Οι πολυκυστικές ωοθήκες αποτελούν μια συχνή ορμονική διαταραχή στις γυναίκες. Η κατάσταση αυτή μπορεί να επηρεάσει τον κύκλο της περιόδου, να προκαλέσει μεταβολικές αλλαγές στον οργανισμό και να δυσκολέψει τον έλεγχο του σωματικού βάρους.

Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή ενημέρωση είναι ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς ο τρόπος ζωής και η διατροφή μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση των συμπτωμάτων.

Τι είναι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

Πρόκειται για μια ορμονική διαταραχή που επηρεάζει τη λειτουργία των ωοθηκών. Στις γυναίκες με το σύνδρομο παρατηρείται συχνά αυξημένη παραγωγή ανδρογόνων ορμονών, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την ωορρηξία.

Η ακριβής αιτία εμφάνισης του συνδρόμου δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως. Πιθανότατα πρόκειται για συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

Παράγοντες του τρόπου ζωής που φαίνεται να επηρεάζουν την εμφάνιση ή την ένταση των συμπτωμάτων είναι:

• οι κακές διατροφικές συνήθειες
• παχυσαρκία
• η καθιστική ζωή
• το κάπνισμα
• το έντονο καθημερινό στρες.

Συχνότερα συμπτώματα

Τα συμπτώματα δεν εμφανίζονται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις γυναίκες. Ωστόσο, ορισμένα σημάδια είναι ιδιαίτερα συχνά.

Μεταξύ αυτών είναι:

• ακανόνιστος ή αραιός εμμηνορροϊκός κύκλος
• αυξημένη τριχοφυΐα στο πρόσωπο ή στο σώμα
• ακμή και λιπαρότητα στο δέρμα
• αραίωση μαλλιών
• αύξηση σωματικού βάρους
• δυσκολία στην απώλεια κιλών
• διαταραχές ύπνου

Πολυκυστικές ωοθήκες και μεταβολισμός

Ένα μεγάλο ποσοστό γυναικών με το σύνδρομο εμφανίζει αντίσταση στην ινσουλίνη. Στην περίπτωση αυτή ο οργανισμός δυσκολεύεται να χρησιμοποιήσει σωστά την ινσουλίνη, με αποτέλεσμα να αυξάνονται τα επίπεδά της στο αίμα.

Η κατάσταση αυτή μπορεί να επηρεάσει το αίσθημα πείνας, να προκαλέσει έντονες λιγούρες και να δυσκολέψει τη διαχείριση του σωματικού βάρους.

Η σημασία της σωστής διατροφής

Η διατροφή αποτελεί βασικό παράγοντα στη διαχείριση των πολυκυστικών ωοθηκών. Ένα ισορροπημένο διατροφικό πρόγραμμα μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα και στη βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη.

Βασικές διατροφικές στρατηγικές για τις πολυκυστικές ωοθήκες

Προσοχή στο σωματικό βάρος
Μια μικρή, σταδιακή απώλεια βάρους μπορεί να βελτιώσει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και να μειώσει τα συμπτώματα του συνδρόμου.

Σταθερά γεύματα
Η κατανάλωση γευμάτων σε τακτά χρονικά διαστήματα βοηθά στον έλεγχο των επιπέδων γλυκόζης και αποτρέπει τις απότομες αυξομειώσεις της ινσουλίνης.

Επιλογή τροφίμων χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη
Τρόφιμα που απορροφώνται αργά από τον οργανισμό παρέχουν σταθερή ενέργεια και υποστηρίζουν τη σωστή ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα.

Κατανάλωση ωφέλιμων λιπαρών
Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα έχουν αντιφλεγμονώδη δράση και βοηθούν στη γενικότερη μεταβολική ισορροπία. Μπορούν να βρεθούν σε λιπαρά ψάρια, όπως σολομό ή σκουμπρί, αλλά και σε φυτικές πηγές όπως οι ξηροί καρποί και οι σπόροι.

Επαρκής πρόσληψη φυλλικού οξέος
Το φυλλικό οξύ είναι ιδιαίτερα σημαντικό, ειδικά για γυναίκες που επιθυμούν εγκυμοσύνη ή προσπαθούν να βελτιώσουν τη γονιμότητα τους και το βρίσκουμε στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά.

Ποιες τροφές είναι καλό να προτιμώνται

Μια διατροφή πλούσια σε φυσικά και λιγότερο επεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να βοηθήσει σημαντικά.

