Connect with us

ΕΛΛΑΔΑ

Σαν σήμερα: Η απελευθέρωση της Αθήνας από τους ναζί

Published

on

12 Οκτωβρίου 1944. Ήταν ένα ηλιόλουστο πρωινό Πέμπτης, όταν οι καμπάνες των εκκλησιών άρχισαν να χτυπούν χαρμόσυνα, καλώντας τους Αθηναίους να ξεχυθούν στους δρόμους και να πανηγυρίσουν το τέλος της γερμανικής κατοχής. Ως τις 3 Νοεμβρίου ο τελευταίος Γερμανός (και Βούλγαρος) στρατιώτης είχε αποχωρήσει από την ηπειρωτική Ελλάδα.

Η αντίστροφη μέτρηση για την αποχώρηση των Γερμανών και των συμμάχων τους Βουλγάρων από την Ελλάδα είχε σημάνει λίγους μήνες νωρίτερα, στις 6 Ιουνίου, όταν οι Σύμμαχοι αποβιβάστηκαν στη Νορμανδία και άρχισαν να περισφίγγουν τον κλοιό γύρω από τη Γερμανία μαζί τους προελαύνοντες Σοβιετικούς από την ανατολική πλευρά. Ήταν φανερό ότι οι ημέρες της Ναζιστικής Γερμανίας ήταν μετρημένες.

Στο χρονικό διάστημα μέχρι την απελευθέρωση είχαν ενταθεί οι πολιτικές διαβουλεύσεις για τη μετακατοχική κατάσταση στην Ελλάδα. Από την πλευρά τους, οι Γερμανοί έψαχναν παρασκηνιακά τρόπους ασφαλούς αποχώρησής τους από τη χώρα μας. Από τις 26 Απριλίου 1944 της ελληνικής εξόριστης κυβέρνησης ηγείτο ο Γεώργιος Παπανδρέου, οι Άγγλοι όμως ήταν αυτοί που κινούσαν τα νήματα. Με τις συμφωνίες Λιβάνου (17-20 Μαΐου 1944) και Καζέρτας (26 Σεπτεμβρίου 1944) οι ανταρτικές ομάδες του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ είχαν τεθεί υπό τις διαταγές της κυβέρνησης Παπανδρέου, που είχε εμπλουτισθεί και με στελέχη του ΕΑΜ.

Οι Γερμανοί άρχισαν να αποχωρούν σταδιακά από την Αθήνα από το βράδυ της 11ης Οκτωβρίου με κατεύθυνση προς Βορρά. Στις 8 το πρωί της 12ης Οκτωβρίου, οι ελάχιστοι Γερμανοί που είχαν απομείνει στην Αθήνα, συγκεντρώθηκαν στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. Εκεί, σε μία πρόχειρη όσο και βιαστική τελετή, ο επικεφαλής των κατοχικών δυνάμεων, στρατηγός Χέλμουτ Φέλμι, συνοδευόμενος από τον κατοχικό δήμαρχο Αθηναίων Άγγελο Γεωργάτο, κατέθεσε στεφάνι.

Το μόνο που απέμενε ήταν η υποστολή της ναζιστικής σημαίας από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης. Ένας Γερμανός στρατιώτης κατέβασε τη σβάστικα χωρίς καμία επισημότητα στις 9:15 το πρωί, την πήρε υπό μάλης και αποχώρησε με σκυμμένο το κεφάλι, σηματοδοτώντας το τέλος της γερμανικής κατοχής που διήρκεσε 1.625 μέρες και την αρχή ενός τρελού πανηγυριού στους δρόμους της Αθήνας.

Χιλιάδες κόσμου με τη γαλανόλευκη στα χέρια αλληλοασπάζονταν, αναφωνώντας «Χριστός Ανέστη», παιδιά σκαρφάλωναν στις οροφές των τραμ, ενώ απ’ άκρη σ’ άκρη αντηχούσε ο Εθνικός Ύμνος. Μετά από τριάμισι χρόνια δουλείας και σκλαβιάς οι Αθηναίοι ανάπνεαν για πρώτη φορά τον μεθυστικό αέρα της λευτεριάς.

Στις έξι ημέρες που πέρασαν μέχρι την άφιξη της κυβέρνησης στην Αθήνα, την εξουσία ασκούσε τριμελής επιτροπή, αποτελούμενη από τους Θεμιστοκλή Τσάτσο, Φίλιππο Μανουηλίδη και Γιάννη Ζεύγο, συνεπικουρούμενη από τον διοικητή της Αστυνομίας Αθηνών, Άγγελο Έβερτ. Δύο ημέρες αργότερα άρχισαν καταφθάνουν στην πρωτεύουσα δυνάμεις του 3ου Σώματος του βρετανικού στρατού υπό τον αντιστράτηγο Ρόναλντ Σκόμπι, που έγιναν δεκτές με ενθουσιασμό από τους Αθηναίους.

