία των προϊόντων που τα εμπεριέχουν, έστω και αν υπάρχει μόνο η υποψία ότι εμπεριέχονται στο προϊόν.

Η δυσανεξία στη λακτόζη μπορεί να προκαλεί εφιάλτες, σύμφωνα με επιστήμονες

Αυτές οι ουσίες είναι τα δημητριακά που περιέχουν γλουτένη, το γάλα, τα αυγά, οι ξηροί καρποί, τα φιστίκια, η σόγια, τα ψάρια, τα μαλακόστρακα, τα μαλάκια, το σέλινο, το λούπινο, το σουσάμι, η μουστάρδα και τα θειώδη.

Για τα τρόφιμα που δεν είναι συσκευασμένα, όπως προϊόντα αρτοποιείου, ζαχαροπλαστείου, ή σε χώρους μαζικής εστίασης και ηλεκτρονικές παραγγελίες, οι υπεύθυνοι των επιχειρήσεων αυτών πρέπει να είναι σε θέση να ενημερώσουν είτε μέσω μενού, είτε μέσω πινακίδων, είτε ακόμη και προφορικά για την ύπαρξη αλλεργιογόνων. Σε κάθε περίπτωση, όσοι πάσχουν από αλλεργίες είναι καλό να ρωτάνε το προσωπικό που τους εξυπηρετεί για την πιθανή ύπαρξη κάποιου αλλεργιογόνου στο προϊόν ή στο γεύμα που παραγγέλνουν.

Ο ΕΦΕΤ παρακολουθεί συνεχώς τα θέματα των αλλεργιογόνων στα τρόφιμα, ενώ για το 2024-2025 έχει εγκρίνει και θέσει σε εφαρμογή πρόγραμμα επισήμου ελέγχου τροφίμων της χώρας, το οποίο περιλαμβάνει συνδυαστικούς ελέγχους (επιθεώρησης – δειγματοληψίας και ανάλυσης) και βασίζεται στη συνεργασία των αρμόδιων αρχών ελέγχου της χώρας

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

• Die Unsterblichkeit der Hunde: Geschichten von Fährten und Gefährten
• Απ. Τζιτζικώστας για Μέση Ανατολή: Τα ασφάλιστρα θα αυξηθούν σημαντικά
• 4 Μαρτίου: Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας
• ΗΠΑ: Απορρίφθηκε το αίτημα για καθυστέρηση αποζημιώσεων στις εταιρείες που πλήρωσαν δασμούς
• Νέο επεισόδιο μεταφοράς σαχαριανής σκόνης στην Ανατολική Μεσόγειο

Η Παγκόσμια Ημέρα της Μητέρας είναι μια ευκαιρία να τιμήσουμε τη γυναίκα που στάθηκε στο πλευρό μας με φροντίδα, τρυφερότητα  και, φυσικά, με γεμάτο τραπέζι. Για πολλούς από εμάς, η πρώτη ανάμνηση της αγάπης έχει τη μυρωδιά ενός φαγητού που έφτιαχνε η μητέρα μας. Η διατροφή, πέρα από βασική ανάγκη, είναι ένας από τους πιο ισχυρούς δεσμούς που ενώνουν τις γενιές. Μέσα από τα πιάτα της μαμάς μεταφέρονται μνήμες, συναισθήματα και μια κουλτούρα που ξεπερνά τις λέξεις.

Σε κάθε σπίτι, υπάρχει τουλάχιστον μια συνταγή που “ανήκει” αποκλειστικά στη μαμά. Μπορεί να είναι το κοκκινιστό της, η πίτα που έπλαθε από το μηδέν, ή ακόμα και το απλό ρυζόγαλο που σέρβιρε με κανέλα τα απογεύματα. Αυτές οι γεύσεις δεν είναι απλώς φαγητό, είναι στιγμές: από την ασφάλεια της παιδικής ηλικίας, τις Κυριακές με όλη την οικογένεια, τις εποχές που επιστρέφαμε από σχολείο ή στρατό και το φαγητό μας περίμενε ήδη στο τραπέζι.