Συχνά προτείνονται:

• πράσινα φυλλώδη λαχανικά (φολικό οξύ)
• λιπαρά ψάρια όπως σαρδέλες και σκουμπρί (ω-3 λιπαρά)
• φρούτα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη (π.χ. μήλα)
• ξηροί καρποί
• δημητριακά ολικής άλεσης
• άπαχες πηγές πρωτεΐνης
• ελαιόλαδο
• αβοκάντο
• γιαούρτι
• λαχανικά

Τροφές που καλό είναι να περιορίζονται

Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και επεξεργασμένους υδατάνθρακες μπορεί να επιδεινώσουν την αντίσταση στην ινσουλίνη.

Καλό είναι να περιορίζονται:

• γλυκά και σιρόπια
• αναψυκτικά και ζαχαρούχα ποτά
• επεξεργασμένα σνακ
• λιπαρά επεξεργασμένα κρέατα
• τηγανητά τρόφιμα

Είναι εφικτή η απώλεια βάρους;

Αν και οι πολυκυστικές ωοθήκες μπορεί να κάνουν πιο δύσκολη τη μείωση του σωματικού βάρους, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να επιτευχθεί. Με σωστή διατροφή, τακτική άσκηση και συνέπεια, πολλές γυναίκες καταφέρνουν να βελτιώσουν τόσο το βάρος όσο και τον μεταβολισμό τους.

Ένας βασικός παράγοντας για επιτυχία είναι η δημιουργία θερμιδικού ελλείμματος, δηλαδή η κατανάλωση λιγότερων θερμίδων από όσες χρειάζεται ο οργανισμός καθημερινά.

Συνοψίζοντας

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι μια διαταραχή που μπορεί να επηρεάσει πολλαπλές πτυχές της υγείας της γυναίκας, από τον κύκλο και την εμφάνιση μέχρι τον μεταβολισμό και το βάρος. Ωστόσο, με σωστή διατροφή, τακτική άσκηση και έλεγχο βάρους, τα συμπτώματα μπορούν να μειωθούν σημαντικά, η ρύθμιση της ινσουλίνης να βελτιωθεί και η ποιότητα ζωής να αυξηθεί.

Το πιο σημαντικό μήνυμα: Η διαχείριση του τρόπου ζωής και η ενημέρωση για το σύνδρομο μπορούν να κάνουν τη διαφορά, η απώλεια βάρους και η βελτίωση της υγείας δεν είναι αδύνατες, ακόμη κι αν αρχικά φαίνονται δύσκολες.

Δείτε επίσης: Πώς να αποφύγετε την αύξηση βάρους το Πάσχα

Μαριάντα Σωπασάκη
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος MSc
Στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνηση ή πληροφορία,
(Σύνταξη διαιτολογίων, συμβουλευτική και διατροφική εκπαίδευση)
Ε-mail: mariada@europolitis.eu
Τηλέφωνο: 0030 694 386 5544

Η 4η Μαρτίου έχει καθιερωθεί διεθνώς ως World Obesity Day (Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας), μια ημέρα αφιερωμένη στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση γύρω από ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα δημόσιας υγείας του 21ου αιώνα. Η παχυσαρκία δεν αποτελεί απλώς αισθητικό ζήτημα ή αποτέλεσμα ατομικών επιλογών πρόκειται για μια χρόνια, πολυπαραγοντική και σύνθετη νόσο, με σοβαρές επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία.

Η παχυσαρκία ως νόσος

Η παχυσαρκία ορίζεται ως η υπερβολική συσσώρευση σωματικού λίπους σε βαθμό που ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την υγεία. Η κατάστασή αυτή φαίνεται να συνδέεται με αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα, καθώς αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων, όπως:

• Σακχαρώδης διαβήτης τύπου ΙΙ
• Καρδιαγγειακά νοσήματα
• Υπέρταση και υπερλιπιδαιμία
• Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο
• Ορισμένες μορφές καρκίνου (όπως του μαστού και του παχέος εντέρου)
• Αναπνευστικές διαταραχές (π.χ. άπνοια ύπνου)
• Εκφυλιστικές παθήσεις των αρθρώσεων

Παράλληλα, πληθώρα επιστημονικών δεδομένων καταδεικνύει τη συσχέτιση της παχυσαρκίας με διαταραχές ψυχικής υγείας, όπως η κατάθλιψη και το άγχος, γεγονός που επιβεβαιώνει τον ολιστικό χαρακτήρα της νόσου.

Αίτια και Παράγοντες Κινδύνου

Η ανάπτυξη της παχυσαρκίας δεν μπορεί να αποδοθεί σε έναν και μόνο παράγοντα. Αντίθετα, αποτελεί αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης γενετικών, μεταβολικών, ορμονικών, ψυχολογικών και περιβαλλοντικών επιδράσεων.