Στις 18 Οκτωβρίου έφτασε στην Αθήνα ο Γεώργιος Παπανδρέου και η κυβέρνησή του. Την ίδια ημέρα, ο πρωθυπουργός σε μία συγκινητική τελετή ύψωσε την ελληνική σημαία στην Ακρόπολη και στη συνέχεια μίλησε στο συγκεντρωμένο πλήθος που είχε γεμίσει ασφυκτικά την πλατεία Συντάγματος από τον εξώστη του Υπουργείου Οικονομικών.

Σε μία αριστοτεχνικά δομημένη ομιλία του εξήγγειλε τις προθέσεις της κυβέρνησής του, τονίζοντας, μεταξύ άλλων, την ανάγκη να ικανοποιηθούν οι εθνικές διεκδικήσεις, να αποκατασταθεί η λαϊκή κυριαρχία, να επιλυθεί το πολιτειακό ζήτημα μετά από ελεύθερο δημοψήφισμα και να τιμωρηθούν οι συνεργάτες των κατακτητών. Το πλήθος, που συχνά τον διέκοπτε με συνθήματα υπέρ του ΕΑΜ και του ΚΚΕ, υποδέχθηκε τις εξαγγελίες του με κραυγές και ιαχές υπέρ της λαοκρατικής δημοκρατίας. Ο Παπανδρέου, που ήταν αναγκασμένος να ακροβατεί συνεχώς μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς, απάντησε με τη χαρακτηριστική φράση που έμεινε στην ιστορία: «Πιστεύομεν και εις την λαοκρατίαν».

Όμως, οι χαρές και τα πανηγύρια για την απελευθέρωση κράτησαν μόνο 53 ημέρες. Στις αρχές Δεκεμβρίου τα όπλα θα αντηχήσουν ξανά στους δρόμους της πρωτεύουσας, αλλά αυτή τη φορά θα είναι στραμμένα κατά αδελφών («Δεκεμβριανά»).

Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Η Tus Airways εγκαινιάζει στις 14 Δεκεμβρίου πτήσεις Αθήνα – Τελ Αβίβ

Published

on

Από

Πηγή φωτογραφίας: pixabay

Πτήσεις Αθήνα-Τελ Αβίβ εγκαινιάζει στις 14 Δεκεμβρίου η κυπριακή εταιρεία Tus Airways, με τρεις εβδομαδιαίες πτήσεις, κάθε Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή.

Επιπλέον στο χειμερινό πρόγραμμα της εταιρείας συγκαταλέγεται η πτήση Λάρνακα – Ηράκλειο, η οποία εγκαινιάζεται στις 16 Δεκεμβρίου.

Η κυπριακή εταιρεία στο θερινό της πρόγραμμα πρόκειται να εμπλουτίσει τις συνδέσεις της προς την Ελλάδα από το Ισραήλ, με πτήσεις προς 3 ελληνικούς προορισμούς.

Συγκεκριμένα, η εταιρεία θα διατηρήσει από το Ισραήλ, το Αθήνα – Τελ Αβίβ, προσθέτοντας το Ηράκλειο – Τελ Αβίβ και το Πρέβεζα – Τελ Αβίβ, ενώ από την Κύπρο θα διατηρήσει το Λάρνακα – Ηράκλειο.

«Η TUS αναμένεται στη δεύτερη φάση ανάπτυξης του θερινού προγράμματός της να προσθέσει κι άλλους προορισμούς στην Ελλάδα», σύμφωνα με την Marketing Director της TUS Airways, Κική Χάιδα.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Continue Reading

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Η Βυζαντινή Καστοριά και οι στρατιωτικοί Άγιοι

Published

on

Από

Πηγή φωτογραφίας: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μια σημαντική περιοδική έκθεση με θέμα, «Οι στρατιωτικοί Άγιοι στο Βυζάντιο», φιλοξενείται στο Βυζαντινό Μουσείο της Καστοριάς. Πρόκειται για απεικονίσεις στρατιωτικών αγίων στην τέχνη της μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου (11ος -15ος αι.), προερχόμενες κυρίως από τοιχογραφικά σύνολα ναών της Καστοριάς αλλά και πόλεων της Κεντρικής Μακεδονίας.

Στην έκθεση μπορεί κανείς να δει τις πρωτότυπες παραστάσεις του Αγ. Γεωργίου (12ος αι.), του Αγ. Δημητρίου (14ος αι.), του Αγ. Θεοδώρου (15ος αι.) και βέβαια του Αγ. Μήνα (15ος αι.), που προέρχονται από τους βυζαντινούς ναούς της Καστοριάς καθώς και αντίγραφα άλλων στρατιωτικών αγίων, που προέρχονται είτε πάλι από τους βυζαντινούς ναούς της ακριτικής πόλης, είτε από τη Βέροια και τη Θεσσαλονίκη.