Η διατροφή αποτελεί έναν «κώδικα» πολιτισμού και αγάπης. Οι μητέρες, συχνά χωρίς να το καταλαβαίνουν, εκπαιδεύουν τις επόμενες γενιές όχι μόνο στο να τρώνε, αλλά στο να φροντίζουν – πρώτα τον εαυτό τους και μετά τους άλλους. Μέσα από το φαγητό, μας μαθαίνουν υπομονή, δόσιμο, ισορροπία. Και σήμερα, σε μια εποχή που ο χρόνος είναι πολύτιμος και η διατροφή πολλές φορές γίνεται βιαστική υπόθεση, η επιστροφή στις αξίες του σπιτικού φαγητού έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Μπορούμε, λοιπόν, αυτή την Κυριακή, να τιμήσουμε τη μητέρα μας μαγειρεύοντας γι’ αυτήν. Να της επιστρέψουμε μια γεύση φροντίδας. Ίσως να ξαναφτιάξουμε τη δική της αγαπημένη συνταγή – ή να την «επανεκδώσουμε» με πιο υγιεινά υλικά, δίνοντας έτσι συνέχεια στην παράδοση με φρέσκια ματιά. Για παράδειγμα, μπορούμε να φτιάξουμε  παστίτσιο  με λαχανικά και ελαφρύτερη μπεσαμέλ, χωρίς να χάνεται η νοστιμιά.

Τελικά, οι γεύσεις της μαμάς δεν είναι απλώς παρελθόν. Είναι γέφυρα που μας ενώνει με τις ρίζες μας και μας οδηγεί σε ένα πιο συνειδητό και ουσιαστικό μέλλον – με αγάπη, υγεία και φροντίδα στο πιάτο μας.

Υγιεινό Παστίτσιο “της Μαμάς” με Λαχανικά και Ελαφριά Μπεσαμέλ

Υλικά για 6 μερίδες

Θα χρειαστούμε:

• 500 γρ. ολικής αλέσεως μακαρόνια (τύπου πένες ή μακαρόνια για παστίτσιο)
• 2 κολοκύθια κομμένα σε κύβους
• 1 μελιτζάνα σε κύβους
• 1 καρότο τριμμένο
• 1 κρεμμύδι ψιλοκομμένο
• 2 σκελίδες σκόρδο
• 1 κουτί ντομάτα τριμμένη (ή 4 ώριμες φρέσκες)
• 2 κ.σ. ελαιόλαδο
• 1/2 φλιτζάνι φρέσκος μαϊντανός
• Αλάτι, πιπέρι, λίγη κανέλα

Για την ελαφριά μπεσαμέλ:

• 500 ml φυτικό γάλα (π.χ. αμυγδάλου ή βρώμης – χωρίς ζάχαρη)
• 2 κ.σ. ελαιόλαδο
• 2 κ.σ. αλεύρι ολικής
• Μοσχοκάρυδο
• 2 κ.σ. τριμμένο light τυρί (προαιρετικά)

Εκτέλεση

1. Βράζεις τα μακαρόνια σύμφωνα με τις οδηγίες και τα στραγγίζεις.
2. Σε αντικολλητικό τηγάνι, σοτάρεις το κρεμμύδι και το σκόρδο με ελαιόλαδο.
3. Προσθέτεις τα υπόλοιπα λαχανικά, τη ντομάτα, τα μπαχαρικά και σιγοβράζεις 15 λεπτά.
4. Σε κατσαρολάκι, ετοιμάζεις την μπεσαμέλ: ζεσταίνεις το ελαιόλαδο, ρίχνεις το αλεύρι και ανακατεύεις. Προσθέτεις σιγά-σιγά το φυτικό γάλα μέχρι να δέσει. Ρίχνεις μοσχοκάρυδο και  τυρί.
5. Σε πυρέξ, στρώνεις τα μακαρόνια, ρίχνεις από πάνω τα λαχανικά, και καλύπτεις με την μπεσαμέλ.
6. Ψήνεις στους 180°C για 30 λεπτά μέχρι να ροδίσει η επιφάνεια.

Θερμιδικά και διατροφικά οφέλη:

• Πλούσιο σε φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικά.
• Χαμηλό σε κορεσμένα λιπαρά και χωρίς ζωικά προϊόντα (αν δεν χρησιμοποιήσεις τυρί).
• Ιδανικό για όσους προσέχουν τη διατροφή τους ή νηστεύουν.