Σε ενεργειακό επίπεδο, η παχυσαρκία εμφανίζεται όταν η ενεργειακή πρόσληψη υπερβαίνει συστηματικά την ενεργειακή δαπάνη. Η αυξημένη κατανάλωση τροφίμων υψηλής θερμιδικής πυκνότητας, σε συνδυασμό με την καθιστική ζωή και τη μειωμένη φυσική δραστηριότητα, συμβάλλουν καθοριστικά στην αύξηση του σωματικού βάρους.

Επιπλέον, διαταραχές ύπνου, χρόνιο στρες, κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες και περιβαλλοντικές συνθήκες επηρεάζουν τη διατροφική συμπεριφορά και τον μεταβολισμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, παθολογικά αίτια όπως ενδοκρινολογικές διαταραχές (π.χ. δυσλειτουργίες θυρεοειδούς ή επινεφριδίων), ψυχογενείς διατροφικές διαταραχές ή η λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων μπορούν να συμβάλουν στην εμφάνιση ή επιδείνωση της νόσου.

Πρόληψη και Αντιμετώπιση: Μια Πολυπαραγοντική Προσέγγιση

Η σύγχρονη επιστημονική προσέγγιση υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας πρέπει να στοχεύει στη νόσο και όχι να στιγματίζει το άτομο. Η δυσκολία απώλειας ή διατήρησης βάρους δεν αποτελεί ένδειξη έλλειψης βούλησης, αλλά αντικατοπτρίζει τη σύνθετη βιολογική και περιβαλλοντική φύση του προβλήματος.

Η αποτελεσματική διαχείριση απαιτεί εξατομικευμένη και επιστημονική παρέμβαση. Σε αυτό το πλαίσιο, η συμβολή ενός πτυχιούχου Διαιτολόγου-Διατροφολόγου είναι καθοριστική. Σε περίπτωση παχυσαρκίας, η επίσκεψη σε ειδικό μπορεί να προσφέρει επιστημονικά τεκμηριωμένη καθοδήγηση, εξατομικευμένο διατροφικό πλάνο και συνεχή υποστήριξη, με στόχο όχι μόνο τη μείωση του σωματικού βάρους αλλά και τη μακροχρόνια διατήρησή του.

Ακόμη και μια μέτρια απώλεια βάρους της τάξεως του 5-10% μπορεί να επιφέρει ουσιαστική βελτίωση στους δείκτες υγείας και στην ποιότητα ζωής.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην υιοθέτηση ισορροπημένων διατροφικών προτύπων, όπως η Mediterranean diet, η οποία βασίζεται σε αυξημένη κατανάλωση λαχανικών, φρούτων, οσπρίων, δημητριακών ολικής άλεσης και ελαιολάδου. Το πρότυπο αυτό έχει συνδεθεί με καλύτερο έλεγχο του σωματικού βάρους και μειωμένο κίνδυνο καρδιομεταβολικών νοσημάτων.

Παράλληλα, η συστηματική φυσική δραστηριότητα, η διατροφική εκπαίδευση από νεαρή ηλικία και η ενίσχυση υγιεινών συνηθειών στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον αποτελούν βασικούς πυλώνες πρόληψης.

Η σημασία της συλλογικής ευθύνης

Η πρόληψη της παχυσαρκίας δεν αποτελεί αποκλειστικά ατομική υπόθεση. Η πολιτεία, οι εκπαιδευτικοί θεσμοί, οι επαγγελματίες υγείας και η οικογένεια οφείλουν να συνεργάζονται για τη δημιουργία περιβάλλοντος που προάγει την υγιεινή διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα.

Η Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η αντιμετώπιση της νόσου απαιτεί γνώση, ενσυναίσθηση και συλλογική δράση. Η επένδυση στην πρόληψη και στην έγκαιρη παρέμβαση αποτελεί ουσιαστικό βήμα για τη βελτίωση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής των επόμενων γενεών.

Δείτε επίσης: Θαλασσινά-Πως ξεχωρίζουμε ότι είναι φρέσκα

Μαριάντα Σωπασάκη
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος MSc
Στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνηση ή πληροφορία,
(Σύνταξη διαιτολογίων, συμβουλευτική και διατροφική εκπαίδευση)
Ε-mail: mariada@europolitis.eu
Τηλέφωνο: 0030 694 386 5544

Στην τρίτη ηλικία, η σωστή διατροφή δεν αφορά μόνο το τι τρώμε, αλλά και το πόσο αποτελεσματικά ο οργανισμός μας μπορεί να αξιοποιήσει τα θρεπτικά συστατικά. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται απορρόφηση και αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της υγείας, της δύναμης και της ποιότητας ζωής.