Η Ανδρομάχη Σκρέκα, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καστοριάς, σημείωσε ότι στους βυζαντινούς ναούς της πόλης «υπάρχει μια πλούσια εικονογράφηση στρατιωτικών Αγίων, όπως στον Αγ. Στέφανο, στους Αγ. Αναργύρους, στον Αγ. Νικόλαο του Κασνίτζη και στον Αγ. Αθανάσιο του Μουζάκη, απ’ οπου και πολλές απεικονίσεις της έκθεσης». Εξηγεί δε, ότι η ποικιλία στην εικονογράφηση στρατιωτικών αγίων «οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι η πόλη με το Κάστρο της, έπαιζε τον ρόλο του προχωρημένου φυλακίου μιας και βρισκόταν στις παρυφές της βυζαντινής αυτοκρατορίας και κι ως εκ τούτου απολάμβανε το αμέριστο ενδιαφέρον των βυζαντινών αυτοκρατόρων».

Με αυτή λοιπόν την ιστορική εξέλιξη ερμηνεύεται η κεντρική θέση που έχει στους περισσότερους ναούς της πόλης η εικονογράφηση στρατιωτικών αγίων.

Ποιοι ήταν, όμως, οι στρατιωτικοί άγιοι και από πού προέρχονταν;

Η κ. Σκρέκα αναφέρει πως «οι περισσότεροι από αυτούς, υπηρέτησαν στις τάξεις του ρωμαϊκού στρατού, διακρίθηκαν για την αποτελεσματικότητα και τη γενναιότητά τους και μαρτύρησαν, για την πίστη τους».

Στην πλούσια εικονογραφία μπορεί να διαπιστώσει κανείς ότι εμφανίζονται «ως υπερασπιστές των πόλεων, εγγυητές της ασφάλειας των συνόρων, υπέρμαχοι της πίστης κι άλλοτε ως διώκτες των δαιμόνων προστάτες των μαχητών, και πάτρωνες γνωστών οικογενειών, ακόμα και αυτοκρατορικών δυναστειών, όπως των Μακεδόνων, των Κομνηνών και των Αγγέλων».

Πηγή φωτογραφίας: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Έως και τον 10 αιώνα, οι στρατιωτικοί Άγιοι παρουσιάζονται ως μάρτυρες στη βυζαντινή τέχνη, ενώ στη συνέχεια ανασύρεται από τον πρότερο βίο τους η στρατιωτική τους περιβολή και εικονίζονται με πλήρη στρατιωτική εξάρτυση, όπως ασπίδες, δόρατα, σπαθιά, κράνη, θώρακες, χιτώνες, περικνημίδες, αναξυρίδες κ.ά.

Η κ. Σκρέκα εξηγεί ότι αυτή η μεταβολή οφείλεται στην αστάθεια που αρχίζει να νιώθει η Βυζαντινή αυτοκρατορία από τις ποικίλες επιθέσεις που δέχεται σε διάφορα συνοριακά μέτωπα τόσο της Ανατολής όσο και της δύσης.

Την περιοδική συλλογή της έκθεσης κοσμεί και η παράσταση του Αγ. Μηνά, που θεωρείται προστάτης της πόλης της Καστοριάς, την οποία παραχώρησε στην Έκθεση ο Μητροπολίτης Καστοριάς κ. Καλλίνικος και η οποία προέρχεται από το ναό της Παναγίας του άρχοντα Αποστολάκη.

Πηγή φωτογραφίας: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο συγκεκριμένος είναι ένας δημοφιλής στρατιωτικός άγιος στο Βυζάντιο, ο οποίος, σύμφωνα με τη θρησκευτική παράδοση, υπηρέτησε στον ρωμαϊκό στρατό επί Διοκλητιανού και στη συνέχεια μαρτύρησε ομολογώντας την πίστη του. Η κ. Σκρέκα εξηγεί ότι η σπάνια εικονογραφία με τον έφιππο Άγιο, ασπρομάλλη να προελαύνει πάνω σε ήρεμο άτι, πηγάζει προφανώς από τις διηγήσεις της εποχής, σύμφωνα με τις οποίες ο συγκεκριμένος άγιος ασκήτευσε στα όρη, στην περιοχή της Αιγύπτου.