Συμπέρασμα

Η γεύση έχει μνήμη – και μέσα της κουβαλάει πρόσωπα, στιγμές και συναισθήματα. Οι μαμάδες δεν μας μεγάλωσαν απλώς με τροφή, αλλά με μια καθημερινή πράξη αγάπης, στοργής και αφοσίωσης, σερβιρισμένη σε ένα πιάτο. Τιμώντας τις γεύσεις τους, τιμάμε κάτι πολύ περισσότερο από τη μαγειρική τους ικανότητα: τιμάμε τη δύναμη της οικογένειας, της παράδοσης και της απλής φροντίδας που ενώνει γενιές. Και ίσως, μαγειρεύοντας με την ίδια αγάπη, συνεχίσουμε κι εμείς αυτό το νήμα στις ζωές των δικών μας ανθρώπων.

Δείτε επίσης: Το ψάρι στην παιδική διατροφή

Μαριάντα Σωπασάκη
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνηση ή πληροφορία,
(Σύνταξη διαιτολογίων, συμβουλευτική και διατροφική εκπαίδευση)
Ε-mail: mariada@europolitis.eu
Τηλέφωνο: 0030 694 386 5544

Τι είναι το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ);

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ), γνωστό και ως σπαστική εντεροκολίτιδα, αποτελεί μια λειτουργική διαταραχή του γαστρεντερικού συστήματος, που επηρεάζει κυρίως το παχύ έντερο (κόλον). Παρά το γεγονός ότι δεν πρόκειται για πάθηση που απειλεί τη ζωή, επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των ατόμων που το αντιμετωπίζουν.

Η ακριβής αιτιολογία του συνδρόμου παραμένει άγνωστη. Ωστόσο, θεωρείται ότι οφείλεται σε μια συνδυασμένη δυσλειτουργία μεταξύ του εγκεφάλου και του εντέρου, που επηρεάζει την κινητικότητα, την αισθητικότητα και την ανταπόκριση του πεπτικού σωλήνα.

Η διάγνωση του ΣΕΕ βασίζεται κυρίως στα χαρακτηριστικά συμπτώματα και στην αποκλειστική διάγνωση, δηλαδή στην απουσία οργανικών ή άλλων υποκείμενων παθολογικών αιτίων. Μεταξύ των πιο συχνών συμπτωμάτων περιλαμβάνονται:

• Φούσκωμα και αυξημένα αέρια
• Δυσπεψία
• Αίσθημα ναυτίας ή ακόμη και έμετος
• Κοιλιακός πόνος ή κράμπες
• Αίσθηση ατελούς κένωσης
• Βλεννώδεις εκκρίσεις στα κόπρανα
• Εναλλαγές μεταξύ διάρροιας και δυσκοιλιότητας
• Γενικό αίσθημα δυσφορίας στην κοιλιακή χώρα

Ο ρόλος της διατροφής: FODMAPs και ΣΕΕ

Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση των συμπτωμάτων του ΣΕΕ. Πλήθος ερευνών έχει δείξει ότι μια δίαιτα χαμηλή σε FODMAPs μπορεί να μειώσει σημαντικά τη δυσφορία και τα ενοχλητικά συμπτώματα.

Τα FODMAPs είναι μια ομάδα ζυμώσιμων υδατανθράκων και σακχάρων που δεν απορροφώνται πλήρως στο λεπτό έντερο. Καθώς μετακινούνται προς το παχύ έντερο, υφίστανται ζύμωση από τα βακτήρια, προκαλώντας παραγωγή αερίων, διάταση του εντέρου και πόνο. Η παρουσία σπλαχνικής υπερευαισθησίας – δηλαδή αυξημένης ευαισθησίας στα νεύρα του εντέρου – κάνει αυτή την κατάσταση ακόμα πιο δυσάρεστη για τους πάσχοντες.