Τι είναι η απορρόφηση

Η απορρόφηση είναι η διαδικασία κατά την οποία ο οργανισμός «παίρνει» τα θρεπτικά συστατικά από την τροφή, κυρίως μέσω του λεπτού εντέρου, και τα μεταφέρει στο αίμα για να χρησιμοποιηθούν από τα κύτταρα.

Χάρη σε αυτή τη διαδικασία, το σώμα αποκτά ενέργεια, διατηρεί υγιή οστά και μυς, παράγει αίμα και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα. Ακόμη και η πιο σωστή διατροφή δεν μπορεί να προσφέρει τα οφέλη της, εάν τα θρεπτικά συστατικά δεν απορροφώνται σωστά.

Παράγοντες που επηρεάζουν την απορρόφηση

Η απορρόφηση επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, οι οποίοι μπορεί να τη βελτιώσουν ή να τη δυσκολέψουν.

Θετικοί παράγοντες

• Σωστοί συνδυασμοί τροφών (π.χ. σίδηρος με βιταμίνη C)
• Υγιές και λειτουργικό πεπτικό σύστημα
• Επαρκής παραγωγή ενζύμων και γαστρικών υγρών

Αρνητικοί παράγοντες

• Η προχωρημένη ηλικία
• Η συχνή χρήση φαρμάκων
• Ελλείψεις βιταμινών
• Παθήσεις του πεπτικού συστήματος

Το ασβέστιο: Θρεπτικό στοιχείο – κλειδί για την τρίτη ηλικία

Το ασβέστιο (Ca) είναι απαραίτητο για τη διατήρηση ισχυρών οστών και υγιών δοντιών. Στην τρίτη ηλικία, η επαρκής απορρόφησή του είναι ζωτικής σημασίας, καθώς μειώνει τον κίνδυνο οστεοπόρωσης, πτώσεων και καταγμάτων.

Ωστόσο, για να απορροφηθεί σωστά το ασβέστιο, είναι απαραίτητη η παρουσία της βιταμίνης D. Η βιταμίνη D παράγεται μέσω της έκθεσης στον ήλιο και βρίσκεται σε τρόφιμα όπως τα λιπαρά ψάρια. Χωρίς αυτήν, ακόμη και η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου από τη διατροφή ή συμπληρώματα δεν είναι αρκετή.

Ο συνδυασμός βιταμίνης D και ασβεστίου προστατεύει από:

• Οστεοπόρωση
• Ραχίτιδα
• Πτώσεις
• Κατάγματα

Τι μειώνει την απορρόφηση του ασβεστίου

Ορισμένοι παράγοντες μπορούν να εμποδίσουν την αποτελεσματική απορρόφηση του ασβεστίου, όπως:

• Υπερβολική κατανάλωση πρωτεΐνης
• Υπερβολική πρόσληψη νατρίου (αλατιού)
• Κατανάλωση καφέ σε μεγάλες ποσότητες

Επιπλέον, με την αύξηση της ηλικίας παρατηρούνται φυσιολογικές αλλαγές που δυσκολεύουν την απορρόφηση:

• Μειώνεται η παραγωγή γαστρικού οξέος
• Μειώνεται η ικανότητα απορρόφησης στο έντερο
• Αυξάνεται η χρήση φαρμάκων που επηρεάζουν την απορρόφηση
• Μειώνεται η έκθεση στον ήλιο, οδηγώντας σε έλλειψη βιταμίνης D

Τι μπορούμε να κάνουμε στην πράξη

Παρά τις φυσιολογικές αλλαγές της ηλικίας, υπάρχουν απλά και αποτελεσματικά μέτρα που μπορούν να βελτιώσουν την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών:

Επιλογή σωστών συνδυασμών τροφών

• Σπανάκι με λεμόνι για καλύτερη απορρόφηση θρεπτικών στοιχείων
• Κατανάλωση τροφών πλούσιων σε ασβέστιο, όπως τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα αμύγδαλα, οι σαρδέλες, σε συνδυασμό φυσικά με καθημερινή έκθεση στον ήλιο για ενίσχυση της βιταμίνης D.

Σημεία που χρειάζονται προσοχή

• Αποφυγή κατανάλωσης καφέ, τσαγιού ή σοκολάτας μαζί με τα κύρια γεύματα.
• Λήψη φαρμάκων μόνο με ιατρική καθοδήγηση και σωστό προγραμματισμό.
• Διαχωρισμός γευμάτων που περιέχουν ασβέστιο από εκείνα που περιέχουν σίδηρο, ώστε να απορροφώνται καλύτερα και τα δύο.