Η συγκεκριμένη έκθεση πρωτοπαρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη σε μια συνεργασία της Βυζαντινής Οικουμένης με τον Δήμο Θεσσαλονίκης και το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ενώ στην Καστοριά παρουσιάζεται με την υποστήριξη του ακριτικού Δήμου.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Continue Reading

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Νέα σημαντικά ευρήματα στην ανασκαφή στην αρχαία Άντισσα

Published

on

Από

Πηγή φωτογραφίας: pixabay

Η συνεχιζόμενη από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου από το 2017 ανασκαφή στην αρχαία Άντισσα της δυτικής Λέσβου, μια από τις έξι πόλεις κράτη της αρχαιότητας, συνεχίζει να φέρνει στο φως σημαντικά ευρήματα.

Ένα βίντεο με τίτλο «Ανακαλύπτοντας την αρχαία ‘Αντισσα της Λέσβου» που έδωσε στη δημοσιότητα η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου στα πλαίσια της προβολής της χρηματοδοτούμενης από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου ανασκαφής και το οποίο επιμελήθηκε ο αρχαιολόγος επικεφαλής της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου και επικεφαλής της ανασκαφής Παύλος Τριανταφυλλίδης γνωστοποίησε τα νεότερα της ανασκαφής.

Συγκεκριμένα πέρα των άλλων αποκαλύφθηκε μια μαρμάρινη κεφαλή αγάλματος της Υγείας του 3ου π.Χ αιώνα και ένα σιδερένιο σφενδοβόλο όπλο του 14ου μ.Χ αιώνα το οποίο και φαίνεται ότι είχε χρησιμοποιηθεί για την άμυνα του βυζαντινού κάστρου των Αγίων Θεοδώρων που ταυτίζεται με την αρχαία ‘Αντισσα.

Τα δυο αυτά ευρήματα «βρέθηκαν το ένα δίπλα στο άλλο, ανατολικά της κεντρικής πύλης του νότιου επιθαλάσσιου τείχους, κοντά στη λίθινη σκάλα του περιδρόμου των μεσαιωνικών τειχών».

Σύμφωνα δε με την αρχαιολογική υπηρεσία «αναμίχτηκαν κατά την πτώση των τειχών του μεσαιωνικού κάστρου το 1462 όταν αυτό πολιορκήθηκε, κατελήφθη και καταστράφηκε από τους Οθωμανούς».

Να σημειώσουμε ότι όπως πρόσφατα ανακοινώθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού, κατά τις ίδιες ανασκαφές εντοπίσθηκε πεσμένο, τμήμα μαρμάρινου υπέρθυρου, μήκους 3.50 μέτρων που βρέθηκε κοντά στη θεμελίωση της βυζαντινής πύλης του κάστρου των Αγίων Θεοδώρων.

Το υπέρθυρο φέρει ανάγλυφα τα οικόσημα της δυναστείας των Γατελούζων, καθώς και των Παλαιολόγων, τα οποία έως σήμερα ήταν γνωστά από αντίστοιχα του μεσαιωνικού κάστρου της Μυτιλήνης και υποδηλώνουν την παράδοση της διακυβέρνησης της Λέσβου, αλλά και των κάστρων της από τους Βυζαντινούς στους Γατελούζους στα 1355 μ.Χ.

Το πιο ενδιαφέρον όμως του υπερθύρου αυτού της βυζαντινής πύλης είναι ότι βρέθηκε δίπλα στο οικόσημο των Παλαιολόγων αντί του δικέφαλου αετού, συμβόλου του Βυζαντίου, η απεικόνιση ενός κάστρου με την κύρια πύλη και τους τρεις ορθογώνιους πύργους στην ακρόπολη, απεικόνιση η οποία ερμηνεύεται προς το παρόν, ότι ταυτίζεται με το βυζαντινό κάστρο των Αγίων Θεοδώρων.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Continue Reading

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ένας Δανός περιηγητής του 19ου αιώνα στο νησί της Θάσου

Published

on

Από

Πηγή φωτογραφίας: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Με τη διάλεξη του διακεκριμένου αρχαιολόγου και συμβούλου του ινστιτούτου της Δανίας στην Αθήνα Δρ. John Lund, ολοκληρώθηκε η σειρά εκδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της έκθεσης φωτογραφίας «The Nordics», που φιλοξενήθηκε στο αρχαιολογικό μουσείο Καβάλας και διοργάνωσαν με επιτυχία το Σουηδικό Ινστιτούτο, τα ινστιτούτα και οι πρεσβείες των Βορείων Χωρών και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας.

Στην ομιλία του, με τίτλο «Τα σχέδια και οι υδατογραφίες του Frederik von Scholten από την Ελλάδα, 1824-1829», ο αρχαιολόγος Δρ. John Lund παρουσίασε για πρώτη φορά τη ζωή και το έργο του μεγάλου Δανού περιηγητή και τη σύνδεσή του με το νησί της Θάσου.