Η λέξη FODMAPs είναι ακρωνύμιο των παρακάτω ουσιών:

• Ζυμώσιμοι Ολιγοσακχαρίτες (π.χ. φρουκτάνες & γαλακτο-ολιγοσακχαρίτες)
• Δισακχαρίτες (κυρίως λακτόζη)
• Μονοσακχαρίτες (κυρίως φρουκτόζη)
• Πολυόλες (σορβιτόλη και μανιτόλη – συχνά σε τσίχλες, φρούτα και γλυκαντικά)
  

Μπορεί το Γάλα να Είναι η Αιτία των Ενοχλήσεων σας;

Αν πάσχετε από Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ), είναι σημαντικό να γνωρίζετε πως ενδέχεται να συνυπάρχει και δυσανεξία στη λακτόζη – κάτι που μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματά σας. Το γάλα μπορεί να προκαλέσει προβλήματα για δύο βασικούς λόγους:

Αφενός, περιέχει λιπαρά, τα οποία έχουν την τάση να εντείνουν τη διάρροια. Για τον λόγο αυτό, προτιμώνται γαλακτοκομικά προϊόντα με χαμηλά ή καθόλου λιπαρά, ώστε να μειωθεί το εντερικό φορτίο.
Αφετέρου, το γάλα περιέχει λακτόζη – όπου αρκετά άτομα με ευερέθιστο έντερο εμφανίζουν δυσανεξία, προκαλώντας φούσκωμα, αέρια και ενοχλήσεις.

Αν υποψιάζεστε ότι η λακτόζη σας ενοχλεί, μπορείτε να στραφείτε σε εναλλακτικά ροφήματα φυτικής προέλευσης, όπως γάλα αμυγδάλου, ρυζιού ή φουντουκιού.

Σε περίπτωση που επιλέξετε να αποκλείσετε πλήρως τα γαλακτοκομικά από τη διατροφή σας, είναι σημαντικό να αναπληρώνετε το ασβέστιο μέσα από άλλες τροφές πλούσιες σε αυτό το θρεπτικό συστατικό, ώστε να προστατεύσετε την υγεία των οστών και του οργανισμού γενικότερα.

Συμπέρασμα

Για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με ΣΕΕ, η υιοθέτηση διατροφικών στρατηγικών είναι καθοριστική. Η δίαιτα χαμηλή σε FODMAPs δεν είναι απλώς μόδα – είναι ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο εργαλείο για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των ενοχλήσεων.

Πριν ξεκινήσετε οποιοδήποτε διατροφικό σχήμα, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε έναν διατροφολόγο ή γαστρεντερολόγο, ώστε η προσέγγιση να είναι εξατομικευμένη και ασφαλής.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Τροφικές αλλεργίες & δυσανεξίες

Μαριάντα Σωπασάκη
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνηση ή πληροφορία,
(Σύνταξη διαιτολογίων, συμβουλευτική και διατροφική εκπαίδευση)

Τροφική αλλεργία ονομάζεται η αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος σε ορισμένες πρωτεΐνες τροφίμων, τις οποίες, παρόλο που δεν είναι επιβλαβείς, ο οργανισμός τις αντιμετωπίζει λανθασμένα ως απειλή.

Ορισμένες πρωτεΐνες που είναι γνωστό ότι προκαλούν τροφικές αλλεργίες περιλαμβάνουν:

• Καζεΐνη, που βρίσκεται στο γάλα,
• Αλβουμίνη, βασική πρωτεΐνη του αυγού,
• Λεκιθίνη, προέρχεται κυρίως από τη σόγια και φυτικά έλαια,
• Αραχιδίνη, η οποία εντοπίζεται στο αράπικο φιστίκι
• Παρβαλβουμίνη, που βρίσκεται στα ψάρια

Πιο συγκεκριμένα, τα τρόφιμα που συχνά σχετίζονται με αλλεργικές αντιδράσεις περιλαμβάνουν:

• Γαλακτοκομικά προϊόντα: Άτομα με αλλεργία στο γάλα θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά ακόμη και με «νηστίσιμα» γαλακτοκομικά προϊόντα, καθώς ορισμένα μπορεί να περιέχουν πρωτεΐνες του γάλακτος, ικανές να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση.
• Φυστίκια: Η αλλεργία στους ξηρούς καρπούς, και ειδικότερα στα φυστίκια, είναι από τις πιο συχνές και επικίνδυνες, καθώς μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε αναφυλακτικό σοκ.
• Σόγια: Η αλλεργία στη σόγια εμφανίζεται συχνά και μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως πρήξιμο στα χείλη, κάψιμο ή τσούξιμο στο στόμα και κοιλιακό άλγος.
• Ψάρια: Η παρβαλβουμίνη, μια πρωτεΐνη που βρίσκεται στους μυς των ψαριών, είναι συχνά υπεύθυνη για την εμφάνιση αλλεργίας. Υπάρχει σε όλα τα είδη ψαριών, αν και σε διαφορετικά επίπεδα.
• Οστρακοειδή: Η τροπομυοσίνη, μια πρωτεΐνη που περιέχεται στα όστρακα, αποτελεί τη βασική αλλεργιογόνο ουσία. Η αλλεργία αυτή συνήθως εμφανίζεται στην ενήλικη ζωή και είναι σπανιότερη στα παιδιά.