Συμπέρασμα

Στην τρίτη ηλικία, η απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών αποτελεί εξίσου σημαντικό παράγοντα με την ίδια τη διατροφή. Η σωστή επιλογή τροφών, οι κατάλληλοι συνδυασμοί, η επαρκής έκθεση στον ήλιο και η προσεκτική διαχείριση της φαρμακευτικής αγωγής μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη διατήρηση της υγείας των οστών, της δύναμης και της ανεξαρτησίας.

Η φροντίδα της απορρόφησης δεν είναι πολυτέλεια, είναι βασική προϋπόθεση για υγιή και ενεργή γήρανση.

Δείτε επίσης: Το ψάρι στην παιδική διατροφή

Μαριάντα Σωπασάκη
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος MSc
Στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνηση ή πληροφορία,
(Σύνταξη διαιτολογίων, συμβουλευτική και διατροφική εκπαίδευση)
Ε-mail: mariada@europolitis.eu
Τηλέφωνο: 0030 694 386 5544

Παγκόσμια Ημέρα Αλλεργίας ήταν η 8η Ιουλίου, η οποία έχει καθιερωθεί να εορτάζεται ύστερα από απόφαση που πήρε το 2005 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Αλλεργιολογίας, σε μια προσπάθεια ευαισθητοποίησης του κόσμου για τις συνέπειες των αλλεργιών στην ανθρώπινη υγεία, με αφορμή την ραγδαία αύξηση των αλλεργιών διεθνώς.

Όπως σημειώνεται σε σχετική ανακοίνωση του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων, περίπου το 30% του πληθυσμού παγκοσμίως πάσχει από κάποιου είδους αλλεργία, ενώ το 1‰ του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιμετωπίζει κάποια τροφική αλλεργία. Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 4,5 εκατομμύρια ανθρώπους.

Οι τροφικές αλλεργίες προκαλούνται από ορισμένα συστατικά ή ουσίες, που μπορεί να ποικίλουν από περιοχή σε περιοχή και να διαφέρουν ανάλογα με τις πολιτισμικές διαφορές στην διατροφή αλλά και την γενετική προδιάθεση των ατόμων που συνιστούν κίνδυνο για την υγεία τους.

Τροφικές αλλεργίες & δυσανεξίες

Η σοβαρότητα της κατάστασης μπορεί να ποικίλει από ένα ήπιο εξάνθημα έως την αναφυλαξία. Ακόμη και μια πολύ μικρή ποσότητα ενός τέτοιου συστατικού ή ουσίας μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση στο άτομο που έχει υπερευαισθησία σε αυτό.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι ένα σημαντικό ποσοστό ανθρώπων δεν γνωρίζει εκ των προτέρων ότι είναι αλλεργικός σε ένα τρόφιμο ή μπορεί ένα τρόφιμο που μέχρι πριν από κάποιο χρονικό διάστημα κατανάλωνε κανονικά, ξαφνικά να του προκαλέσει αλλεργία. Ο μόνος τρόπος να διαχειριστεί την κατάσταση κάποιος που πάσχει από αλλεργία είναι να αποφεύγει τα τρόφιμα που τον κάνουν να νοσεί.

Για τον λόγο αυτό, στην ευρωπαϊκή νομοθεσία και συγκεκριμένα στον Κανονισμό 1169/2011 στο Παράρτημα ΙΙ, περιλαμβάνονται οι ουσίες και προϊόντα που μπορεί να προκαλέσουν αλλεργίες ή δυσανεξίες και που πρέπει υποχρεωτικά να αναγράφονται ευδιάκριτα σε κάθε συσκευασία των προϊόντων που τα εμπεριέχουν, έστω και αν υπάρχει μόνο η υποψία ότι εμπεριέχονται στο προϊόν.

Η δυσανεξία στη λακτόζη μπορεί να προκαλεί εφιάλτες, σύμφωνα με επιστήμονες

Αυτές οι ουσίες είναι τα δημητριακά που περιέχουν γλουτένη, το γάλα, τα αυγά, οι ξηροί καρποί, τα φιστίκια, η σόγια, τα ψάρια, τα μαλακόστρακα, τα μαλάκια, το σέλινο, το λούπινο, το σουσάμι, η μουστάρδα και τα θειώδη.

Για τα τρόφιμα που δεν είναι συσκευασμένα, όπως προϊόντα αρτοποιείου, ζαχαροπλαστείου, ή σε χώρους μαζικής εστίασης και ηλεκτρονικές παραγγελίες, οι υπεύθυνοι των επιχειρήσεων αυτών πρέπει να είναι σε θέση να ενημερώσουν είτε μέσω μενού, είτε μέσω πινακίδων, είτε ακόμη και προφορικά για την ύπαρξη αλλεργιογόνων. Σε κάθε περίπτωση, όσοι πάσχουν από αλλεργίες είναι καλό να ρωτάνε το προσωπικό που τους εξυπηρετεί για την πιθανή ύπαρξη κάποιου αλλεργιογόνου στο προϊόν ή στο γεύμα που παραγγέλνουν.