Χάρη στον Δανό περιηγητή Frederik von Scholten έχουν διασωθεί και αποτυπωθεί σε σχέδια και υδατογραφίες το αρχαίο λιμάνι της Θάσου στα τέλη του 19ου αιώνα.

Ο Δανός περιηγητής, στις 10 Νοεμβρίου 1824, στο πλαίσιο περιοδείας του στο Αιγαίο με το ιστιοφόρο εμπορικό σκάφος «Le Cuirassier» επισκέφθηκε για λίγες μέρες τη Θάσο, προκειμένου το σκάφος να εφοδιαστεί με νερό και ξυλεία.

Κατά την παραμονή του στο νησί, ο Frederik von Scholten φιλοτέχνησε μια ακουαρέλα που απεικονίζει το αρχαίο λιμάνι με θραύσματα αρχαίων αρχιτεκτονικών μελών, ενώ σε πρώτο πλάνο δεσπόζει ο πύργος από τις οχυρώσεις που είχε κάνει στη Θάσο τον 14ο αιώνα μ.Χ. ο βυζαντινός άρχοντας του νησιού, μέγας Πριμικήριος Ιωάννης.

Η ακουαρέλα αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς αποτυπώνει και διασώζει τον οχυρωματικό πύργο με το ορθογώνιο σχήμα του, ο οποίος κατεδαφίστηκε οριστικά το 1931 και σήμερα υπάρχει μόνο η βάση του πλησίον του αρχαιολογικού μουσείου της Θάσου.

Κατά την ίδια επίσκεψή του, ο Δανός περιηγητής σχεδίασε και δυο ρωμαϊκές σαρκοφάγους. Η μια συνεχίζει να βρίσκεται στη θέση Γλυκάδι δίπλα στην περιφερειακή οδό, ενώ η άλλη καταστράφηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1900.

Χάρη στη διευθύντρια του Σουηδικού Σπιτιού στην Καβάλα, την κ. Eliσabeth Gullberg, μέσα από την επιμέλεια και τη μετάφραση ενός συγγράμματος του Εθνικού Μουσείου της Δανίας έγινε ευρέως γνώστη η δράση του Frederik von Scholten.

Στην έκθεση παρουσιάστηκαν όλες οι ακουαρέλες που ζωγράφισε ο Δανός περιηγητής κατά την παραμονή του στο νησί. Επίσης, με πρωτοβουλία της διευθύντριας της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καβάλας Σταυρούλας Δαδάκη, εκτέθηκαν ανάγλυφα και αρχιτεκτονικά μέλη του βυζαντινού οχυρωματικού πύργου που ήταν εντοιχισμένα σε αυτόν και μετά την κατεδάφισή του περισυλλέχτηκαν, διασώθηκαν και έκτοτε φυλάσσονται στο αρχαιολογικό μουσείο της Θάσου.

Ο αρχαιολόγος Δρ. John Lund, από το 1997 κατέχει τη θέση του ανώτερου ερευνητή της συλλογής αρχαιοτήτων του Εθνικού Μουσείου της Δανίας, ενώ έχει συμμετάσχει σε αρχαιολογικές ανασκαφές στην Ελλάδα, την Κύπρο, την Τυνησία και την Τουρκία.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Continue Reading

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Επτά νέοι Έλληνες ερευνητές χρηματοδοτούνται από το ERC

Published

on

Από

Πηγή φωτογραφίας: pixabay

Επτά Έλληνες ερευνητές – τέσσερις που δραστηριοποιούνται κυρίως στην Ελλάδα και τρεις στο εξωτερικό – βρίσκονται ανάμεσα στους 408 που, όπως ανακοίνωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC), επιλέχθηκαν για να χρηματοδοτηθούν με επιχορήγηση εκκίνησης (Starting Grant) ως ανερχόμενα επιστημονικά ταλέντα.

Η συνολική χρηματοδότηση ύψους 636 εκατ. ευρώ, η οποία θα δοθεί μέσω του προγράμματος “Ορίζων Ευρώπη”, θα βοηθήσει τους 408 νεαρούς επιστήμονες – που έχουν δύο έως επτά χρόνια ερευνητική εμπειρία μετά το διδακτορικό τους – να ξεκινήσουν τα δικά τους πλέον ερευνητικά προγράμματα, σχηματίζοντας τις δικές τους επιστημονικές ομάδες.

Οι επιχορηγήσεις κατευθύνονται κυρίως σε ερευνητές στη Γερμανία (81 νέα ερευνητικά σχέδια), στη Βρετανία (70), στην Ολλανδία (40) και στη Γαλλία (39).