Ποια είναι τα συμπτώματα της τροφικής αλλεργίας;

Τα συμπτώματα της τροφικής αλλεργίας μπορεί να είναι ήπια ή σοβαρά. Τα συμπτώματα διαφέρουν από άτομο σε άτομο αλλά και στο ίδιο άτομο από την έκθεση στο ίδιο τρόφιμο σε διαφορετικές περιόδους.

Ήπια συμπτώματα

• Κνίδωση, δηλαδή φαγούρα
• Κόκκινο ή πρησμένο δέρμα
• Υγρά ή πρησμένα μάτια με φαγούρα
• Καταρροή (ρινικές εκκρίσεις) ή φτέρνισμα

Σοβαρά συμπτώματα (“αναφυλαξία”)

• Πρήξιμο του λαιμού, ή βήχας
• Συριγμός ή δυσκολία στην αναπνοή
• Εμετός ή διάρροια
• Αίσθημα ζάλης ή λιποθυμίας
• Θάνατος

Πώς αντιμετωπίζεται η τροφική αλλεργία;

• Η καλύτερη θεραπεία για σοβαρή αλλεργική αντίδραση είναι η υποδόρια χορήγηση αδρεναλίνης.
• Επίσης χρησιμοποιείται και ενδοφλέβια ή ενδομυϊκή έγχυση κορτιζόνης. Σε περίπτωση ήπιας αλλεργίας, ο γιατρός θα σας χορηγήσει αντιισταμινικά φάρμακα από το στόμα. Τα φάρμακα αυτά θα μειώσουν την αλλεργική αντίδραση (κοκκινίλα, φαγούρα, δύσπνοια).

Τι είναι δυσανεξία;

Η δυσανεξία αναφέρεται στην αδυναμία του πεπτικού συστήματος να διασπάσει και να απορροφήσει συγκεκριμένα συστατικά τροφών. Αυτό μπορεί να οφείλεται είτε σε έλλειψη ορισμένων ενζύμων, είτε σε ιδιαιτερότητες της ίδιας της τροφής.

Τα συνηθέστερα συμπτώματα περιλαμβάνουν γενική αδιαθεσία, πονοκέφαλο, φούσκωμα, τυμπανισμό (παραγωγή αερίων στο έντερο) και διάρροια.

Ποιες είναι οι πιο συχνές τροφικές δυσανεξίες;

• Δυσανεξία στη λακτόζη

Ορισμένα άτομα δυσκολεύονται να αφομοιώσουν μεγάλες ποσότητες λακτόζης, εξαιτίας της μειωμένης  παραγωγής (ή απουσίας) του ενζύμου λακτάση, που παράγεται φυσιολογικά από τα κύτταρα του λεπτού εντέρου.

Η λακτάση έχει ως ρόλο τη διάσπαση της λακτόζης (το σάκχαρο του γάλακτος) σε πιο απλά σάκχαρα, όπως η γαλακτόζη, ώστε να μπορούν να απορροφηθούν από τον οργανισμό μέσω του αίματος.

Η πιο αποτελεσματική λύση για την αντιμετώπιση της δυσανεξίας στη λακτόζη είναι η αποφυγή του γάλακτος, καθώς και των τροφίμων που την περιέχουν.

Τρόφιμα που μπορεί να περιέχουν λακτόζη:

• Ψωμί
• Προτηγανισμένες πατάτες
• Έτοιμες σούπες και σάλτσες
• Καραμέλες
• Μπισκότα
• Διάφορα επεξεργασμένα ή πρόχειρα φαγητά

• Δυσανεξία στην γλουτένη

Η κοιλιοκάκη, γνωστή και ως δυσανεξία στη γλουτένη, είναι μια χρόνια αυτοάνοση διαταραχή που επηρεάζει το λεπτό έντερο. Η κοιλιοκάκη προκαλείται από την έκθεση στη γλουτένη, που είναι μια πρωτεΐνη που βρίσκεται στο σιτάρι, το κριθάρι και τη σίκαλη. Η κοιλιοκάκη χαρακτηρίζεται από βλάβη στο εσωτερικό τοίχωμα του λεπτού εντέρου, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών και σε μια σειρά συμπτωμάτων. Για περισσότερες πληροφορίες για την κοιλιοκάκη πατήστε εδώ.