Ο ΕΦΕΤ παρακολουθεί συνεχώς τα θέματα των αλλεργιογόνων στα τρόφιμα, ενώ για το 2024-2025 έχει εγκρίνει και θέσει σε εφαρμογή πρόγραμμα επισήμου ελέγχου τροφίμων της χώρας, το οποίο περιλαμβάνει συνδυαστικούς ελέγχους (επιθεώρησης – δειγματοληψίας και ανάλυσης) και βασίζεται στη συνεργασία των αρμόδιων αρχών ελέγχου της χώρας

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

• Η έκθεση «Im Namen der Freiheit – Stuttgart und die griechische Revolution von 1821» ταξιδεύει στο Βερολίνο
• Πρώτος γύρος των δημοτικών εκλογών στη Γαλλία, με την ακροδεξιά να διεκδικεί τη Μασσαλία
• Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή: Οι οργανώσεις καλούν τους πολίτες να διεκδικούν τα δικαιώματά τους
• Air France και KLM αυξάνουν τις τιμές των εισιτηρίων για διηπειρωτικές πτήσεις
• Το σχέδιο του Υπουργείου Παιδείας για ισοτιμία πτυχίων 400.000 αποφοίτων των πρώην ΤΕΙ

Η Παγκόσμια Ημέρα της Μητέρας είναι μια ευκαιρία να τιμήσουμε τη γυναίκα που στάθηκε στο πλευρό μας με φροντίδα, τρυφερότητα  και, φυσικά, με γεμάτο τραπέζι. Για πολλούς από εμάς, η πρώτη ανάμνηση της αγάπης έχει τη μυρωδιά ενός φαγητού που έφτιαχνε η μητέρα μας. Η διατροφή, πέρα από βασική ανάγκη, είναι ένας από τους πιο ισχυρούς δεσμούς που ενώνουν τις γενιές. Μέσα από τα πιάτα της μαμάς μεταφέρονται μνήμες, συναισθήματα και μια κουλτούρα που ξεπερνά τις λέξεις.

Σε κάθε σπίτι, υπάρχει τουλάχιστον μια συνταγή που “ανήκει” αποκλειστικά στη μαμά. Μπορεί να είναι το κοκκινιστό της, η πίτα που έπλαθε από το μηδέν, ή ακόμα και το απλό ρυζόγαλο που σέρβιρε με κανέλα τα απογεύματα. Αυτές οι γεύσεις δεν είναι απλώς φαγητό, είναι στιγμές: από την ασφάλεια της παιδικής ηλικίας, τις Κυριακές με όλη την οικογένεια, τις εποχές που επιστρέφαμε από σχολείο ή στρατό και το φαγητό μας περίμενε ήδη στο τραπέζι.

Η διατροφή αποτελεί έναν «κώδικα» πολιτισμού και αγάπης. Οι μητέρες, συχνά χωρίς να το καταλαβαίνουν, εκπαιδεύουν τις επόμενες γενιές όχι μόνο στο να τρώνε, αλλά στο να φροντίζουν – πρώτα τον εαυτό τους και μετά τους άλλους. Μέσα από το φαγητό, μας μαθαίνουν υπομονή, δόσιμο, ισορροπία. Και σήμερα, σε μια εποχή που ο χρόνος είναι πολύτιμος και η διατροφή πολλές φορές γίνεται βιαστική υπόθεση, η επιστροφή στις αξίες του σπιτικού φαγητού έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Μπορούμε, λοιπόν, αυτή την Κυριακή, να τιμήσουμε τη μητέρα μας μαγειρεύοντας γι’ αυτήν. Να της επιστρέψουμε μια γεύση φροντίδας. Ίσως να ξαναφτιάξουμε τη δική της αγαπημένη συνταγή – ή να την «επανεκδώσουμε» με πιο υγιεινά υλικά, δίνοντας έτσι συνέχεια στην παράδοση με φρέσκια ματιά. Για παράδειγμα, μπορούμε να φτιάξουμε  παστίτσιο  με λαχανικά και ελαφρύτερη μπεσαμέλ, χωρίς να χάνεται η νοστιμιά.

Τελικά, οι γεύσεις της μαμάς δεν είναι απλώς παρελθόν. Είναι γέφυρα που μας ενώνει με τις ρίζες μας και μας οδηγεί σε ένα πιο συνειδητό και ουσιαστικό μέλλον – με αγάπη, υγεία και φροντίδα στο πιάτο μας.