Από πλευράς εθνικότητας ξεχωρίζουν οι Γερμανοί ερευνητές (70), οι Ιταλοί (41), οι Ισραηλινοί (30) και οι Ολλανδοί (28). Συνολικά είχαν υποβληθεί σχεδόν 3.000 ερευνητικές προτάσεις προς χρηματοδότηση.

Οι επιχορηγήσεις αναμένεται να δημιουργήσουν περισσότερες από 2.000 θέσεις μεταδιδακτορικών, διδακτορικών και άλλων ερευνητών.

Από ελληνικής πλευράς, επιλέχθηκαν οι Γρηγόριος Φουρνόδαυλος (επίκουρος καθηγητής Τμήματος Μαθηματικών Πανεπιστημίου Κρήτης), Εμμανουήλ Φρουδαράκης (ερευνητής Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας ΙΤΕ στην Κρήτη), Αναστάσιος Κωστόπουλος (ερευνητής Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών ΙΤΕ στην Κρήτη), Κώστας Παλληκαράς (ΕΚΠΑ), Γεώργιος Γκατζέλης (γερμανικό κέντρο Ερευνών Julich Research Centre και Τμήμα Χημικών Μηχανικών Πανεπιστημίου Πατρών), Βασίλειος Κόκκορης (επίκουρος καθηγητής Ελευθέρου Πανεπιστημίου του ‘Αμστερνταμ – απόφοιτος Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών) και Αντώνης Καλογερόπουλος (Πανεπιστήμιο Λίβερπουλ – απόφοιτος Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ ΕΚΠΑ).

Το ERC, που δημιουργήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2007, είναι ο βασικός ευρωπαϊκός βραχίονας χρηματοδότησης της έρευνας αιχμής μέσω τεσσάρων ειδών επιχορηγήσεων: Εκκίνησης (Starting Grants), Εδραίωσης (Consolidator Grants), Προχωρημένου Σταδίου (Advanced Grants) και Συνέργειας (Synergy Grants).

Πρόεδρος του ERC από τον Νοέμβριο 2021 είναι η Γερμανίδα βιολόγος Μαρία Λέπτιν. Ο προϋπολογισμός του ERC για την περίοδο 2021-2027 ξεπερνά τα 16 δισ. ευρώ.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Continue Reading

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ξεκινούν θαλάσσιες γεωτρήσεις γύρω από τα ηφαίστεια της Σαντορίνης

Published

on

Από

Το Πλοίο JOIDES Resolution – William Crawford στη Σαντορίνη. Πηγή φωτογραφίας: IODP JRSO

Το πρόγραμμα και τους στόχους της σημαντικής ωκεανογραφικής αποστολής του ερευνητικού σκάφους των ΗΠΑ «JOIDES Resolution», το οποίο θα πραγματοποιήσει από τα μέσα Δεκεμβρίου 2022 έως τα μέσα Φεβρουαρίου 2023 θαλάσσιες γεωτρήσεις γύρω από τη Σαντορίνη, παρουσίασαν ξένοι και Έλληνες επιστήμονες σε εκδήλωση του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ.

Στόχος των γεωτρήσεων είναι η ανακατασκευή της γεωλογικής ιστορίας του ηφαιστειακού συγκροτήματος των Χριστιανών, της Σαντορίνης και του Κολούμπου, συλλέγοντας πυρήνες ιζημάτων μέσα από τα ιζήματα και τα ηφαιστειακά στρώματα του πυθμένα της θάλασσας.

Η αποστολή «IODP expedition 398» είναι μέρος του Διεθνούς Προγράμματος Εξερεύνησης των Ωκεανών (International Ocean Discovery Program – IODP).

Σχεδιάζεται να γίνουν γεωτρήσεις σε έξι βασικά σημεία (έχουν προσδιοριστεί και 12 εναλλακτικά), σε βάθη νερού 300 έως 700 μέτρων και σε βάθος 230 έως 860 μέτρων κάτω από τον βυθό.

Το πλοίο θα ξεκινήσει από την Ισπανία, θα μελετήσει τα ηφαίστεια πέριξ της Σαντορίνης και θα καταλήξει στην Κρήτη. Θα επιβαίνουν 28 επιστήμονες από εννέα χώρες, καθώς επίσης πολλοί τεχνικοί και μηχανικοί. Στη διεθνή ωκεανογραφική αποστολή από ελληνικής πλευράς θα συμμετέχουν τρεις γυναίκες-επιστήμονες: Η αναπληρώτρια καθηγήτρια Παρασκευή Νομικού (Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος ΕΚΠΑ), η δρ. Όλγα Κουκουσιούρα (Τμήμα Γεωλογίας ΑΠΘ) και η ερευνήτρια Παρασκευή Πολυμενάκου (Ινστιτούτο ΙΘΑΒΒΥΚ του ΕΛΚΕΘΕ).