Μαριάντα Σωπασάκη
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνηση ή πληροφορία,
(Σύνταξη διαιτολογίων, συμβουλευτική και διατροφική εκπαίδευση)
Ε-mail: mariada@europolitis.eu
Τηλέφωνο: 0030 694 386 5544

Κατά τους χειμερινούς μήνες, όταν πολλά από τα αγαπημένα σου φρούτα και λαχανικά δεν είναι διαθέσιμα στα ράφια των σουπερμάρκετ ή είναι περιορισμένα, ενδέχεται να καταφεύγεις συχνά στην επιλογή των κονσερβών, ώστε να απολαύσεις τις γεύσεις που επιθυμείς και ταυτόχρονα να εξοικονομήσεις χρόνο. Αυτό συμβαίνει γιατί τα κονσερβοποιημένα τρόφιμα δεν απαιτούν διαδικασίες όπως το πλύσιμο ή το καθάρισμα.

Στην πραγματικότητα, τα τρόφιμα σε κονσέρβα αποτελούν μια εξαιρετική διατροφική λύση, καθώς είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, συχνά πιο οικονομικά και προσφέρουν την άνεση της μεγαλύτερης διάρκειας αποθήκευσης. Επιπλέον, η διαδικασία της κονσερβοποίησης σε υψηλές θερμοκρασίες θεωρείται μία από τις πιο ασφαλείς μεθόδους συντήρησης των τροφίμων, καθώς αποτρέπει την ανάπτυξη μικροοργανισμών που μπορεί να προκαλέσουν τροφιμογενείς ασθένειες.

Η θρεπτική αξία των κονσερβοποιημένων φρούτων και λαχανικών είναι σαφώς μικρότερη σε σχέση με τα φρέσκα, καθώς η διαδικασία της κονσερβοποίησης οδηγεί σε απώλεια μέρους των θρεπτικών συστατικών τους. Ωστόσο, πολλές από τις υδατοδιαλυτές βιταμίνες, όπως οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β και η βιταμίνη C, παραμένουν, όπως και κάποιες από τις λιποδιαλυτές βιταμίνες (A, D, E, K), φαινολικές ενώσεις, ιχνοστοιχεία και μέταλλα, όταν υπάρχουν. Αυτό ισχύει, βέβαια, μόνο αν οι συνθήκες επεξεργασίας και αποθήκευσης είναι σωστές.

Το μεγαλύτερο αρνητικό των κονσερβοποιημένων τροφίμων είναι η προσθήκη επιπλέον ουσιών, όπως το αλάτι στις κονσέρβες λαχανικών ή η ζάχαρη στις κονσέρβες φρούτων. Για αυτό, είναι καλό να κοιτάζεις προσεκτικά τη σήμανση στις συσκευασίες πριν τις αγοράσεις, ώστε να γνωρίζεις ακριβώς τα συστατικά που περιέχουν. Επιπλέον, είναι προτιμότερο να επιλέγεις κονσερβοποιημένα τρόφιμα που είναι σε νερό ή φυσικό χυμό αντί για αυτά που περιέχουν λάδι ή σιρόπι.

Για να καταναλώνεις τα κονσερβοποιημένα τρόφιμα με ασφάλεια θα πρέπει:

• Να αποφεύγεις να αγοράζεις συσκευασίες που παρουσιάζουν αλλοιώσεις, όπως εξογκώματα ή χτυπήματα, καθώς αυτό μπορεί να σημαίνει ότι περιέχουν επικίνδυνες ουσίες.

• Αν, μόλις ανοίξεις την κονσέρβα, παρατηρήσεις δυσάρεστη μυρωδιά ή ξινίλα, αν το εσωτερικό της είναι σκουριασμένο ή το υγρό μέσα στην κονσέρβα έχει αφρίσει ή είναι μαυρισμένο, πρέπει να την πετάξεις  κατευθείαν.