Υγιεινό Παστίτσιο “της Μαμάς” με Λαχανικά και Ελαφριά Μπεσαμέλ

Υλικά για 6 μερίδες

Θα χρειαστούμε:

• 500 γρ. ολικής αλέσεως μακαρόνια (τύπου πένες ή μακαρόνια για παστίτσιο)
• 2 κολοκύθια κομμένα σε κύβους
• 1 μελιτζάνα σε κύβους
• 1 καρότο τριμμένο
• 1 κρεμμύδι ψιλοκομμένο
• 2 σκελίδες σκόρδο
• 1 κουτί ντομάτα τριμμένη (ή 4 ώριμες φρέσκες)
• 2 κ.σ. ελαιόλαδο
• 1/2 φλιτζάνι φρέσκος μαϊντανός
• Αλάτι, πιπέρι, λίγη κανέλα

Για την ελαφριά μπεσαμέλ:

• 500 ml φυτικό γάλα (π.χ. αμυγδάλου ή βρώμης – χωρίς ζάχαρη)
• 2 κ.σ. ελαιόλαδο
• 2 κ.σ. αλεύρι ολικής
• Μοσχοκάρυδο
• 2 κ.σ. τριμμένο light τυρί (προαιρετικά)

Εκτέλεση

1. Βράζεις τα μακαρόνια σύμφωνα με τις οδηγίες και τα στραγγίζεις.
2. Σε αντικολλητικό τηγάνι, σοτάρεις το κρεμμύδι και το σκόρδο με ελαιόλαδο.
3. Προσθέτεις τα υπόλοιπα λαχανικά, τη ντομάτα, τα μπαχαρικά και σιγοβράζεις 15 λεπτά.
4. Σε κατσαρολάκι, ετοιμάζεις την μπεσαμέλ: ζεσταίνεις το ελαιόλαδο, ρίχνεις το αλεύρι και ανακατεύεις. Προσθέτεις σιγά-σιγά το φυτικό γάλα μέχρι να δέσει. Ρίχνεις μοσχοκάρυδο και  τυρί.
5. Σε πυρέξ, στρώνεις τα μακαρόνια, ρίχνεις από πάνω τα λαχανικά, και καλύπτεις με την μπεσαμέλ.
6. Ψήνεις στους 180°C για 30 λεπτά μέχρι να ροδίσει η επιφάνεια.

Θερμιδικά και διατροφικά οφέλη:

• Πλούσιο σε φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικά.
• Χαμηλό σε κορεσμένα λιπαρά και χωρίς ζωικά προϊόντα (αν δεν χρησιμοποιήσεις τυρί).
• Ιδανικό για όσους προσέχουν τη διατροφή τους ή νηστεύουν.

Συμπέρασμα

Η γεύση έχει μνήμη – και μέσα της κουβαλάει πρόσωπα, στιγμές και συναισθήματα. Οι μαμάδες δεν μας μεγάλωσαν απλώς με τροφή, αλλά με μια καθημερινή πράξη αγάπης, στοργής και αφοσίωσης, σερβιρισμένη σε ένα πιάτο. Τιμώντας τις γεύσεις τους, τιμάμε κάτι πολύ περισσότερο από τη μαγειρική τους ικανότητα: τιμάμε τη δύναμη της οικογένειας, της παράδοσης και της απλής φροντίδας που ενώνει γενιές. Και ίσως, μαγειρεύοντας με την ίδια αγάπη, συνεχίσουμε κι εμείς αυτό το νήμα στις ζωές των δικών μας ανθρώπων.

Δείτε επίσης: Το ψάρι στην παιδική διατροφή

Μαριάντα Σωπασάκη
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνηση ή πληροφορία,
(Σύνταξη διαιτολογίων, συμβουλευτική και διατροφική εκπαίδευση)
Ε-mail: mariada@europolitis.eu
Τηλέφωνο: 0030 694 386 5544

Τι είναι το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ);

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ), γνωστό και ως σπαστική εντεροκολίτιδα, αποτελεί μια λειτουργική διαταραχή του γαστρεντερικού συστήματος, που επηρεάζει κυρίως το παχύ έντερο (κόλον). Παρά το γεγονός ότι δεν πρόκειται για πάθηση που απειλεί τη ζωή, επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των ατόμων που το αντιμετωπίζουν.

Η ακριβής αιτιολογία του συνδρόμου παραμένει άγνωστη. Ωστόσο, θεωρείται ότι οφείλεται σε μια συνδυασμένη δυσλειτουργία μεταξύ του εγκεφάλου και του εντέρου, που επηρεάζει την κινητικότητα, την αισθητικότητα και την ανταπόκριση του πεπτικού σωλήνα.