Σύμφωνα με την κ. Νομικού, «η δομή της ενεργής τεκτονικής ζώνης Χριστιανά-Σαντορίνη-Κολούμπο διατρέχει τα νησιά Σαντορίνη-Αμοργός σε μήκος άνω των 140 χιλιομέτρων και περιλαμβάνει τα ηφαιστειακά κέντρα Χριστιανά, Σαντορίνη και Κολούμπο, τα οποία αποτελούν ιδανικά φυσικά εργαστήρια για τη μελέτη της αλληλεπίδρασης της ηφαιστειότητας και της τεκτονικής.

Τα ηφαίστεια αυτά βρίσκονται μέσα σε μια θαλάσσια λεκάνη μήκους 100 χλμ., όπου έχουν συσσωρευθεί λάσπη και ηφαιστειακά υλικά εδώ και περίπου τέσσερα εκατομμύρια χρόνια, κάτι που παρέχει ένα πλούσιο αρχείο της ιστορίας των ηφαιστείων αυτών.

Η καταγραφή των εκρηκτικών εκρήξεων στο παρελθόν παρέχει πληροφορίες για τη συχνότητα, τα μεγέθη και τις εντάσεις τους, καθώς και για τη θαλάσσια γεωλογία. Επίσης, περιλαμβάνει μια σειρά από ενεργά ρήγματα που έχουν δώσει μεγάλους σεισμούς, όπως τον μέγιστο σεισμό 7,5 Ρίχτερ του 1956 στην Αμοργό.

Η ερευνητική ομάδα, μελετώντας τα γεωφυσικά δεδομένα που είχε, επέλεξε τις κατάλληλες θέσεις των ερευνητικών γεωτρήσεων και όταν στη συνέχεια θα αναλυθούν οι πυρήνες που θα συλλεχθούν, θα κατανοηθεί ο ηφαιστειακός κίνδυνος της περιοχής. Η νέα αποστολή Exp. 398 θα επεκτείνει αυτές τις ποσοτικές πληροφορίες για όλη την περιοχή του Ελληνικού ηφαιστειακού τόξου».

Τη σημασία της αποστολής – καθώς και της ελληνικής συμβολής σε αυτήν – για τη συλλογή περισσότερων και ζωτικών στοιχείων για τα ηφαίστεια της περιοχής τόνισαν στους χαιρετισμούς τους η πρόεδρος του Τμήματος Γεωλογίας του ΕΚΠΑ καθηγήτρια Ασημίνα Αντωναράκου, ο ομότιμος καθηγητής Γεωλογίας του ΕΚΠΑ Δημήτρης Παπανικολάου (εκ των πρωτεργατών της υλοποίησης της αποστολής εδώ και χρόνια) και ο πρόεδρος της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρείας Αθανάσιος Γκανάς.

Ο επικεφαλής καθηγητής ηφαιστειολογίας Τιμ Ντρούιτ του γαλλικού Πανεπιστημίου Clermont-Auvergne τόνισε ότι υπάρχουν περισσότερα από 1.000 πιθανά ενεργά ηφαίστεια στον κόσμο και 800 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε ακτίνα 100 χλμ. από ένα ενεργό ηφαίστειο.

«Γι’ αυτό το λόγο», όπως είπε, «είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε τι ενεργοποιεί ένα ηφαίστειο και τι μπορούμε να μάθουμε από τη συμπεριφορά τους στο παρελθόν, καθώς και τις πιθανές απειλές μιας ενδεχόμενης έκρηξης στο μέλλον».

Ο Ντρούιτ επεσήμανε ότι «η Σαντορίνη είναι ένα από τα πιο εκρηκτικά ηφαίστεια στον κόσμο».

«Η ηφαιστειακή ιστορία της Σαντορίνης, όπως έχει καταγραφεί στα πετρώματά της στην ξηρά, έχει μελετηθεί με μεγάλη λεπτομέρεια από τους επιστήμονες. Ωστόσο, αυτό το αρχείο είναι ελλιπές και είναι καιρός να προχωρήσουμε στον θαλάσσιο χώρο, όπου η διατήρηση του ηφαιστειακού αρχείου είναι πιθανό να είναι πολύ πιο πλήρης. Θα μας επιτρέψει επίσης να ερμηνεύσουμε ηφαιστειακά γεγονότα ηλικίας έως και εκατομμυρίων ετών πριν.

Και ας μην ξεχνάμε το εξής: η διερεύνηση του παρελθόντος της ηφαιστειακής δραστηριότητας μας παρέχει πληροφορία σχετικά με το τι μπορούμε να περιμένουμε σε μια ενδεχόμενη μελλοντική δραστηριότητα», πρόσθεσε ο καθηγητής Τιμ Ντρούιτ.