• Οι κλειστές κονσέρβες πρέπει να φυλάσσονται σε δροσερό και ξηρό μέρος και να καταναλώνονται πριν από την ημερομηνία λήξης τους.

• Μετά το άνοιγμα της κονσέρβας, πρέπει να την αποθηκεύεις καλά κλεισμένη στο ψυγείο και να τη χρησιμοποιείς εντός 2-3 ημερών.

Οι κονσέρβες όμως, ενδέχεται να περιέχουν μικρές ποσότητες δισφαινόλης-Α (Bisphenol-A ή BPA), μια χημική ουσία που χρησιμοποιείται συχνά στις συσκευασίες τροφίμων και στη βιομηχανία για την παραγωγή πολυκαρβονικών πλαστικών και για τη συγκόλληση υλικών επίστρωσης. Έρευνες έχουν δείξει ότι η BPA που βρίσκεται στην επένδυση του μεταλλικού δοχείου μπορεί να περάσει στο φαγητό που καταναλώνουμε.

 Συμπερασματικά, είναι σημαντικό να υιοθετούμε μια διατροφή πλούσια σε θρεπτικά συστατικά και η μεσογειακή διατροφή αποτελεί την ιδανικότερη επιλογή. Φυσικά μπορούμε να καταναλώνουμε κονσέρβες αλλά με μέτρο, προκειμένου να εξασφαλίσουμε την ισορροπία και την ποιότητα των τροφών που επιλέγουμε για τον οργανισμό μας.

Υπάρχουν αρκετοί λόγοι για τους οποίους είναι καλό να ακολουθούμε την Μεσογειακή διατροφή:

1. Υγιεινά λίπη: Η μεσογειακή διατροφή βασίζεται σε τρόφιμα που περιέχουν υγιεινά λιπαρά, όπως το ελαιόλαδο, το οποίο είναι πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά που βοηθούν στη μείωση της κακής χοληστερόλης και στη βελτίωση της καρδιαγγειακής υγείας.

2. Πλούσια σε φυτικές τροφές: Αυτή η διατροφή περιλαμβάνει μεγάλη ποικιλία από φρούτα, λαχανικά και όσπρια, τα οποία είναι γεμάτα με βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά που ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα και βοηθούν στην πρόληψη ασθενειών.

3. Ποιότητα πρωτεϊνών: Αντί για επεξεργασμένα κρέατα, η μεσογειακή διατροφή προάγει την κατανάλωση ψαριών, θαλασσινών και πουλερικών, τα οποία είναι υγιεινές πηγές πρωτεΐνης.

4. Μειωμένος κίνδυνος για παθήσεις: Η κατανάλωση αυτών των τροφών έχει συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο για καρδιοαγγειακά νοσήματα, διαβήτη και κάποιους τύπους καρκίνου.

Από την άλλη, οι κονσέρβες συνήθως περιέχουν:

1. Υψηλό αλάτι: Πολλές κονσέρβες προσθέτουν αλάτι για να διατηρηθούν, το οποίο μπορεί να αυξήσει την πίεση του αίματος και να προκαλέσει προβλήματα στην καρδιά.

2. Χημικά συντηρητικά: Για να παραμείνουν τα τρόφιμα φρέσκα, οι κονσέρβες συχνά περιέχουν συντηρητικά και πρόσθετα, που μπορεί να είναι επιβλαβή για την υγεία όταν καταναλώνονται συχνά.

3. Μειωμένη θρεπτική αξία: Η διαδικασία κονσερβοποίησης μπορεί να καταστρέψει μέρος των βιταμινών και άλλων θρεπτικών συστατικών των τροφών. Συνολικά, η μεσογειακή διατροφή προάγει τη φρεσκάδα και την κατανάλωση μη επεξεργασμένων τροφίμων, που είναι πιο ευεργετικά για την υγεία μας σε σχέση με τις κονσέρβες.

Δείτε επίσης: Είναι ασφαλές το πλαστικό στο φούρνο μικροκυμάτων;

Μαριάντα Σωπασάκη
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνηση ή πληροφορία,
(Σύνταξη διαιτολογίων, συμβουλευτική και διατροφική εκπαίδευση)
Ε-mail: mariada@europolitis.eu
Τηλέφωνο: 0030 694 386 5544