Η διάγνωση του ΣΕΕ βασίζεται κυρίως στα χαρακτηριστικά συμπτώματα και στην αποκλειστική διάγνωση, δηλαδή στην απουσία οργανικών ή άλλων υποκείμενων παθολογικών αιτίων. Μεταξύ των πιο συχνών συμπτωμάτων περιλαμβάνονται:

• Φούσκωμα και αυξημένα αέρια
• Δυσπεψία
• Αίσθημα ναυτίας ή ακόμη και έμετος
• Κοιλιακός πόνος ή κράμπες
• Αίσθηση ατελούς κένωσης
• Βλεννώδεις εκκρίσεις στα κόπρανα
• Εναλλαγές μεταξύ διάρροιας και δυσκοιλιότητας
• Γενικό αίσθημα δυσφορίας στην κοιλιακή χώρα

Ο ρόλος της διατροφής: FODMAPs και ΣΕΕ

Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση των συμπτωμάτων του ΣΕΕ. Πλήθος ερευνών έχει δείξει ότι μια δίαιτα χαμηλή σε FODMAPs μπορεί να μειώσει σημαντικά τη δυσφορία και τα ενοχλητικά συμπτώματα.

Τα FODMAPs είναι μια ομάδα ζυμώσιμων υδατανθράκων και σακχάρων που δεν απορροφώνται πλήρως στο λεπτό έντερο. Καθώς μετακινούνται προς το παχύ έντερο, υφίστανται ζύμωση από τα βακτήρια, προκαλώντας παραγωγή αερίων, διάταση του εντέρου και πόνο. Η παρουσία σπλαχνικής υπερευαισθησίας – δηλαδή αυξημένης ευαισθησίας στα νεύρα του εντέρου – κάνει αυτή την κατάσταση ακόμα πιο δυσάρεστη για τους πάσχοντες.

Η λέξη FODMAPs είναι ακρωνύμιο των παρακάτω ουσιών:

• Ζυμώσιμοι Ολιγοσακχαρίτες (π.χ. φρουκτάνες & γαλακτο-ολιγοσακχαρίτες)
• Δισακχαρίτες (κυρίως λακτόζη)
• Μονοσακχαρίτες (κυρίως φρουκτόζη)
• Πολυόλες (σορβιτόλη και μανιτόλη – συχνά σε τσίχλες, φρούτα και γλυκαντικά)
  

Μπορεί το Γάλα να Είναι η Αιτία των Ενοχλήσεων σας;

Αν πάσχετε από Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ), είναι σημαντικό να γνωρίζετε πως ενδέχεται να συνυπάρχει και δυσανεξία στη λακτόζη – κάτι που μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματά σας. Το γάλα μπορεί να προκαλέσει προβλήματα για δύο βασικούς λόγους:

Αφενός, περιέχει λιπαρά, τα οποία έχουν την τάση να εντείνουν τη διάρροια. Για τον λόγο αυτό, προτιμώνται γαλακτοκομικά προϊόντα με χαμηλά ή καθόλου λιπαρά, ώστε να μειωθεί το εντερικό φορτίο.
Αφετέρου, το γάλα περιέχει λακτόζη – όπου αρκετά άτομα με ευερέθιστο έντερο εμφανίζουν δυσανεξία, προκαλώντας φούσκωμα, αέρια και ενοχλήσεις.

Αν υποψιάζεστε ότι η λακτόζη σας ενοχλεί, μπορείτε να στραφείτε σε εναλλακτικά ροφήματα φυτικής προέλευσης, όπως γάλα αμυγδάλου, ρυζιού ή φουντουκιού.

Σε περίπτωση που επιλέξετε να αποκλείσετε πλήρως τα γαλακτοκομικά από τη διατροφή σας, είναι σημαντικό να αναπληρώνετε το ασβέστιο μέσα από άλλες τροφές πλούσιες σε αυτό το θρεπτικό συστατικό, ώστε να προστατεύσετε την υγεία των οστών και του οργανισμού γενικότερα.

Συμπέρασμα

Για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με ΣΕΕ, η υιοθέτηση διατροφικών στρατηγικών είναι καθοριστική. Η δίαιτα χαμηλή σε FODMAPs δεν είναι απλώς μόδα – είναι ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο εργαλείο για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των ενοχλήσεων.

Πριν ξεκινήσετε οποιοδήποτε διατροφικό σχήμα, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε έναν διατροφολόγο ή γαστρεντερολόγο, ώστε η προσέγγιση να είναι εξατομικευμένη και ασφαλής.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Τροφικές αλλεργίες & δυσανεξίες

Μαριάντα Σωπασάκη
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνηση ή πληροφορία,
(Σύνταξη διαιτολογίων, συμβουλευτική και διατροφική εκπαίδευση)