Για το άλλο κοντινό υποθαλάσσιο ηφαίστειο Κολούμπο, είπε ότι «αποτελεί σίγουρα μια μεγάλη απειλή για τη Σαντορίνη στο μέλλον και πρέπει να καταλάβουμε πολύ περισσότερα για την ιστορία των εκρήξεών του».

Η αποστολή θα κάνει γεώτρηση σε δύο τοποθεσίες μέσα στην καλντέρα της Σαντορίνης.

Ο Ντρούιτ ανέφερε ότι «η γεώτρηση στην καλντέρα θα γίνει κάτω από ειδικές συνθήκες, ώστε οι βιολόγοι να μπορούν να πάρουν δείγματα και να χαρακτηρίσουν τυχόν μικρόβια που ζουν στα πετρώματα βαθιά μέσα στην καλντέρα».

Σύμφωνα με τη δρ Κάρολ Κότεριλ του Γεωπαρατηρητηρίου Lamont-Dohert του αμερικανικού Πανεπιστημίου Κολούμπια, υπεύθυνη για την προβολή στο IODP, η αποστολή έχει τεράστιες δυνατότητες προβολής, καθώς η Σαντορίνη είναι εμβληματικός χώρος τόσο για την ηφαιστειολογία όσο και για την αρχαιολογία, προσελκύοντας εκατομμύρια τουρίστες κάθε χρόνο. Θα υπάρχουν δύο υπεύθυνοι προβολής της αποστολής: ένας επί του σκάφους και ένας στην ξηρά. Οι δράσεις δημοσιότητας σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιστολόγια και ιστότοπους, εθνικής και διεθνούς εμβέλειας θα είναι συνεχείς κατά τη διάρκεια της αποστολής.

Ο δρ Στέφεν Κούτεροφ του γερμανικού Κέντρου Ωκεανογραφικής Έρευνας Helmholz GEOMAR ανέφερε ότι το πλοίο θαλάσσιων ερευνητικών γεωτρήσεων JOIDES Resolution ή «JR» έχει μήκος 143 και πλάτος 21 μέτρων, ενώ ο γερανός του ύψους 62 μέτρων, όπου γίνεται η γεώτρηση, αποτελεί το υψηλότερο σημείο του πλοίου. Με τον γερανό του, το JR μπορεί να κάνει γεωτρήσεις έως και 2 χλμ κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας μέσα σε ωκεανούς βάθους έως και 6 χλμ.

Ο ίδιος και ο Τόμας Ρόνγκε του αμερικανικού Πανεπιστημίου Α & Μ του Τέξας διαβεβαίωσαν ότι κατά τις γεωτρήσεις στο Αιγαίο θα ληφθούν όλα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος και της θαλάσσιας ζωής.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Continue Reading
Advertisement

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Advertisement Europolitis
Advertisement Europolitis
Advertisement Europolitis

ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ – GEDRUCKTE VERSIONEN

Like us on Facebook

Advertisement Europolitis 24
Advertisement
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ26 λεπτά ago

Έρευνα: Οι σιωπηλές συνάψεις αφθονούν και στον ενήλικο εγκέφαλο

ΕΙΔΗΣΕΙΣ15 ώρες ago

Ανιχνεύθηκε η πιο μακρινή μαύρη τρύπα που «καταπίνει» άστρο και στέλνει ακτινοβολία προς τη Γη

ΕΙΔΗΣΕΙΣ17 ώρες ago

Η Tus Airways εγκαινιάζει στις 14 Δεκεμβρίου πτήσεις Αθήνα – Τελ Αβίβ

ΓΕΡΜΑΝΙΑ22 ώρες ago

Γερμανία: Μείωση του πληθωρισμού στο 10% για τον Νοέμβριο

ΕΙΔΗΣΕΙΣ23 ώρες ago

Νέους κανόνες για τη μείωση πλαστικών και χάρτινων συσκευασιών προτείνει η ΕΕ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ1 ημέρα ago

Η μπαγκέτα εντάχθηκε στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO

ΓΕΡΜΑΝΙΑ2 ημέρες ago

Ντίσελντορφ: Οδηγός Χριστουγεννιάτικων αγορών

ΕΙΔΗΣΕΙΣ2 ημέρες ago

Eurostat: 328 δισεκ. ευρώ για έρευνα και ανάπτυξη δαπάνησε το 2021 η ΕΕ

ΓΕΡΜΑΝΙΑ2 ημέρες ago

Συμφωνία Γερμανίας – Κατάρ για την προμήθεια LNG

ΓΕΡΜΑΝΙΑ2 ημέρες ago

Γερμανία: Μέτρα προσέλκυσης εργαζομένων από τρίτες χώρες σχεδιάζει η κυβέρνηση

Advertisement Europolitis
Advertisement